Τέσσερις στους δέκα νέους καρκίνους θα μπορούσαν να προληφθούν

Σχεδόν τέσσερις στους δέκα καρκίνους παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, σύμφωνα με πρόσφατη εκτίμηση του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), που δημοσιοποιήθηκε ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου. Ο οργανισμός τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των δράσεων πρόληψης.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, το 37,8% των νέων περιστατικών καρκίνου το 2022, δηλαδή περίπου 7,1 εκατομμύρια περιπτώσεις, αποδίδονται σε παράγοντες που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.

Η έρευνα είχε ως στόχο να αποτιμήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον αντίκτυπο των παραγόντων κινδύνου στην εμφάνιση καρκίνου, καθώς προηγούμενες μελέτες επικεντρώνονταν κυρίως στη θνησιμότητα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει εκτιμήσει ότι το 44% των θανάτων από καρκίνο παγκοσμίως σχετίζεται με αποφευκτέους παράγοντες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις μολύνσεις.

Οι ερευνητές εξέτασαν 30 παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, τον υψηλό δείκτη σωματικής μάζας, την έλλειψη άσκησης, τη μόλυνση του αέρα και τις υπεριώδεις ακτίνες. Για πρώτη φορά, συμπεριλήφθηκαν και εννέα μορφές καρκίνου που σχετίζονται με μολύνσεις.

Κύριοι παράγοντες κινδύνου και γεωγραφικές διαφορές

Η ανάλυση δεδομένων από 158 χώρες και 36 τύπους καρκίνου ανέδειξε το κάπνισμα ως τον σημαντικότερο παράγοντα, ευθυνόμενο για το 15% των νέων περιστατικών, ποσοστό υψηλότερο από εκείνο που αποδίδεται σε μολύνσεις (10%) και στην κατανάλωση αλκοόλ (3%).

Περίπου οι μισοί αποφευκτέοι καρκίνοι παγκοσμίως ανήκουν στις κατηγορίες του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας. Οι καρκίνοι των πνευμόνων σχετίζονται κυρίως με το κάπνισμα και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, του στομάχου με το βακτήριο Helicobacter pylori και του τραχήλου της μήτρας με τον ιό HPV.

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά και ανά περιοχή. Το ποσοστό των καρκίνων που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί είναι υψηλότερο στους άνδρες (45% των νέων περιστατικών το 2022) σε σύγκριση με τις γυναίκες (30%).

Για τους άνδρες, το 23% των νέων περιστατικών καρκίνου αποδίδεται στο κάπνισμα, ενώ για τις γυναίκες οι καρκίνοι που σχετίζονται με μολύνσεις φτάνουν το 11%, ξεπερνώντας το ποσοστό που συνδέεται με το κάπνισμα (6%) και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (3%).

Σε διεθνές επίπεδο, το ποσοστό των αποφευκτέων καρκίνων στις γυναίκες κυμαίνεται από 24% στη βόρεια Αφρική και δυτική Ασία έως 38% στην υποσαχάρια Αφρική. Στους άνδρες, το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στην ανατολική Ασία (57%) και το χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (28%).