Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας διαβεβαίωσε, αμέσως μετά την άφιξή του στην Κινσάσα, ότι η τρέχουσα επιδημία του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι υγειονομικές αρχές δυσκολεύονται να περιορίσουν την εξάπλωσή της.
Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους έφτασε αεροπορικώς στην πρωτεύουσα το βράδυ και σήμερα επισκέπτεται την Ιτουρί, επαρχία στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, επίκεντρο της επιδημίας με 246 θανάτους σε περισσότερα από 1.000 ύποπτα κρούσματα, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό, ο οποίος ενδέχεται να είναι υποτιμημένος.
Οι αρχές της ΛΔ Κονγκό κήρυξαν στις 15 Μαΐου νέα επιδημία του Έμπολα, τη 17η στη χώρα περίπου 100 εκατομμυρίων κατοίκων. Ο ιός έχει εντοπιστεί σε τρεις επαρχίες και στη γειτονική Ουγκάντα, όπου έχουν επιβεβαιωθεί επτά κρούσματα και ένας θάνατος. Οι αρχές στην Καμπάλα δεν δημοσιοποιούν τα ύποπτα περιστατικά.
Αντιδρώντας, ο ΠΟΥ κήρυξε κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος. Ωστόσο, στο επίκεντρο της κρίσης, η αντίδραση καθυστερεί να οργανωθεί. Τα τελευταία 24ωρα, ομάδες του Γαλλικού Πρακτορείου εντόπισαν ασθενείς με αιμορραγικά συμπτώματα να μεταφέρονται με μοτοταξί χωρίς κανένα μέσο ατομικής προστασίας.
Ο ιός, εξαιρετικά μεταδοτικός, προκαλεί αιμορραγικό πυρετό.
«Παρότι η κατάσταση είναι περίπλοκη, νομίζω ότι μπορούμε να σταματήσουμε αυτό το πράγμα», δήλωσε ο Δρ. Τέντρος, προσθέτοντας ότι επισκέπτεται τη χώρα για «να διαπιστώσει την κατάσταση επιτόπου και να προσφέρει βοήθεια».
Ο αιθίοπας επικεφαλής του ΠΟΥ τόνισε ότι το κυριότερο εμπόδιο στις προσπάθειες περιορισμού της επιδημίας είναι οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες στην περιοχή.
Πολεμικές συγκρούσεις και δυσκολίες πρόσβασης
Στην απομονωμένη επαρχία Ιτουρί, οι κρατικές υπηρεσίες είναι ουσιαστικά απούσες, ενώ η πρόσβαση δυσχεραίνεται από τη δράση ένοπλων οργανώσεων, όπως η ADF, που έχει δηλώσει πίστη στο Ισλαμικό Κράτος, αλλά και από παραστρατιωτικές ομάδες φυλών που προκαλούν συχνά σφαγές.
Οι γειτονικές επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου, επίσης πληγείσες, βιώνουν τρεις δεκαετίες συγκρούσεων. Μεγάλα τμήματα της περιοχής ελέγχονται από την αντικυβερνητική οργάνωση M23, η οποία υποστηρίζεται από τον στρατό της Ρουάντας.
Εμβόλια και διεθνείς πρωτοβουλίες
Η παρούσα επιδημία οφείλεται στο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, για το οποίο δεν υπάρχει ακόμη θεραπεία ή εμβόλιο. Οι προηγούμενες επιδημίες σχετίζονταν με το στέλεχος Ζαΐρ, για το οποίο υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο.
«Ως τα τέλη του 2026, τα ACDC θα εγγυηθούν πως θα διαθέτουμε εμβόλιο και φάρμακο εναντίον του Μπουντιμπουγκιό», δήλωσε ο Ζαν Κασέγια, επικεφαλής της υγειονομικής υπηρεσίας της Αφρικανικής Ένωσης. Ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ότι έχουν ήδη συσταθεί επιτροπές για την έναρξη κλινικών δοκιμών πιθανών θεραπειών και εμβολίων.
Κλείσιμο συνόρων και διεθνείς αντιδράσεις
Η Ουγκάντα και η Ρουάντα ανακοίνωσαν το κλείσιμο των συνόρων τους με την Κονγκό, ενώ ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν «ούτε ένα κρούσμα του Έμπολα» να εισέλθει στη χώρα.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοια μέτρα περιπλέκουν την επιδημιολογική επιτήρηση και ωθούν πολίτες να περνούν παράνομα τα σύνορα. Ο Δρ. Τέντρος σημείωσε ότι «ο ΠΟΥ δεν συνιστά ταξιδιωτικές απαγορεύσεις, διότι δεν βοηθούν» στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της εξάπλωσης.
Η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να ανοίξει στην Κένυα κέντρο καραντίνας για ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα, κυρίως Αμερικανούς, σύμφωνα με αξιωματούχο που ζήτησε ανωνυμία.
Ο Έμπολα στην Αφρική
Ο Έμπολα έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 15.000 ανθρώπων στην Αφρική τα τελευταία πενήντα χρόνια, με δείκτη θνητότητας από 25% έως 90%, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Η πιο φονική επιδημία στη ΛΔ Κονγκό καταγράφηκε την περίοδο 2018-2020, με σχεδόν 2.300 θανάτους σε 3.500 κρούσματα.