ΗΠΑ στέλνουν νέο αεροπλανοφόρο στον Κόλπο – Εκκλήσεις για διαδηλώσεις στο Ιράν

Ένα νέο αεροπλανοφόρο αναμένεται να αποπλεύσει «πολύ σύντομα» για τη Μέση Ανατολή, όπως επιβεβαίωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, εντείνοντας την πίεση προς το Ιράν μετά τις δηλώσεις του περί «τραυματικών» συνεπειών αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις για τη διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των δύο χωρών.

Παράλληλα, ο εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν κάλεσε τους Ιρανούς να κινητοποιηθούν εκ νέου, μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου. Οι νέες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας προγραμματίζονται για αύριο Σάββατο, σε πολλές χώρες του κόσμου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε με στρατιωτική επέμβαση το Ιράν, επικαλούμενος την καταστολή των διαδηλώσεων στις οποίες, σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις, σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι. Στη συνέχεια, συνέδεσε την απειλή με την ανάγκη επίτευξης συμφωνίας, κυρίως για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης επανεκκίνησαν την περασμένη εβδομάδα στο Ομάν, χωρίς ακόμη να είναι σαφές αν θα συνεχιστούν.

«Θα πρέπει να κάνουμε μια συμφωνία, σε διαφορετική περίπτωση θα είναι πολύ τραυματική» η κατάσταση για το Ιράν, προειδοποίησε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία «θα περάσει στη δεύτερη φάση που θα είναι πολύ σκληρή» για τους Ιρανούς. Υπενθύμισε επίσης τους βομβαρδισμούς του περασμένου Ιουνίου σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Μετά την αποστολή του αεροπλανοφόρου «Αβραάμ Λίνκολν» και της συνοδείας του στον Κόλπο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι το «Τζέραλντ Φορντ» θα αναχωρήσει σύντομα για την περιοχή. Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιοι θα ήταν οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ ή ποιες οι προθέσεις της Ουάσινγκτον απέναντι στην ιρανική ηγεσία.

Επιφυλάξεις από το Ισραήλ και τη διεθνή κοινότητα

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, εξέφρασε επιφυλάξεις για «την ποιότητα οποιασδήποτε συμφωνίας με το Ιράν». Ζήτησε να ληφθούν υπόψη οι «ανάγκες ασφαλείας» του Ισραήλ και να συμπεριληφθούν στις συνομιλίες το ιρανικό πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και η στήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις εχθρικές προς το Ισραήλ.

Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε ότι μια νέα συμφωνία για την επανέναρξη των επιθεωρήσεων στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις είναι «πιθανή» αλλά «εξαιρετικά δύσκολη». Το Ιράν είχε αρνηθεί τον Νοέμβριο να δεχτεί επιθεωρητές του ΔΟΑΕ στις εγκαταστάσεις που είχαν βομβαρδιστεί τον Ιούνιο.

Νέες εκκλήσεις για διαδηλώσεις και αυξανόμενη καταστολή

Ο Ρεζά Παχλαβί, που ζει στις ΗΠΑ από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, κάλεσε τους Ιρανούς να διαδηλώσουν αύριο σε Μόναχο, Τορόντο και Λος Άντζελες, ζητώντας διεθνή δράση κατά του ιρανικού καθεστώτος. Παράλληλα, προέτρεψε όσους ζουν στο Ιράν να συμμετάσχουν συμβολικά, φωνάζοντας συνθήματα από τα παράθυρα και τις στέγες των σπιτιών τους.

Την Τρίτη, στην Τεχεράνη, παραμονή της 47ης επετείου από την Ισλαμική Επανάσταση, πολλοί Ιρανοί φώναζαν συνθήματα κατά του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με βίντεο που επαληθεύτηκαν από το Γαλλικό Πρακτορείο.

Αποφυλακίσεις και καταδίκες

Σύμφωνα με το πρακτορείο HRANA, τουλάχιστον 7.005 άτομα σκοτώθηκαν στις πρόσφατες κινητοποιήσεις στο Ιράν και πάνω από 53.000 συνελήφθησαν. Μεταξύ αυτών ήταν και η ηγέτιδα του μεταρρυθμιστικού συνασπισμού, Αζάρ Μανσουρί, η οποία αποφυλακίστηκε υπό όρους. Ελεύθεροι αφέθηκαν επίσης οι Τζαβάντ Εμαμόντ και Εμπραχίμ Ασγαρζαντέχ, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Παράλληλα, ένας 18χρονος Ιρανός κινδυνεύει με εκτέλεση, καθώς κατηγορείται ότι πυροβόλησε αστυνομικό κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων. Η οργάνωση Iran Human Rights προειδοποιεί ότι εκατοντάδες πολίτες αντιμετωπίζουν θανατικές ποινές λόγω συμμετοχής στις κινητοποιήσεις.

Οι ιρανικές αρχές υποστηρίζουν ότι στις διαδηλώσεις σκοτώθηκαν πάνω από 3.000 άτομα, κυρίως μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή περαστικοί που δολοφονήθηκαν από «τρομοκράτες».