Πόσο πιθανό είναι μια εταιρεία να κατασκευάζει ταυτόχρονα smartphones και πλοία ή μια άλλη να παράγει μαχητικά αεροσκάφη και πιάνα; Σε πρώτη ανάγνωση, οι συνδυασμοί μοιάζουν αντιφατικοί, σχεδόν παράδοξοι.
Κι όμως, στον παγκόσμιο επιχειρηματικό χάρτη, αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα ορισμένων από τους ισχυρότερους βιομηχανικούς ομίλους.
Πρόκειται για εταιρείες που δεν περιορίστηκαν ποτέ στα στενά όρια ενός «παραδοσιακού» κλάδου, αλλά επέλεξαν να κινηθούν οριζόντια, χτίζοντας δραστηριότητες που εκτείνονται από τη βαριά βιομηχανία έως την υψηλή τεχνολογία και τον πολιτισμό.
Σε έναν κόσμο όπου η εξειδίκευση προβάλλεται συχνά ως μονόδρομος, αυτές οι επιχειρήσεις ακολούθησαν την αντίθετη διαδρομή.
Αντί να επενδύσουν σε ένα μόνο προϊόν ή αγορά, δημιούργησαν πολυδιάστατα οικοσυστήματα, στα οποία η τεχνογνωσία, η καινοτομία και η παραγωγική κλίμακα μεταφέρονται από τον έναν τομέα στον άλλο. Η διαφοροποίηση δεν αντιμετωπίστηκε ως παρεκτροπή από τον πυρήνα τους, αλλά ως βασικό εργαλείο ανθεκτικότητας και μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.
Από τη Samsung, που δραστηριοποιείται από τα microchips έως τα ναυπηγεία, μέχρι τη Yamaha και τη Mitsubishi, που συνδυάζουν βιομηχανία, μουσική και τεχνολογία, οι πολυκλαδικοί αυτοί όμιλοι δείχνουν ότι το να «παίζεις σε πολλά ταμπλό» δεν είναι απαραίτητα ρίσκο.
Σε ένα περιβάλλον συνεχών ανατροπών, γεωπολιτικών εντάσεων και τεχνολογικών μεταβάσεων, η πολυδιάστατη παραγωγή μετατρέπεται σε στρατηγικό πλεονέκτημα — και, για ορισμένους, σε προϋπόθεση επιβίωσης.
Northrop Grumman
Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1994 από τη συγχώνευση των Northrop και Grumman και σήμερα απασχολεί περίπου 95.000 εργαζομένους, με έδρα στη Βιρτζίνια, σύμφωνα με το εταιρικό προφίλ της. Στον διαστημικό τομέα, η Northrop Grumman έχει αναπτύξει το όχημα ανεφοδιασμού Cygnus και έχει κατασκευάσει κρίσιμα υποσυστήματα για το James Webb Space Telescope, όπως αναφέρουν η NASA και η ίδια η εταιρεία στο πλαίσιο της συνεργασίας τους.
«Στόχος μας είναι να μεταφέρουμε την τεχνολογική υπεροχή από την άμυνα σε εμπορικές εφαρμογές όπου έχει πραγματικό νόημα», σημειώνει η εταιρεία στην ετήσια έκθεσή της για το 2023. Αυτή η φιλοσοφία εξηγεί γιατί το σήμα της Northrop Grumman εμφανίζεται τόσο σε stealth αεροσκάφη όπως το B-21 Raider, όσο και σε προγράμματα logistics και διαστημικής τεχνολογίας.
Michelin
Αν υπάρχει ένας όμιλος που αποτυπώνει τη «διπλή ζωή» μιας μάρκας, αυτός είναι η Michelin. Η εταιρεία ελαστικών, που ιδρύθηκε το 1889 στην Clermont-Ferrand της Γαλλίας, εγκαινίασε το 1900 τον Michelin Guide με στόχο να ενθαρρύνει τα ταξίδια και, κατ’ επέκταση, τη χρήση ελαστικών, όπως έχει αναφέρει το BBC Travel.
Το εγχειρίδιο εξελίχθηκε σταδιακά σε θεσμό της γαστρονομίας, εισάγοντας το 1926 τα πρώτα αστέρια και καθιερώνοντας το γνωστό σύστημα αξιολόγησης από μηδέν έως τρία το 1931, σύμφωνα με το CNN Travel. Σήμερα, ο οδηγός έχει μετατραπεί σε ψηφιακή πλατφόρμα που δραστηριοποιείται σε δεκάδες προορισμούς παγκοσμίως, με ανώνυμους επιθεωρητές και αυστηρά, σταθερά κριτήρια αξιολόγησης, όπως σημειώνει το The Guardian.
Η Michelin τονίζει ότι ο οδηγός δεν αποτελεί μια «παράπλευρη» δραστηριότητα, αλλά φορέα των αξιών της. «Αριστεία, αξιοπιστία, συνέπεια, οι ίδιες αρχές που μας καθοδηγούν στην κατασκευή ελαστικών», αναφέρει η ίδια η εταιρεία στις εταιρικές της ανακοινώσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ένα brand που συνδέει το ταξίδι με τη γεύση και τη μηχανική με την εμπειρία.
Volkswagen
Η ιστορία της Volkswagen με το currywurst αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εταιρικής κουλτούρας που ξεπερνά τα όρια του προϊόντος. Από το 1973, το εργοστάσιο του Wolfsburg παράγει το δικό του λουκάνικο, αρχικά για τα εστιατόρια των εργαζομένων. Πενήντα χρόνια αργότερα, το «Volkswagen Originalteil», έχει γίνει σχεδόν τόσο εμβληματικό όσο και τα Golf, με ετήσια παραγωγή που ξεπερνά τα επτά εκατομμύρια τεμάχια, σύμφωνα με το Volkswagen Newsroom και τη Deutsche Welle.
«Το currywurst είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας, συνδέει τους ανθρώπους μας όπως και τα αυτοκίνητά μας», αναφέρει η εταιρεία μέσα από τις επίσημες δηλώσεις της. Το 2021, η Volkswagen προχώρησε σε στροφή προς τις φυτικές επιλογές στα κεντρικά της καντίνες, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής βιωσιμότητας του ομίλου, μια απόφαση που ανέδειξαν διεθνή μέσα όπως το BBC News και ο Guardian.
Yamaha
Η Yamaha γεννήθηκε το 1887 από το αρμόνιο του Torakusu Yamaha και σήμερα υπογράφει πιάνα και μοτοσικλέτες κάτω από συγγενές brand. Το 1953 ιδρύθηκε η Yamaha Motor Co., με την YA-1 “Red Dragonfly” να κερδίζει αγώνες αντοχής. «Να δημιουργούμε συναισθήματα μέσω του ήχου και της κίνησης», αυτό είναι το εταιρικό μήνυμα της Yahama.
Το Forbes Japan το έγραψε περιεκτικά, «η ακρίβεια που γεννά έναν κρυστάλλινο ήχο, βοηθά να ισορροπεί μια superbike». Ο CEO της Yamaha Motor Yoshihiro Hidaka προσθέτει στην ετήσια αναφορά 2023, «Είτε μιλάμε για ήχο είτε για ταχύτητα, ο στόχος είναι ο ίδιος, εμπειρίες που συγκινούν».
Rolls-Royce
Το δίδυμο Rolls-Royce έχει διπλή κληρονομιά. Οι Henry Royce και Charles Rolls έστησαν το 1904 μια αυτοκινητοβιομηχανία-σύμβολο (Rolls-Royce Motor Cars). Στον πόλεμο, η εταιρεία πέρασε στους αεροκινητήρες, πρώτα ο Eagle, έπειτα ο Merlin στα Spitfire και Hurricane.
Μετά το 1998, τα αυτοκίνητα πέρασαν στον όμιλο BMW, ενώ η Rolls-Royce plc εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους κατασκευαστές jet engines παγκοσμίως, ο Trent XWB κινεί τα Airbus A350 και θεωρείται από τους πιο αποδοτικούς κινητήρες της εποχής σύμφωνα με το CNN Business. «Μετατρέπουμε την τεχνολογία σε τέχνη και την ισχύ σε εμπειρία», λέει η εταιρεία για να περιγράψει το κοινό DNA αεροπλάνων και αυτοκινήτων.
Raytheon
Η Raytheon αφηγείται μια απίθανη πορεία, από το πεδίο μάχης έως την κουζίνα. Το 1945, ο μηχανικός Percy Spencer παρατήρησε ότι μια σοκολάτα στην τσέπη του άρχισε να λιώνει καθώς στεκόταν κοντά σε ενεργό μαγνητρονικό σωλήνα, το περιστατικό, που κατέγραψε το Smithsonian Magazine, οδήγησε στα πρώτα πειράματα με ποπκόρν και αυγά και τελικά στη γέννηση του φούρνου μικροκυμάτων.
Το Radarange που παρουσίασε η εταιρεία το 1947 ήταν τεράστιο και βαρύ, αλλά έθεσε τα θεμέλια μιας νέας αγοράς. Μέσω της εξαγοράς της Amana, η τεχνολογία των μικροκυμάτων μπήκε στα σπίτια, όπως περιέγραψαν το TIME και οι New York Times.
Παράλληλα, σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, οι πύραυλοι Patriot έγιναν συνώνυμο αντιαεροπορικής άμυνας, με ενεργό ρόλο από τον Πόλεμο του Κόλπου μέχρι σήμερα, σύμφωνα με το Reuters. Μετά τη συγχώνευση του 2020 με την United Technologies, η νέα εταιρεία RTX ενώνει την πολιτική αεροδιαστημική με την άμυνα, ένα χαρτοφυλάκιο όπου η ίδια διεπιστημονική φυσική βρίσκει πολλαπλές αγορές και εφαρμογές.
Samsung
Η Samsung ξεκίνησε το 1938 ως εμπορική επιχείρηση του Lee Byung-chul και μέσα σε λίγες δεκαετίες εξελίχθηκε σε έναν όμιλο με κλάδους που λειτουργούν ως οικοσύστημα τεχνολογίας και βιομηχανίας. Το 1974 ιδρύθηκε η Samsung Heavy Industries, η οποία αναδείχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους παίκτες της παγκόσμιας ναυπηγικής, ειδικά στην κατασκευή LNG carriers και μεγάλων containerships, όπως αναφέρουν το MarineLink και το Bloomberg.
Την ίδια εποχή, η Samsung Electronics έκανε τα πρώτα της βήματα στην παραγωγή τηλεοράσεων και ημιαγωγών. Σήμερα κατατάσσεται σταθερά στην κορυφή της παγκόσμιας αγοράς smartphones και μνημών DRAM/NAND, σύμφωνα με το Reuters.
«Καινοτομούμε στη στεριά και στη θάλασσα, από τα microchips έως τα megaships», συνοψίζει ο όμιλος στην ετήσια έκθεση του 2023, υπογραμμίζοντας τη φιλοσοφία ενοποίησης τεχνολογιών.
Όπως σημειώνει το Financial Times, η Samsung δεν είναι απλώς ένας όμιλος εταιρειών αλλά «ένα οικοσύστημα βιομηχανιών που τροφοδοτούν η μία την άλλη, από τους αυτοματισμούς που περνούν από τις γραμμές παραγωγής chips στα ναυπηγεία, μέχρι τα logistics και τα χρηματοοικονομικά εργαλεία που στηρίζουν την κλίμακα και τη συνέργεια του ομίλου».
Mitsubishi
Στο ίδιο κάδρο, η Mitsubishi λειτουργεί ως η απόλυτη ιαπωνική «ομπρέλα» που ενώνει τράπεζες, ασφάλειες, βιομηχανία, ναυπηγεία, αυτοκινητοβιομηχανία και ενέργεια. Από ιστορική σκοπιά, ο όμιλος εξελίχθηκε σε ένα keiretsu, ένα δίκτυο εταιρειών με κοινές ρίζες και αμοιβαίες συμμετοχές, όπου κάθε βραχίονας λειτουργεί αυτόνομα αλλά συνεργάζεται επιχειρησιακά με τους υπόλοιπους.
Η Mitsubishi Heavy Industries κατασκευάζει προϊόντα που εκτείνονται από τουρμπίνες και ενεργειακά συστήματα έως διαστημικά οχήματα και εξοπλισμό αεροδιαστημικής, ενώ η Mitsubishi Motors παραμένει μια διεθνής αυτοκινητοβιομηχανία με ισχυρή παρουσία σε αγορές της Ασίας και της Ευρώπης.
«Χτίζουμε αξία διασταυρώνοντας τεχνολογίες», είναι η φράση που επαναλαμβάνεται συχνά στις εταιρικές παρουσιάσεις του ομίλου, μια συνοπτική περιγραφή ενός οικοσυστήματος όπου η διαφοροποίηση λειτουργεί ως θεμέλιο, όχι ως συγκυριακή επιλογή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
