Νέες προοπτικές στη θεραπεία των πιο δύσκολων εγκεφαλικών όγκων, ιδιαίτερα σε παιδιά, δημιουργεί μια καινοτόμος μέθοδος με εστιακούς υπέρηχους που εφαρμόζουν δύο Έλληνες επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο Columbia. Η βιοϊατρική μηχανικός Δρ Ελίζα Κονοφάγου, καθηγήτρια στο Τμήμα Νευροχειρουργικής Ακτινολογίας και Βιοϊατρικής Μηχανικής του Columbia, ανέπτυξε έναν ταχύ, αναίμακτο και ανώδυνο τρόπο χορήγησης φαρμάκων απευθείας στο πάσχον σημείο του εγκεφάλου.
Ο παιδοογκολόγος Στέργιος Ζαχαρούλης, αναπληρωτής καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Columbia, με την ομάδα του καθόρισε τα κατάλληλα φαρμακευτικά σχήματα για την εφαρμογή της μεθόδου. Σε συνέντευξή του, ο Δρ Ζαχαρούλης εξήγησε ότι η τεχνολογία αυτή στοχεύει στους πιο επιθετικούς εγκεφαλικούς όγκους, οι οποίοι συχνά οδηγούν σε προοδευτική παράλυση και θάνατο εντός 12 μηνών.
Η μέθοδος παρουσιάστηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Science Translational Medicine και αξιοποιεί τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό των ιδανικών φαρμακευτικών συνδυασμών. Ο κ. Ζαχαρούλης τόνισε τη σημασία μεταφοράς αυτής της τεχνογνωσίας και στην Ελλάδα, ώστε οι μικροί ασθενείς να αποκτήσουν πρόσβαση στη νέα θεραπεία.
Παγκοσμίως, καταγράφονται περίπου 50.000 νέες διαγνώσεις παιδικών εγκεφαλικών όγκων ετησίως, με αύξηση 0,7% τα τελευταία 20 χρόνια. Πρόκειται για τη συχνότερη αιτία θανάτου από συμπαγείς όγκους στα παιδιά, με τα αίτια να σχετίζονται τόσο με γενετικούς όσο και με άγνωστους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Η μέθοδος βασίζεται στη διάνοιξη του αιματοεγκεφαλικού φραγμού μέσω εστιακών υπερήχων και ενδοφλέβιας χορήγησης μικροφυσαλίδων, επιτρέποντας τη στοχευμένη διείσδυση φαρμάκων σε υψηλές συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο. Η διαδικασία είναι αναίμακτη, χωρίς αναισθησία, διαρκεί μόλις 15 λεπτά και απευθύνεται κυρίως σε διάχυτα γλοιώματα της γέφυρας, όγκους που δεν μπορούν να αφαιρεθούν χειρουργικά.
Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά την ανακάλυψη νέων φαρμάκων και τη διεξαγωγή κλινικών μελετών μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, προσφέροντας ελπίδα για ταχύτερη αντιμετώπιση όλων των μορφών καρκίνου.
Αποτελέσματα και προοπτικές της μεθόδου
Τα πρώτα αποτελέσματα αφορούν τρία παιδιά, στα οποία διαπιστώθηκε ότι το φάρμακο φτάνει σε υψηλές συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο, προσφέροντας σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ζωής και υπέρβαση του προσδόκιμου επιβίωσης.
Αν και είναι νωρίς για συμπεράσματα σχετικά με την πλήρη ίαση, η μέθοδος ανοίγει νέους δρόμους και για τη θεραπεία άλλων νευρολογικών παθήσεων, όπως η νόσος Πάρκινσον και το Αλτσχάιμερ. Ήδη σχεδιάζονται μελέτες και για ενήλικες ασθενείς με επιθετικούς εγκεφαλικούς όγκους.
Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί η δυνατότητα εφαρμογής της τεχνικής και σε άλλους συμπαγείς όγκους ή μεταστάσεις στον εγκέφαλο, όπως τα γλοιοβλαστώματα ή ο καρκίνος του πνεύμονα.
Ο Δρ Ζαχαρούλης υπογράμμισε ότι το μέλλον στη θεραπεία των εγκεφαλικών όγκων θα βασίζεται περισσότερο στα φάρμακα και λιγότερο στη χειρουργική παρέμβαση, καθώς οι περισσότεροι όγκοι είτε δεν είναι χειρουργήσιμοι είτε υποτροπιάζουν μετά από επέμβαση.
Η συνδυασμένη χρήση νέων τεχνολογιών και φαρμάκων, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, αναμένεται να αλλάξει ριζικά την προσέγγιση στη θεραπεία αυτών των ασθενειών.
Πηγή: AMNA