Οι διεθνείς αγορές κινούνται σήμερα σε περιβάλλον αυξημένης επιφυλακτικότητας, καθώς οι εξελίξεις των τελευταίων τριών ημερών γύρω από τους δασμούς του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, επαναφέρουν την εμπορική αβεβαιότητα στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Την ίδια ώρα μεγάλη εστία ανησυχίας αποτελεί η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και το φάσμα μιας αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν.
Αυτή την ώρα, 15.26 ώρα Ελλάδος, στην Ευρώπη ο DAX στη Γερμανία υποχωρεί κατά -0,49%, ο CAC στο Παρίση ενισχύεται οριακά κατά +0,01% ενώ στο +0,14% βρίσκεται ο FTSE-100 στο Λονδίνο.
Στη Wall Streeet λίγο πριν την έναρξη της συνεδρίασης τα futuers του Dow Jone υποχωρούν κατά -0,45%, τα συμβόλαια του S&P 500 κατά -0,40% ενώ πτώση -0,60% σημειώνει ο NASDAQ.
Αφετηρία εξελίξεων η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ
Η αφετηρία των αναταράξεων ήταν η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει τους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχαν επιβληθεί πέρυσι με επίκληση νόμου περί έκτακτης ανάγκης. Η εξέλιξη αυτή αρχικά προκάλεσε ανακούφιση στις αγορές, καθώς θεωρήθηκε πιθανό βήμα αποκλιμάκωσης του εμπορικού πολέμου.
Ωστόσο, η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν άμεση. Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε νέο οριζόντιο δασμό 15% σε όλες τις εισαγωγές, αξιοποιώντας το Άρθρο 122 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, το οποίο επιτρέπει την επιβολή μέτρων για έως 150 ημέρες χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Έτσι, παρά τη νομική ήττα, οι δασμοί παραμένουν σε ισχύ — απλώς με διαφορετική νομική βάση.
Οικονομολόγοι της Goldman Sachs εκτιμούν ότι η συνολική αύξηση του πραγματικού δασμολογικού συντελεστή από τις αρχές του 2025 περιορίζεται οριακά — από λίγο πάνω από 10 ποσοστιαίες μονάδες σε περίπου 9. Με άλλα λόγια, η επιβάρυνση για επιχειρήσεις και καταναλωτές παραμένει ουσιαστικά υψηλή.
Μετά την μεγάλη άνοδο της περασμένης Παρασκευής, στο απόηχο της δικαστικής απόφασης των ΗΠΑ, οι αγορές σήμερα κινούνται πτωτικά, προβληματισμένες από την αντεπίθεση Τραμπ με νέους δασμούς.
Οι κινήσεις, πάντως, παραμένουν πιο συγκρατημένες σε σχέση με το σοκ του περασμένου Απριλίου, όταν η πρώτη ανακοίνωση μονομερών δασμών είχε προκαλέσει έντονες αναταράξεις.
Διπλωματική και εμπορική αμηχανία
Σύμφωνα με το Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το «πάγωμα» της διαδικασίας επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, ενώ η Ινδία ανέβαλε προγραμματισμένες διαπραγματεύσεις στην Ουάσιγκτον. Σε αρκετές ασιατικές πρωτεύουσες επικρατεί στάση αναμονής, με κυβερνήσεις να ζητούν διευκρινίσεις για το εάν και πώς θα εφαρμοστεί ο νέος συντελεστής 15%.
Για ορισμένες οικονομίες, όπως η Κίνα, η ακύρωση επιμέρους πρόσθετων δασμών μεταφράζεται σε σχετική ανακούφιση. Αναλυτές της Morgan Stanley εκτιμούν ότι ο μέσος σταθμισμένος δασμολογικός συντελεστής για την Ασία θα υποχωρήσει στο 17% από 20%. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση διατηρεί στη διάθεσή της εναλλακτικά νομικά εργαλεία (όπως τα Άρθρα 301 και 232), γεγονός που περιορίζει την ορατότητα για τη μεσοπρόθεσμη πορεία των εμπορικών σχέσεων.
Αγορές ανάμεσα σε θεμελιώδη και πολιτική
Η νέα εμπορική ένταση έρχεται σε μια συγκυρία όπου τα μακροοικονομικά στοιχεία στην Ευρωζώνη έδειχναν σημάδια βελτίωσης, με τη μεταποίηση να επιστρέφει σε αναπτυξιακή τροχιά και την εμπιστοσύνη να ενισχύεται. Παράλληλα, οι επενδυτές παρακολουθούν τις εξελίξεις στο μέτωπο ΗΠΑ–Ιράν και τα εταιρικά αποτελέσματα, με την ανακοίνωση της Nvidia να θεωρείται κρίσιμο τεστ για τον τεχνολογικό κλάδο και τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Το συμπέρασμα της ημέρας είναι σαφές: η δικαστική απόφαση δεν σηματοδότησε το τέλος της εμπορικής σύγκρουσης, αλλά την έναρξη μιας νέας, πιο σύνθετης φάσης. Οι αγορές προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε βελτιούμενα θεμελιώδη μεγέθη και σε ένα πολιτικό περιβάλλον που παραμένει απρόβλεπτο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η «βεβαιότητα» των συνεχιζόμενων δασμών φαίνεται να βαραίνει περισσότερο από τη νομική τους αμφισβήτηση, διατηρώντας τη διεθνή επενδυτική σκηνή σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης.