Η ετήσια Έκθεση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναδεικνύει, μεταξύ άλλων θεμάτων, τη σημερινή κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου και της ελευθερίας της έκφρασης στη Ελλάδα το 2024.
Οι διαπιστώσεις της Έκθεσης σκιαγραφούν το πλαίσιο στο οποίο λειτουργούν τα Mέσα Eνημέρωσης στη χώρα, εστιάζοντας στις θεσμικές προβλέψεις, αλλά και στις πρακτικές προκλήσεις που διαφαίνονται.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εκδίδει αντίστοιχες εκθέσεις για όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ και για χώρες που λαμβάνουν εξωτερική βοήθεια, τηρώντας τις διατάξεις του Νόμου περί Εξωτερικής Βοήθειας (1961) και του Νόμου περί Εμπορίου (1974).
Οι εκθέσεις αυτές, που αποστέλλονται στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, καλύπτουν ένα ευρύ γεωγραφικό φάσμα, από την Ευρώπη και την Ευρασία, έως τη Μέση Ανατολή, την Ασία και το Δυτικό ημισφαίριο. Η έκδοση για το 2024 φέρει ημερομηνία 12 Αυγούστου και έχει ήδη αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Σύμφωνα με την Έκθεση, το Σύνταγμα και οι νόμοι στην Ελλάδα διασφαλίζουν την ελευθερία της έκφρασης, ενώ επισημαίνεται πως «η κυβέρνηση γενικά σεβόταν αυτό το δικαίωμα» κατά τη διάρκεια του 2024.
Επιπλέον, τονίζεται ότι η χώρα διαθέτει «αποτελεσματική δικαστική εξουσία» και «λειτουργικό δημοκρατικό πολιτικό σύστημα», τα οποία στηρίζουν θεμελιωδώς τα δικαιώματα αυτά.
Στην ενότητα για την απουσία κυβέρνητικής λογοκρισίας, αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι «η κυβέρνηση δεν λογόκρινε τα μέσα ενημέρωσης». Ωστόσο, καταγράφεται το φαινόμενο μεγάλα μέσα να διστάζουν να δημοσιεύσουν δυσάρεστα θέματα, γεγονός που ανθρωπιστικές οργανώσεις αποδίδουν σε πιέσεις εκ μέρους των ιδιοκτητών, ανησυχίες για ασφάλεια ή πιθανή ποινική δυσφήμιση.
Κεντρική επισήμανση αποτελεί η αναφορά σε μεμονωμένα περιστατικά, όπως η υπόθεση σωματικής επίθεσης κατά δημοσιογράφου και επισήμως καταγεγραμμένες πιέσεις προς τους εργαζόμενους στα μέσα, με στόχο την αποτροπή «κριτικής στην κυβέρνηση ή αποκάλυψης σκανδάλων».
Ταυτόχρονα, καταγράφεται σύμφωνα με τις τελευταίες εκθέσεις της ΕΕ για το Κράτος Δικαίου μια σταδιακή μείωση των καταγγελιών παρενόχλησης δημοσιογράφων.
Κατά την παρουσίαση της σχετικής Έκθεσης στην ΕΕ, αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνώρισαν σαφή σημάδια βελτίωσης στη χώρα, αποδίδοντας αποτελέσματα σε πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης και του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη.
Μεταξύ των θετικών βημάτων, ξεχωρίζουν η θεσμοθέτηση και λειτουργία της Task Force για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, η κατάργηση του αδικήματος της απλής δυσφήμισης, η σταδιακή ενσωμάτωση προβλέψεων κατά των SLAPPs (strategic lawsuits against public participation), η ίδρυση παρατηρητηρίου για φαινόμενα παρενόχλησης και η αυστηροποίηση των ποινών για επιθέσεις σε λειτουργούς της ενημέρωσης.
Επίσης, επισημαίνεται η θέσπιση ιδιώνυμου αδικήματος για απειλές κατά αθλητικογράφων και η πρόοδος στη διαφάνεια των μέσων μέσω ρυθμίσεων σε σχετικά μητρώα.
Σημαντική θεωρείται και η επιβολή υποχρεωτικής εγγραφής των παρόχων τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών μέσων στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, καθώς και η διατήρηση μητρώου διαπιστευμένων τοπικών ιστοσελίδων οι οποίες οφείλουν να επιδεικνύουν σχετική πιστοποίηση. Επιπλέον, τα ίδια μέτρα ισχύουν για τον περιφερειακό και τοπικό τύπο.
Ιδιαίτερη μνεία αποδίδεται στην υιοθέτηση, τον Μάρτιο του 2024, της Οδηγίας για την Ελευθερία των ΜΜΕ, με στόχο την ενίσχυση της πολυφωνίας και της συντακτικής ανεξαρτησίας του τοπίου πληροφόρησης στη χώρα.
Τέλος, η Έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξετάζει πρόσθετες θεματικές, όπως τα δικαιώματα των εργαζομένων (συνδικαλισμός, συλλογικές διαπραγματεύσεις) και ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των ατόμων, καταγράφοντας το γενικότερο θεσμικό πλαίσιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
