Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε τις πρόσφατες διαδηλώσεις στη χώρα ως «πραξικόπημα», προειδοποιώντας για τον κίνδυνο ενός «περιφερειακού πολέμου». Οι δηλώσεις του έρχονται καθώς οι ΗΠΑ ενισχύουν την στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή και απειλούν με επέμβαση, μετά την αιματηρή καταστολή του κινήματος διαμαρτυρίας στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο Χαμενεΐ τόνισε ότι «οι Αμερικανοί οφείλουν να ξέρουν ότι αν ξεκινήσουν έναν πόλεμο, αυτή τη φορά θα είναι ένας περιφερειακός πόλεμος». Πρόκειται για τις πρώτες δημόσιες τοποθετήσεις του από τα μέσα Ιανουαρίου.
Η Ουάσινγκτον έχει αυξήσει την παρουσία πολεμικών πλοίων στην περιοχή, μετά από επανειλημμένες απειλές του προέδρου Τραμπ για στρατιωτική επέμβαση εάν δεν υπάρξει συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή αν συνεχιστεί η βίαιη καταστολή των διαδηλωτών.
«Το ιρανικό έθνος δεν θα φοβηθεί από αυτές τις απειλές», δήλωσε ο Χαμενεΐ, προσθέτοντας πως «δεν είμαστε αυτοί που το εκκινούν και δεν θέλουμε να επιτεθούμε σε καμία χώρα, αλλά το ιρανικό έθνος θα καταφέρει ισχυρό πλήγμα κατά οποιουδήποτε του επιτίθεται και το παρενοχλεί».
Τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσινγκτον έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης συνομιλιών για μια νέα συμφωνία, καθώς η ένταση στον Περσικό Κόλπο αυξάνεται. Η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη για «δίκαιες» διαπραγματεύσεις που δεν θα περιορίζουν τις αμυντικές της δυνατότητες.
Ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε πως το Ιράν «μιλάει σοβαρά» με τις ΗΠΑ, ενώ ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διευθετήσεις για διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμπεριέλαβε τους Φρουρούς της Επανάστασης στον κατάλογο των «τρομοκρατικών οργανώσεων», κατηγορώντας τους για καθοδήγηση της καταστολής των διαδηλώσεων.
Σε αντίποινα, το ιρανικό κοινοβούλιο χαρακτήρισε «τρομοκρατικές οργανώσεις» τους ευρωπαϊκούς στρατούς, με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ να δηλώνει ότι «σύμφωνα με το άρθρο 7 του νόμου για τα αντίμετρα, οι στρατοί των ευρωπαϊκών χωρών θεωρούνται τρομοκρατικές οργανώσεις».
Βουλευτές εμφανίστηκαν με στολές των Φρουρών της Επανάστασης, φωνάζοντας συνθήματα όπως «Θάνατος στην Αμερική!», «Θάνατος στο Ισραήλ!» και «Ντροπή στην Ευρώπη». Οι συνέπειες αυτής της συμβολικής απόφασης του ιρανικού κοινοβουλίου παραμένουν ασαφείς.
Η ΕΕ, λαμβάνοντας σχετική απόφαση την Πέμπτη, ευθυγραμμίστηκε με τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, που είχαν ήδη κατατάξει τους Φρουρούς της Επανάστασης στις τρομοκρατικές οργανώσεις τα τελευταία χρόνια.
Οι διαδηλώσεις στο Ιράν, που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου λόγω οικονομικών δυσχερειών, εξελίχθηκαν στη σοβαρότερη πολιτική πρόκληση για το καθεστώς από το 1979. Μετά από σκληρή καταστολή, το κύμα διαμαρτυριών έχει κοπάσει.
Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA), μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί 6.713 θάνατοι, ανάμεσά τους 137 παιδιά, ενώ ερευνώνται περισσότεροι από 17.000 επιπλέον πιθανοί θάνατοι.
Οι ιρανικές αρχές αναγνωρίζουν χιλιάδες θανάτους κατά τις διαδηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι στην πλειονότητά τους ήταν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή πολίτες που σκοτώθηκαν από «τρομοκράτες».
Ο Χαμενεΐ υποστήριξε πως οι διαδηλωτές «επιτέθηκαν στην αστυνομία, σε κυβερνητικά κτίρια, σε στρατόπεδα των Φρουρών της Επανάστασης, τράπεζες, τζαμιά και έκαψαν το Κοράνι», χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα ως «πραγματικό πραξικόπημα» που τελικά «απέτυχε».