ΟΗΕ: Το δουλεμπόριο Αφρικανών θεωρείται κορυφαίο έγκλημα κατά ανθρωπότητας

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε ψήφισμα που χαρακτηρίζει το δουλεμπόριο των Αφρικανών ως το πιο βαρύ έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, παρά την αντίθεση των ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών. Το ψήφισμα αποτέλεσε πρωτοβουλία της Γκάνας, η οποία επιδιώκει επίσημη συγγνώμη από τους υπαίτιους και απονομή δικαιοσύνης μέσω επανορθώσεων.

Ο πρόεδρος της Γκάνας, Τζον Μαχάμα, βρέθηκε στη Νέα Υόρκη για να υποστηρίξει το κείμενο, το οποίο χαρακτήρισε «ιστορικό». Ο Μαχάμα τόνισε ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να αναζητήσει «επανόρθωση των πληγών και δικαιοσύνη», με αφορμή την Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Δουλεμπορίου.

Ο πρόεδρος της Γκάνας επεσήμανε πως η υιοθέτηση του ψηφίσματος αποτελεί «εγγύηση κατά της λήθης», κατακρίνοντας παράλληλα πολιτικές που επιχειρούν να διαγράψουν την ιστορία του δουλεμπορίου, ειδικά στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, όπου, όπως είπε, «βιβλία για το ζήτημα εξοβελίζονται από τα σχολεία και τις δημόσιες βιβλιοθήκες».

Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 123 ψήφους υπέρ, 3 κατά (ΗΠΑ, Ισραήλ, Αργεντινή) και 52 αποχές, μεταξύ των οποίων η Βρετανία και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κείμενο αναγνωρίζει το «εμπόριο Αφρικανών που είχαν υποδουλωθεί» ως τη «πιο απάνθρωπη και μακρόχρονη αδικία» στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Ηθική και πολιτική διάσταση του ψηφίσματος

Η απόφαση του ΟΗΕ βασίζεται στο εύρος, τη διάρκεια και τη βαρβαρότητα του φαινομένου, καθώς και στις συνεχιζόμενες επιπτώσεις του, που εκδηλώνονται μέσα από φυλετικές διακρίσεις και νεοαποικιοκρατικές πρακτικές. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, υπογράμμισε ότι πρέπει να καταγγελθεί το «ψέμα της ανωτερότητας της λευκής φυλής» και να υπάρξει αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας.

Το ψήφισμα καλεί τα κράτη να αναλάβουν δράση μέσω επίσημων συγγνώμων, αποζημιώσεων και επιστροφής πολιτιστικών θησαυρών που λεηλατήθηκαν. Ο Σάμιουελ Οκουντζέτο Αμπλάκουα από τη Γκάνα δήλωσε ότι «οι υπεύθυνοι για το διατλαντικό δουλεμπόριο είναι γνωστοί — οι Ευρωπαίοι, οι ΗΠΑ» και κάλεσε σε ουσιαστική συγγνώμη από τις εμπλεκόμενες χώρες.

Αντιδράσεις από ΗΠΑ και Ευρώπη

Η αμερικανική διπλωματία χαρακτήρισε το ψήφισμα «πολύ προβληματικό», με τον αντιπρόσωπο Νταν Νεγκρέα να υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει νομικό δικαίωμα επανορθώσεων για ιστορικές αδικίες που δεν θεωρούνταν παράνομες τότε. Παρόμοια επιχειρήματα προέβαλαν και χώρες της ΕΕ, οι οποίες, αν και αναγνώρισαν τη φρίκη της σκλαβιάς, απείχαν από την ψηφοφορία.

Ο γάλλος αντιπρόσωπος Σιλβέν Φουρνέλ προειδοποίησε ότι το ψήφισμα ενδέχεται να οδηγήσει σε «ανταγωνισμό τραγωδιών», κάτι που θα έβλαπτε τη μνήμη των θυμάτων. Οι επικρίσεις αυτές απορρίφθηκαν από τη Γκάνα, με τον επικεφαλής της διπλωματίας της χώρας να τονίζει ότι «καμιά άλλη φρικαλεότητα δεν ήταν τόσο συστηματική και μακρόχρονη».

Όπως κατέληξε, «δεν ιεραρχούμε την οδύνη. Δεν λέμε ότι τα δικά μας δεινά είχαν μεγαλύτερη αξία από τα δικά σας», υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και η δίκαιη αναγνώριση των εγκλημάτων του παρελθόντος.