Σλοβενία: Νέο δημοψήφισμα για την ευθανασία με υποβοήθηση

Οι πολίτες της Σλοβενίας προσέρχονται σήμερα στις κάλπες προκειμένου να αποφασίσουν για την τύχη του νόμου που νομιμοποιεί την υποβοηθούμενη αυτοκτονία, ο οποίος είχε εγκριθεί από το κοινοβούλιο τον Ιούλιο. Το δημοψήφισμα πραγματοποιείται έπειτα από πρωτοβουλία ομάδας πολιτών που συγκέντρωσε 40.000 υπογραφές, με τη στήριξη της καθολικής εκκλησίας και της συντηρητικής αντιπολίτευσης.

Ο συγκεκριμένος νόμος παρέχει το δικαίωμα σε διαυγείς ασθενείς με ανίατες παθήσεις και αφόρητους πόνους ή σε αβίωτη κατάσταση να τερματίζουν τη ζωή τους, εξαιρώντας περιπτώσεις ψυχικών ασθενειών. Αντιθέτως, η ευθανασία – δηλαδή ο θάνατος από ιατρό κατόπιν αιτήματος ασθενούς – παραμένει απαγορευμένη.

Η Σλοβενία θα μπορούσε να προστεθεί στις ευρωπαϊκές χώρες που επιτρέπουν την υποβοηθούμενη αυτοκτονία, όπως η Ελβετία και η Αυστρία. Ωστόσο, οι έντονες αντιδράσεις οδήγησαν στη διενέργεια του δημοψηφίσματος, με τους αντιπάλους του νόμου να υποστηρίζουν ότι επιτρέπει «τη δηλητηρίαση αρρώστων και ηλικιωμένων».

Ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Γκολόμπ κάλεσε τους πολίτες να στηρίξουν το νομοθέτημα, σημειώνοντας πως «ο καθένας μας πρέπει να μπορεί να αποφασίσει ο ίδιος πώς θα βάλει τέλος στη ζωή του με αξιοπρέπεια». Από την άλλη πλευρά, η καθολική εκκλησία της Σλοβενίας άσκησε κριτική, θεωρώντας πως «αντίκειται προς το Ευαγγέλιο, τον νόμο της φύσης και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

Το ερώτημα του δημοψηφίσματος αφορά το αν οι πολίτες στηρίζουν την εφαρμογή του νόμου για τον υποβοηθούμενο θάνατο, όπως εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο στις 24 Ιουλίου 2025. Για την ανάκληση του νόμου απαιτείται αρνητική ψήφος που να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 20% του εκλογικού σώματος.

Σε περίπτωση που ο νόμος ανακληθεί, διατηρείται η δυνατότητα νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας μετά από διάστημα 12 μηνών. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της εφημερίδας Dnevnik, το 54,3% των ερωτηθέντων υποστηρίζει τη νομιμοποίηση του ιατρικώς υποβοηθούμενου θανάτου, το 30,6% διαφωνεί και το 15% εμφανίζεται αναποφάσιστο.

Στην Ευρώπη, εκτός από την Ελβετία και την Αυστρία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο επιτρέπουν επίσης την ευθανασία, ενώ στη Γαλλία εξετάζεται σχετικό νομοσχέδιο. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος, εφόσον υπάρξει κοινοβουλευτικό αδιέξοδο.