Σχεδόν το 30% των θυμάτων οικονομικών απατών στις ΗΠΑ το 2025 ανέφεραν ότι η πρώτη επαφή με τον απατεώνα έγινε μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με την αμερικανική Αρχή Ανταγωνισμού (FTC). Οι απώλειες από αυτή τη μέθοδο έχουν οκταπλασιαστεί μέσα σε πέντε χρόνια, φτάνοντας τα 2,1 δισ. δολάρια για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Η FTC επισημαίνει ότι οι απάτες που ξεκινούν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οδηγούν σε σημαντικά υψηλότερες οικονομικές απώλειες σε σχέση με κάθε άλλη μέθοδο. Όπως σημειώνει, το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος είναι μεγαλύτερο, καθώς «όλες οι απάτες δεν καταγγέλλονται στις αρχές».
Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, οι ΗΠΑ συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών με τα περισσότερα θύματα διαδικτυακής απάτης που προέρχεται από τη νοτιοανατολική Ασία. Το 2024 οι απώλειες ανήλθαν σε «τουλάχιστον 10 δισ. δολάρια», καταγράφοντας αύξηση 66% μέσα σε έναν χρόνο.
Η FTC τονίζει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρέχουν «μια εύκολη πρόσβαση σε δισεκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο», προσφέροντας στους απατεώνες χαμηλό κόστος και μεγάλη εμβέλεια. Με βάση τις καταγγελίες των καταναλωτών, το Facebook αναδεικνύεται ως η πλατφόρμα με τις περισσότερες απάτες (794 εκατ. δολάρια), ακολουθούμενο από το WhatsApp (425 εκατ. δολάρια) και το Instagram (234 εκατ. δολάρια). Πιο πίσω βρίσκονται οι απάτες μέσω SMS (639 εκατ. δολάρια) και email (569 εκατ. δολάρια).
Οι πιο συνηθισμένες μορφές απάτης
Η FTC αναφέρει τρεις βασικές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούν οι απατεώνες: επενδυτικές προτάσεις, αγορές προϊόντων και αισθηματικές σχέσεις. Οι ψεύτικες επενδυτικές αγγελίες έχουν προκαλέσει τις μεγαλύτερες συνολικές απώλειες, ύψους 1,1 δισ. δολαρίων, μέσω ανύπαρκτων επενδυτικών προγραμμάτων.
Οι απάτες που σχετίζονται με αγορές καταγράφουν τον μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων (40%). Οι καταναλωτές συχνά παρασύρονται μέσω διαφημίσεων σε ψεύτικους ιστότοπους που μιμούνται γνωστές μάρκες ρούχων, καλλυντικών ή εξαρτημάτων αυτοκινήτων. Πολλοί δεν λαμβάνουν ποτέ τα προϊόντα που παραγγέλνουν, ενώ άλλοι παραλαμβάνουν παραποιημένα προϊόντα, κυρίως κινεζικής προέλευσης.
Περίπου το 60% όσων έχασαν χρήματα από ερωτικές απάτες είχαν γνωρίσει τους δράστες μέσω κοινωνικών δικτύων. Παράλληλα, ψεύτικες αγγελίες για εργασία ή ενοικίαση κατοικιών συνεχίζουν να προκαλούν σημαντικές οικονομικές ζημίες.
Η FTC αναφέρει ότι η συχνότητα επαφών με απατεώνες μέσω κοινωνικών δικτύων αφορά όλες τις ηλικιακές ομάδες, με εξαίρεση τους άνω των 80 ετών, για τους οποίους το τηλέφωνο παραμένει το πιο συχνό μέσο εξαπάτησης.