Η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κάλεσε την κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ να ανακαλέσει τη νέα νομοθεσία που προβλέπει ποινή ισόβιας κάθειρξης για «δολοφόνους, βιαστές και τρομοκράτες», ακόμη και αν πρόκειται για ανηλίκους. Σύμφωνα με την Αρμοστεία, η ρύθμιση αυτή παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα του παιδιού.
Το κοινοβούλιο του Ελ Σαλβαδόρ, στο οποίο κυριαρχεί η προεδρική παράταξη, ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα την επιβολή ισόβιας κάθειρξης σε παραβάτες κάτω των 18 ετών, όπως είχε ζητήσει ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε.
Η εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας, Μάρτα Ουρτάδο, δήλωσε ότι «προτρέπουμε τις αρχές του Ελ Σαλβαδόρ να αναθεωρήσουν το ταχύτερο τις ανησυχητικές νομοθετικές και συνταγματικές διατάξεις (...) που προβλέπουν ισόβια κάθειρξη για παιδιά από την ηλικία των 12 ετών». Όπως σημείωσε, η ρύθμιση αυτή αντιβαίνει στους διεθνείς κανόνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο, οι καταδίκες ανηλίκων σε ισόβια θα μπορούν να επανεξετάζονται μόνο μετά από 25 χρόνια κράτησης. Η κ. Ουρτάδο επεσήμανε ότι αυτό παραβιάζει τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και ζήτησε να δοθεί έμφαση στην κοινωνική «επανένταξη» των νέων.
Απαντώντας μέσω X, ο πρόεδρος Μπουκέλε υποστήριξε πως οι συμμορίες στρατολογούσαν «σχεδόν αποκλειστικά» παιδιά, αξιοποιώντας νόμο που «είχε δώσει πρακτικά πλήρη ατιμωρησία στους ανήλικους κάτω των 18 ετών». Όπως ανέφερε, «ευχαριστούμε αλλά δεν θα πάρουμε ευχαριστούμε».
Ανησυχίες διεθνών οργανισμών
Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού και η UNICEF επισήμαναν σε κοινή ανακοίνωσή τους ότι οι νομοθετικές αλλαγές στο Ελ Σαλβαδόρ έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τις «καθιερωμένες αρχές» της σύμβασης για τα δικαιώματα του παιδιού. Υπογράμμισαν επίσης ότι η φυλάκιση είναι «βλαβερή για τους εφήβους», «εξαιρετικά δαπανηρή» και «αναποτελεσματική ως προς την πρόληψη της εγκληματικότητας».
Αμφιλεγόμενη πολιτική ασφάλειας
Η πολιτική του Ναγίμπ Μπουκέλε έχει οδηγήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ανθρωποκτονιών στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής, ωστόσο προκαλεί έντονες επικρίσεις για εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κατά τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, συνελήφθησαν χωρίς δικαστικά εντάλματα περίπου 91.500 άτομα που κατηγορήθηκαν για συμμετοχή ή συνεργασία με συμμορίες. Από αυτούς, περίπου 8.000 έχουν αφεθεί ελεύθεροι και έχουν κριθεί αθώοι.
Σύμφωνα με έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW) τον Ιούλιο του 2024, περισσότεροι από 3.000 ανήλικοι και έφηβοι οδηγήθηκαν στις φυλακές στο πλαίσιο της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης.