Μετά τη Ρωσία και το Ιράν, η Κίνα αναδεικνύεται πλέον σε βασική πηγή ανησυχίας για την Ουάσινγκτον στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας. Ανώτατος αξιωματούχος των Ηνωμένων Πολιτειών υποστήριξε ότι το Πεκίνο πραγματοποίησε μυστική πυρηνική δοκιμή το 2020, κατηγορώντας παράλληλα τόσο την Κίνα όσο και τη Ρωσία για υπόγειες δραστηριότητες που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, υπονομεύουν το άτυπο μορατόριουμ δεκαετιών στις πυρηνικές δοκιμές.
Μιλώντας στη Διάσκεψη για τον Αφοπλισμό στη Γενεύη, ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τον έλεγχο των εξοπλισμών Τόμας ΝτιΝάνο δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον διαθέτει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Κίνα προετοιμάζει δοκιμές συγκεκριμένης απόδοσης, ενώ φέρεται να έχει παρέμβει σε διεθνή συστήματα σεισμικής παρακολούθησης με στόχο τη συγκάλυψη προηγούμενων εκρήξεων.
Όπως ανέφερε, οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι στις 22 Ιουνίου 2020 πραγματοποιήθηκε κινεζική πυρηνική δοκιμή με μετρήσιμη απόδοση. Παράλληλα, κατηγόρησε τη Ρωσία ότι παρέχει τεχνική βοήθεια στο Πεκίνο για την ανάπτυξη σχάσιμου υλικού, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το κινεζικό πυρηνικό οπλοστάσιο.
Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν προτίθεται να επιδιώξει την ανανέωση της συνθήκης New START, της τελευταίας μεγάλης συμφωνίας ελέγχου πυρηνικών όπλων μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας. Αντίθετα, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για την ανάγκη μιας «νέας, εκσυγχρονισμένης και πιο αποτελεσματικής» συμφωνίας, επικαλούμενος τις εξελίξεις στο παγκόσμιο πυρηνικό περιβάλλον.
Ο ΝτιΝάνο υποστήριξε ότι οι επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις από τη Ρωσία, η παγκόσμια αύξηση των πυρηνικών αποθεμάτων και οι αδυναμίες της υφιστάμενης αρχιτεκτονικής ελέγχου όπλων καθιστούν αναγκαία μια νέα προσέγγιση. Κατά την άποψή του, το μονομερές μορατόριουμ που τηρούσαν οι ΗΠΑ συνέβαλε, άθελά του, στη ραγδαία ενίσχυση του κινεζικού πυρηνικού δυναμικού.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ρωσία έχει δοκιμάσει επιτυχώς το πυρηνικά οπλισμένο μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα Poseidon καθώς και τον πύραυλο κρουζ Burevestnik, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει αναλυτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν τις αμερικανικές εκτιμήσεις για τις φερόμενες δοκιμές.
Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον απέρριψε τις κατηγορίες, επαναλαμβάνοντας ότι η Κίνα τηρεί εθελοντικό μορατόριουμ στις πυρηνικές δοκιμές και ακολουθεί πολιτική «μη πρώτης χρήσης» πυρηνικών όπλων. Εκπρόσωπος του Πεκίνου κάλεσε τις ΗΠΑ να σεβαστούν τις διεθνείς δεσμεύσεις τους και να συμβάλουν ενεργά στη διατήρηση του καθεστώτος μη διάδοσης.
Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι επιδιώκει μια ευρύτερη συμφωνία ελέγχου εξοπλισμών, η οποία δεν θα περιορίζεται στη Ρωσία, αλλά θα περιλαμβάνει και την Κίνα. Ο ΝτιΝάνο αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η επίτευξη ενός τέτοιου πλαισίου θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη και χρονοβόρα.
Το Πεκίνο, από την πλευρά του, έχει διαχρονικά αρνηθεί να συμμετάσχει σε πολυμερείς διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας ότι το πυρηνικό του οπλοστάσιο παραμένει σαφώς μικρότερο από εκείνο των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Αν και έχει υπογράψει τη Συνθήκη Πλήρους Απαγόρευσης Πυρηνικών Δοκιμών το 1996, δεν την έχει ποτέ επικυρώσει.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Πενταγώνου, η Κίνα διαθέτει περίπου 600 πυρηνικές κεφαλές και αναμένεται να φτάσει τις 1.000 έως το 2030. Για σύγκριση, η Ρωσία διαθέτει περίπου 4.300 κεφαλές και οι Ηνωμένες Πολιτείες περίπου 3.700, σύμφωνα με στοιχεία διεθνών οργανισμών.
Οι προσπάθειες επανεκκίνησης του πυρηνικού διαλόγου περιπλέκονται περαιτέρω από το πάγωμα των διμερών συνομιλιών ΗΠΑ–Κίνας τα τελευταία χρόνια, με το Πεκίνο να έχει αναστείλει επισήμως τις συνομιλίες το 2024, αντιδρώντας στις αμερικανικές πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δηλώσεις ΝτιΝάνο αποτελούν την πιο σαφή και δημόσια κατηγορία μέχρι σήμερα ότι η Κίνα διεξάγει κρυφές πυρηνικές δοκιμές, γεγονός που αυξάνει την πίεση προς το Πεκίνο να δώσει εξηγήσεις. Παράλληλα, δορυφορικά δεδομένα και κυβερνητικές εκθέσεις δείχνουν ταχεία επέκταση των κινεζικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, ενισχύοντας τους φόβους για μια νέα φάση στρατηγικού ανταγωνισμού.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
