Συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ - Χεζομπλάχ στον Λίβανο

Η κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ άρχισε να εφαρμόζεται στις 04:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας), έπειτα από έναν χρόνο και πλέον εχθροπραξιών στα σύνορα και δυο και πλέον μήνες ανοικτού πολέμου ανάμεσα στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και το ισχυρό σιιτικό κίνημα του Λιβάνου, που υποστηρίζεται από το Ιράν.

Η εκεχειρία σταματά τον πόλεμο που ανάγκασε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στο Ισραήλ και εκατοντάδες χιλιάδες στον Λίβανο να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Οι εχθροπραξίες οδήγησαν σε μαζικούς ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο από την 23η Σεπτεμβρίου και στην εισβολή ισραηλινών στρατευμάτων στο νότιο τμήμα της λιβανικής επικράτειας από την 30ή Σεπτεμβρίου, για να απωθηθούν οι μαχητές της Χεζμπολά.

Την 8η Οκτωβρίου 2023, η Χεζμπολάχ άνοιγε μέτωπο με το Ισραήλ, προκειμένου όπως τόνιζε να υποστηρίξει τη Χαμάς, την επομένη της άνευ προηγουμένου εφόδου του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας, το έναυσμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χαιρέτισε χθες βράδυ τη συμφωνία, κάνοντας λόγο περί «νέας αρχής» για τον Λίβανο και περί «καλής είδησης», έπειτα από εβδομάδες διπλωματικών προσπαθειών των ΗΠΑ και της Γαλλίας.

Με βάση διευκρινίσεις Αμερικανού αξιωματούχου για το τι προβλέπει η συμφωνία —το περιεχόμενό της δεν έχει δημοσιοποιηθεί—, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν στη διάθεσή τους εξήντα ημέρες για να αποσύρουν προοδευτικά τις μονάδες τους από τη λιβανική επικράτεια. Οι μαχητές της Χεζμπολάχ οφείλουν επίσης να αποσυρθούν από τα σύνορα με το Ισραήλ, παίρνοντας μαζί τον βαρύ οπλισμό τους.

Πριν από το οριστικό πράσινο φως της κυβέρνησής του, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είπε πως η διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός θα εξαρτηθεί από το «τι θα γίνει στον Λίβανο». «Διατηρούμε πλήρη ελευθερία για προχωρήσουμε σε στρατιωτική δράση στον Λίβανο», πρόσθεσε. «Αν η Χεζμπολάχ παραβιάσει τη συμφωνία και αποπειραθεί να επανεξοπλιστεί, θα επιτεθούμε», απείλησε.

Σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, τουλάχιστον 3.823 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στον Λίβανο από τον Οκτώβριο του 2023, στη μεγάλη πλειονότητά τους από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Ο πόλεμος ανάγκασε άλλους περίπου 900.000 πολίτες του Λιβάνου να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, κατά υπολογισμούς του ΟΗΕ.

Στην ισραηλινή πλευρά έχασαν τη ζωή τους 82 στρατιωτικοί και 47 πολίτες στις επιθέσεις και τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολά, κατά τον επίσημο απολογισμό.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Βάσει όσων έχουν γίνει γνωστά η συμφωνία προβλέπει τα ακόλουθα: 

• Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν προθεσμία 60 ημερών για να αποσυρθούν προοδευτικά από τον νότιο Λίβανο.
• Οι μαχητές της Χεζμπολά υποχρεούνται επίσης να αποσυρθούν από τα νότια σύνορα του Λιβάνου με το Ισραήλ και να αναδιαταχθούν βόρεια του ποταμού Λιτάνι.
• Τα βαριά όπλα της Χεζμπολά πρέπει επίσης να αποσυρθούν από τη μεθόριο.
• Ο στρατός και οι δυνάμεις ασφαλείας του Λιβάνου θα αναλάβουν τον έλεγχο θέσεων του ισραηλινού στρατού και της Χεζμπολά.
• Ο Λίβανος και το Ισραήλ διατηρούν το δικαίωμα στη νόμιμη άμυνα, όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο.
• Ο αμερικανός στρατός θα προσφέρει τεχνική υποστήριξη στον στρατό του Λιβάνου, σε συνεργασία με τον γαλλικό.
• Στρατιωτική επιτροπή με τη συμμετοχή διαφόρων χωρών θα διαθέσει περαιτέρω υποστήριξη στον λιβανικό στρατό — εξοπλισμό, εκπαίδευση και χρηματοδότηση.
• Οι ΗΠΑ και η Γαλλία θα ενταχθούν σε τριμερή μηχανισμό που είχε δημιουργηθεί μετά τον πόλεμο του 2006 από την προσωρινή δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (FINUL στα γαλλικά, UNIFIL στα αγγλικά), το Ισραήλ και τον Λίβανο.
• Ο μηχανισμός αυτός, στον οποίο πλέον θα προεδρεύουν οι ΗΠΑ, θα διατηρεί «απευθείας» επικοινωνία με τα διάφορα μέρη και θα επιτρέπει «κάθε φορά που διαπιστώνεται παραβίαση» της συμφωνίας, «ιδίως σοβαρή παραβίαση», να «αντιμετωπίζεται αμέσως», ώστε να αποφευχθεί κλιμάκωση.