Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε το βράδυ του Σαββάτου ότι θεωρεί τον εναέριο χώρο της Βενεζουέλας «εντελώς κλειστό», προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Καράκας. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας χαρακτήρισε αυτή τη δήλωση ως «εχθρική πράξη» και ξεκίνησε στρατιωτικά γυμνάσια σε απάντηση.
Με ανάρτησή του στο Truth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απηύθυνε έκκληση προς «όλες τις αεροπορικές εταιρείες, πιλότους, λαθρέμπορους ναρκωτικών και λαθρέμπορους ανθρώπων» να θεωρήσουν ότι «Ο ΕΝΑΕΡΙΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΑΝΩ ΚΑΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΚΛΕΙΣΤΟΣ». Δεν δόθηκαν περαιτέρω διευκρινίσεις για τη φύση ή τη διάρκεια του μέτρου.
Η επιθετική αυτή τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση Τραμπ αυξάνει την πίεση προς τη Βενεζουέλα, με αφορμή τη μάχη κατά των καρτέλ ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική. Παράλληλα, έχει σημειωθεί σημαντική στρατιωτική ανάπτυξη στην Καραϊβική, με την παρουσία του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου στον κόσμο.
Ο Τραμπ κατηγορεί τη Βενεζουέλα ότι βρίσκεται πίσω από το λαθρεμπόριο ναρκωτικών που κατακλύζει την αγορά των ΗΠΑ, ενώ το Καράκας απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι στόχος της Ουάσινγκτον είναι η αλλαγή καθεστώτος και ο έλεγχος των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας.
Η κυβέρνηση Μαδούρο καταδίκασε τη δήλωση, κάνοντας λόγο για «αποικιοκρατική απειλή» που πλήττει την κυριαρχία της Βενεζουέλας και χαρακτηρίζοντάς την ως «νέα εξωφρενική, παράνομη και αδικαιολόγητη επίθεση». Το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας τόνισε ότι πρόκειται για «εχθρική, μονομερή και αυθαίρετη πράξη, ασύμβατη με τις πιο στοιχειώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου».
Στρατιωτικά γυμνάσια και αντίδραση της Βενεζουέλας
Οι ένοπλες δυνάμεις της Βενεζουέλας πραγματοποίησαν στρατιωτικά γυμνάσια κατά μήκος των ακτών, με την κρατική τηλεόραση να μεταδίδει εικόνες αντιαεροπορικών όπλων και πυροβόλων. Στο Μαρακάι, ρωσικής κατασκευής Sukhoi και αμερικανικά F-16 συμμετείχαν σε αεροπορική άσκηση, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου.
Επιπλέον, το Καράκας κατήγγειλε ότι οι ΗΠΑ «ανέστειλαν μονομερώς» τον επαναπατρισμό παράτυπων βενεζουελανών μεταναστών, ενώ μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί 75 πτήσεις επαναπατρισμού με 13.956 άτομα, όπως υπενθυμίζει η κυβέρνηση της Βενεζουέλας.
Παρά την ένταση, το αεροδρόμιο της Μαϊκετία λειτουργούσε κανονικά, ωστόσο έξι αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις τους προς και από τη Βενεζουέλα επικαλούμενες λόγους ασφαλείας, με συνέπεια το Καράκας να ανακαλέσει τις άδειές τους. Αυτές οι ακυρώσεις δημιούργησαν σημαντικές δυσκολίες στους ταξιδιώτες.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της 35χρονης Γιουσμαϊκάρ Σαλαμπαρία, η οποία περιέγραψε τη διαδρομή της από τη Χιλή στη Βενεζουέλα ως «οδύσσεια» λόγω των περιορισμών στις πτήσεις.
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ και διεθνείς εξελίξεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει πρόσφατα ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ θα ξεκινήσουν επιχειρήσεις κατά «βενεζουελανών λαθρεμπόρων ναρκωτικών», προκαλώντας αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο. Η ρεπουμπλικανή Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν υπενθύμισε ότι «μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να κηρύσσει πόλεμο», ενώ ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, προειδοποίησε ότι οι ενέργειες Τραμπ οδηγούν τις ΗΠΑ σε «νέο δαπανηρό πόλεμο στο εξωτερικό».
Από το 2013 στην εξουσία, ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο επανεξελέγη το 2024, μετά από εκλογές που χαρακτηρίστηκαν από ταραχές και συλλήψεις. Οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει πλήγματα κατά βενεζουελανών πλοίων ύποπτων για λαθρεμπόριο ναρκωτικών, χωρίς να παρουσιάσουν αποδείξεις για τη χρήση των πλοίων σε παράνομες δραστηριότητες.
Τις τελευταίες ημέρες, παρατηρείται αυξημένη δραστηριότητα αμερικανικών μαχητικών κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας, σύμφωνα με ιστότοπους παρακολούθησης αεροσκαφών. Παράλληλα, οι New York Times αποκάλυψαν πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Τραμπ και Μαδούρο με θέμα ενδεχόμενη συνάντηση στις ΗΠΑ.
Η Ουάσινγκτον έχει χαρακτηρίσει το «Καρτέλ των Ήλιων» ως «ξένη τρομοκρατική οργάνωση», αν και η ύπαρξή του αμφισβητείται από πολλούς ειδικούς, ενώ, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, το καρτέλ φέρεται να διευθύνεται από τον πρόεδρο Μαδούρο.