Οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης είναι «μακροπρόθεσμες και εξελισσόμενες» και «οι επόμενοι μήνες θα είναι γεμάτοι αβεβαιότητα», προειδοποίησε ο Επίτροπος Ενέργειας, Γιανς Γιόργκενσεν, παρουσιάζοντας το σχέδιο Accelerate EU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια, οι Ευρωπαίοι πληρώνουν το τίμημα της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Τις πρώτες 50 ημέρες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 24 δισ. ευρώ σε εισαγωγές, λόγω των υψηλότερων τιμών.
«Δεν πρόκειται για μια μικρή, βραχυπρόθεσμη κρίση», αλλά «για μια κρίση που είναι πιθανώς τόσο σοβαρή όσο η κρίση του 1973 και του 2022 μαζί», ανέφερε ο Επίτροπος. Τόνισε ότι «δεν μπορούμε να προβλέψουμε τα πάντα, αλλά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τα πάντα», υπογραμμίζοντας την ανάγκη ταχείας και συντονισμένης δράσης.
Δύσκολοι μήνες για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας
Ο Επίτροπος παραδέχτηκε ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε «πολύ δύσκολους μήνες ή ακόμη και χρόνια», ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Επισήμανε ότι «ακόμη και στο καλύτερο σενάριο, η κατάσταση παραμένει κακή».
Ειδική αναφορά έκανε στην αγορά φυσικού αερίου, σημειώνοντας ότι ακόμη και με άμεση αποκλιμάκωση, «θα χρειαστούν πιθανώς δύο χρόνια ή και περισσότερο για να αποκατασταθεί η παραγωγή και οι υποδομές». Αυτό σημαίνει ότι «οι τιμές LNG δεν θα σταθεροποιηθούν τα επόμενα χρόνια όπως αναμενόταν».
Για το πετρέλαιο, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, λέγοντας ότι «η παραγωγή μπορεί να αποκατασταθεί σχετικά γρήγορα, μέσα σε δύο έως τέσσερις εβδομάδες», αν και η προμήθεια στην Ευρώπη θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο. Ωστόσο, προειδοποίησε πως «ακόμη και το καλύτερο σενάριο είναι ένα κακό σενάριο για τους επόμενους μήνες» και ότι «οι επιπτώσεις θα διαρκέσουν για χρόνια».
Το σχέδιο Accelerate EU και το Παρατηρητήριο Καυσίμων
Αναφερόμενος στο χειρότερο ενδεχόμενο, ο Επίτροπος έκανε λόγο για «εκτεταμένες και βαθιές συνέπειες για το σύνολο της οικονομίας» και υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης δράσης. «Γι' αυτό προχωράμε σε πολιτικές που δεν αντιμετωπίζουν μόνο την κρίση των τιμών σήμερα, αλλά αποτρέπουν και μια μελλοντική κρίση επάρκειας εφοδιασμού», σημείωσε.
Το σχέδιο Accelerate EU δίνει έμφαση στον καλύτερο συντονισμό μεταξύ κρατών-μελών, στη διαχείριση αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, καθώς και στην πλήρωση των αποθηκών ή την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, όπου χρειάζεται.
Παράλληλα, δημιουργείται ένα νέο «Παρατηρητήριο Καυσίμων» για την παρακολούθηση παραγωγής, εισαγωγών, εξαγωγών και αποθεμάτων, με στόχο την έγκαιρη αποτροπή ελλείψεων, ειδικά σε καύσιμα μεταφορών όπως το ντίζελ και η κηροζίνη.
Ανησυχία για τα καύσιμα αεροσκαφών
Ερωτηθείς για τα καύσιμα αεροσκαφών, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν παραδέχτηκε ότι ο τομέας βρίσκεται υπό τη μεγαλύτερη πίεση. Επισήμανε την αξιολόγηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας ότι μέσα σε 5 ή 6 εβδομάδες μπορεί να υπάρξει πραγματικό πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού.
«Παρόλο που δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί, μπορούμε πράγματι να καταλήξουμε σε μια κατάσταση όπου αυτό θα μας προκαλέσει πραγματικό πρόβλημα», είπε, προσθέτοντας ότι το Παρατηρητήριο θα διαθέτει όλα τα απαραίτητα δεδομένα για την παρακολούθηση των αποθεμάτων. «Οι οικονομίες μας εξαρτώνται από την ικανότητά μας να πετάμε... Και, φυσικά, ανησυχούν πολύ», αναγνώρισε ο Επίτροπος.
Μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι «η ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ δεν διατρέχει επί του παρόντος κίνδυνο», ωστόσο η αστάθεια των τιμών απαιτεί άμεση ανακούφιση για τους πολίτες. Ο Γ. Γιόργκενσεν υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και τομέων της οικονομίας.
Για τη στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων, η Επιτροπή προτείνει στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, όπως επιδοτήσεις εισοδήματος, ενεργειακά κουπόνια (voucher) και μείωση φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, θεσπίζεται πιο ευέλικτο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους πλέον πληττόμενους κλάδους.
Ενεργειακή μετάβαση και καθαρή ενέργεια
Απαντώντας σε ερώτηση για τη μη συμπερίληψη μέτρων μείωσης ζήτησης πετρελαίου, ο Επίτροπος εξήγησε ότι «ενθαρρύνουμε έντονα τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας», ωστόσο η επιλογή των μέτρων είναι στην αρμοδιότητά τους.
Τον Ιούνιο, η Επιτροπή θα παρουσιάσει Σχέδιο Ηλεκτροδότησης με στόχους για τη βιομηχανία, τις μεταφορές και τα κτίρια, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη βιώσιμων καυσίμων για την αεροπορία.
Σε βάθος χρόνου, ο Γ. Γιόργκενσεν τόνισε τη σημασία της στρατηγικής ενεργειακής μετάβασης της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι «δεν πρέπει να σπαταλάμε δημόσιους πόρους σε επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων», αλλά να επενδύουμε σε τεχνολογίες με μακροπρόθεσμη αξία. «Καθαρή ενέργεια σημαίνει ασφάλεια, προσιτές τιμές και ανεξαρτησία», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο Επίτροπος υπογράμμισε την ανάγκη κινητοποίησης όλων των διαθέσιμων πόρων – δημόσιων και ιδιωτικών – ώστε, όπως είπε, «αντί να εισάγουμε και να καίμε καύσιμα, να παράγουμε τη δική μας καθαρή ενέργεια στην Ευρώπη».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
