Τουλάχιστον 1.500 θανατοποινίτες εκτελέστηκαν στο Ιράν το 2025, σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης Iran Human Rights (IHR). Πρόκειται για τον υψηλότερο ετήσιο αριθμό εκτελέσεων που έχει καταγραφεί τα τελευταία 35 χρόνια, όπως επισημαίνει η ίδια οργάνωση.
Ο διευθυντής της IHR, Μαχμούντ Αμίρι-Μόγκανταμ, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι "ο αριθμός των εκτελέσεων υπερβαίνει τις 1.500", σημειώνοντας πως πρόκειται για ιστορικό ρεκόρ από τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Υπογράμμισε, επίσης, ότι αναμένονται επιβεβαιώσεις για ακόμη περισσότερες εκτελέσεις, χαρακτηρίζοντας την αύξηση "άνευ προηγουμένου".
Σύμφωνα με την IHR, περισσότεροι από 700 εκτελεσθέντες το 2025 είχαν καταδικαστεί για αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά.
Οργανώσεις προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν το ιρανικό καθεστώς για αυξανόμενο αριθμό εκτελέσεων τα τελευταία χρόνια. Η τάση αυτή εντάθηκε μετά τις διαδηλώσεις του 2022-2023 κατά του καθεστώτος και τον 12ήμερο πόλεμο Ιράν-Ισραήλ τον Ιούνιο.
Ο Μαχμούντ Αμίρι-Μόγκανταμ ανέφερε ότι η αύξηση των εκτελέσεων συνδέεται με το κύμα διαμαρτυρίας που συγκλόνισε τη χώρα στα τέλη του 2022, μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί υπό αστυνομική κράτηση.
Ο θάνατος της Αμινί, που συνελήφθη επειδή φέρεται να μην φορούσε σωστά τη μαντίλα της, προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις και ένταση, με εκατοντάδες νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας.
Ο διευθυντής της IHR επεσήμανε ότι "ο αριθμός των εκτελέσεων αυξάνεται δραματικά χρόνο με το χρόνο". Από πάνω από 500 το 2022, οι εκτελέσεις αυξήθηκαν σε περισσότερες από 800 το 2023, 975 το 2024 και πλέον ξεπερνούν τις 1.500.
Όπως τονίζει, οι ιρανικές αρχές χρησιμοποιούν τη θανατική ποινή ως μέσο καταστολής και εκφοβισμού, με στόχο την αποτροπή περαιτέρω διαδηλώσεων. Ωστόσο, τα πρόσφατα γεγονότα δείχνουν ότι αυτό δεν αποδίδει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με νέο κύμα διαδηλώσεων για το υψηλό κόστος ζωής, που έχουν οδηγήσει σε τρεις θανάτους διαδηλωτών, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης. Το νέο αυτό κίνημα, ωστόσο, δεν θυμίζει ακόμη τις μαζικές κινητοποιήσεις μετά τον θάνατο της Αμινί.
Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων και η Διεθνής Αμνηστία, το 2024 το Ιράν κατέγραψε τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό εκτελέσεων παγκοσμίως, μετά την Κίνα.