Μια σημαντική πρωτοβουλία για την ασφάλεια των δημοσιογράφων που καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις και αποστολές υψηλού κινδύνου θεμελιώθηκε με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας, σύμφωνα με ανακοίνωση των εμπλεκόμενων φορέων. Η συνεργασία περιλαμβάνει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ), την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ), την Ένωση Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου (ΕΣΠΗΤ), το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.
Το μνημόνιο υπογράφηκε από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Δημήτριο Χούπη, τον γενικό γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρη Κιρμικίρογλου, την πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, τον γενικό γραμματέα της ΕΣΗΕΑ Σταύρο Καπάκο, τον πρόεδρο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Αντώνιο Αυγερινό, τον πρόεδρο της ΕΣΠΗΤ Θεμιστοκλή Μπερεδήμα, τον γενικό γραμματέα της ΕΣΠΗΤ Αθανάσιο Αλατά, τον αντιπρόεδρο του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ Γιώργο Λιάνη και τη γενική γραμματέα του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ Αικατερίνη Λυμπεροπούλου, με την παρουσία του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη.
Η πρωτοβουλία αξιοποιεί και την επιστημονική τεχνογνωσία του Διεθνούς Κέντρου Προστασίας και Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων (ICSJ), σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).
Στόχος της συνεργασίας είναι η δημιουργία ενός οργανωμένου προγράμματος εξειδικευμένης εκπαίδευσης, πρακτικής προετοιμασίας, αξιολόγησης και πιστοποίησης των δημοσιογράφων που καλούνται να εργαστούν σε εμπόλεμες ζώνες. Κεντρική επιδίωξη αποτελεί να μην αναλαμβάνει κανένας δημοσιογράφος τέτοια αποστολή χωρίς την απαραίτητη προηγούμενη εκπαίδευση.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκπαίδευση στην αναγνώριση και εκτίμηση κινδύνων, ασφαλή μετακίνηση, διαχείριση κρίσιμων περιστατικών, παροχή πρώτων βοηθειών και αντιμετώπιση τραυματισμών, καθώς και πρακτικές ασκήσεις προσομοίωσης συνθηκών υψηλού κινδύνου.
Ο πρώτος κύκλος αφορά 25 δημοσιογράφους δημόσιων μέσων ενημέρωσης και περιλαμβάνει τετραήμερη εκπαίδευση σε εγκαταστάσεις των Ενόπλων Δυνάμεων, με τη συνδρομή εξειδικευμένου προσωπικού και εκπαιδευτών.
Η πρωτοβουλία αποτελεί εφαρμογή της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τους δημοσιογράφους του δημόσιου τομέα, που υπογράφηκε τον Αύγουστο, και εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σύμπραξη Πολιτείας, Ενόπλων Δυνάμεων, δημοσιογραφικών ενώσεων, Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και επιστημονικής κοινότητας. Ο συνδυασμός επιχειρησιακής εμπειρίας, εξειδικευμένης υγειονομικής εκπαίδευσης και γνώσης των πραγματικών αναγκών των εργαζομένων στην ενημέρωση, ενισχύεται από τη συμβολή του Διεθνούς Κέντρου του ΑΠΘ, προάγοντας διεθνείς καλές πρακτικές και σύγχρονα εκπαιδευτικά πρότυπα.
Παράλληλα, σχεδιάζεται διεύρυνση της πρωτοβουλίας με επόμενο, αυτοτελή κύκλο εξειδικευμένης εκπαίδευσης για δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία που καλύπτουν φυσικές καταστροφές και ανθρωπιστικές κρίσεις. Η εκπαίδευση αυτή θα επικεντρώνεται στην αναγνώριση κινδύνων, τα πρωτόκολλα ασφαλούς πρόσβασης και απομάκρυνσης, καθώς και στη συνεργασία με τις υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας.
Όπως τονίζεται, «με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, η προστασία των δημοσιογράφων περνά από τη θεσμική δέσμευση στη συστηματική πρακτική προετοιμασία». Η Πολιτεία και οι συναρμόδιοι φορείς ενώνουν τις δυνάμεις τους, με κοινή προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και τη διασφάλιση ασφαλών συνθηκών για το δημοσιογραφικό λειτούργημα.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας δήλωσε ότι «η πιστοποιημένη εκπαίδευση των δημοσιογράφων που δραστηριοποιούνται σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου είναι πρωτίστως ηθική υποχρέωση και καθήκον». Υπογράμμισε τη σημασία της υπηρεσίας της αλήθειας ως εθνικού καθήκοντος και αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολεμικοί ανταποκριτές, φέρνοντας ως παράδειγμα τον θάνατο του Γιώργου Κοίλιαρη κατά τη διάρκεια αποστολής στο Αφγανιστάν.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας συμμετέχει με κατάλληλες εγκαταστάσεις, μέσα και εξειδικευμένο προσωπικό, προσφέροντας την αναγκαία εκπαίδευση για την καλύτερη δυνατή προστασία των δημοσιογράφων, με σεβασμό στην ανεξαρτησία τους. Η υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ χαρακτηρίζεται ως σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης τόνισε ότι οι πρωτοβουλίες για την ασφάλεια των δημοσιογράφων αποτελούν το ελάχιστο καθήκον απέναντι στους εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης. Επεσήμανε πως «κανένας δημοσιογράφος, αρχής γενομένης από τα δημόσια Μέσα, δεν θα πηγαίνει στο μέτωπο χωρίς την ελάχιστη και σημαντική προετοιμασία», υπογραμμίζοντας τη σημασία της προστασίας όσων καλύπτουν δύσκολες αποστολές.
Ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου ανέφερε ότι «κανένας δημοσιογράφος δεν πρέπει να διακινδυνεύει τη ζωή του για ένα ρεπορτάζ χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία και προστασία». Τόνισε ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοποριακή πρωτοβουλία σε διεθνές επίπεδο, με στόχο να αποτελέσει παράδειγμα στην εκπαίδευση, την πρόληψη και την προστασία των ανθρώπων της ενημέρωσης.