Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε εκ νέου την αλληλεγγύη της προς τη Δανία και τη Γροιλανδία, με στόχο να απαντήσει στις πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το ενδεχόμενο απόκτησης της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, «για τη Γροιλανδία, επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: η Γροιλανδία ανήκει στο λαό της».
Τόνισε επίσης ότι καμία απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Δανίας ή της Γροιλανδίας, διαβεβαιώνοντας πως έχουν την πλήρη στήριξη της ΕΕ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφαλείας για το ενδιαφέρον των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, αναφέροντας την αυξανόμενη παρουσία κινεζικών και ρωσικών πλοίων στην Αρκτική ως απειλή.
Οι δηλώσεις του για το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης προκάλεσαν αντιδράσεις και ανησυχία σε Δανία και Ευρώπη.
Σύμφωνα με ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει διάφορες επιλογές, μεταξύ των οποίων και στρατιωτική παρέμβαση, για τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Παράλληλα, έχει συζητήσει με στελέχη του το ενδεχόμενο αγοράς του νησιού.
Η Δανία, η Γροιλανδία και η ΕΕ έχουν απορρίψει κατηγορηματικά τις αμερικανικές διεκδικήσεις. Οι κυβερνήσεις της Κοπεγχάγης και του Νουούκ έχουν επαναλάβει ότι το μέλλον της Γροιλανδίας αποφασίζεται αποκλειστικά από τον λαό της, ενώ το νησί δεν είναι προς πώληση.
Η Γροιλανδία αποτελεί τμήμα του βασιλείου της Δανίας, διατηρώντας ωστόσο υψηλό βαθμό αυτονομίας και παραμένοντας εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η γεωπολιτική της σημασία είναι μεγάλη, λόγω των φυσικών πόρων και της στρατηγικής θέσης της στην Αρκτική.
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας
Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία δεν είναι νέο. Η θέση της θεωρείται κομβική για την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα, καθώς βρίσκεται στον συντομότερο διάδρομο ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ.
Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Δανία, υπό γερμανική κατοχή, επέτρεψε στις ΗΠΑ να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία για την προστασία της αμερικανικής ηπείρου. Μετά τον πόλεμο, οι ΗΠΑ διατήρησαν 15 βάσεις στο νησί, ενώ σήμερα λειτουργεί μόνο η αεροπορική βάση Πιτουφίκ.
Η συμφωνία του 1951 μεταξύ Δανίας και ΗΠΑ, η οποία αναθεωρήθηκε το 2004, δίνει ευρεία ελευθερία στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να δραστηριοποιούνται στη Γροιλανδία, με την προϋπόθεση ενημέρωσης των τοπικών αρχών.
Η περιοχή διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και η κλιματική αλλαγή δημιουργεί νέες δυνατότητες για ναυτιλία, αυξάνοντας το γεωοικονομικό της ενδιαφέρον.
Η Γροιλανδία, με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων, έχει έκταση συγκρίσιμη με αυτή της Αλάσκας. Ενδεχόμενη ενσωμάτωσή της στις ΗΠΑ θα αύξανε σημαντικά την έκταση της χώρας, ξεπερνώντας την Κίνα.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται σε μια τέτοια προοπτική. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική ενέργεια κατά της Γροιλανδίας θα έθετε σε κίνδυνο τη συνοχή του ΝΑΤΟ και τη μεταπολεμική δομή ασφαλείας.
Η Δανία, ως ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ και μακροχρόνιος σύμμαχος των ΗΠΑ, έχει συμμετάσχει σε σημαντικές διεθνείς αποστολές, όπως η επέμβαση στο Ιράκ το 2003, επιβεβαιώνοντας τον στρατηγικό της ρόλο στη βορειοατλαντική συμμαχία.