Η Μόνικα Φράνκο ζει βυθισμένη στη θλίψη, πενθώντας τον θάνατο του γιου της Μπράιαν, ο οποίος «ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου» κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης κατά της διακίνησης ναρκωτικών στον νοτιοδυτικό Ισημερινό.
Ο 28χρονος Μπράιαν συγκαταλέγεται στα φερόμενα θύματα παρεκτροπών που αποδίδονται στον στρατό, ο οποίος έχει αναπτυχθεί στο εσωτερικό της χώρας στο πλαίσιο του «πολέμου» κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Η Λατινοαμερικανική χώρα αντιμετωπίζει πλέον έντονη έξαρση βίας, με την περιοχή της Γουαγιακίλ να πλήττεται από κύμα εκβιάσεων.
«Αν ο γιος μου ήταν μπλεγμένος σε βρομοδουλειά, γιατί δεν τον πήγαν στην αστυνομία; Τον ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου!», λέει ανάμεσα σε λυγμούς η μητέρα του, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο από το σπίτι της στη Μιλάγρο, κοντά στη Γουαγιακίλ. Η ίδια δηλώνει ότι δεν κοιμάται και έχει χάσει την όρεξή της για φαγητό, ενώ επισκέπτεται κάθε Κυριακή το μνήμα του παιδιού της.
Καταγγελίες για υπέρμετρη βία
Το 2025, στον Ισημερινό καταγράφηκαν 244 καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας από τις ένοπλες δυνάμεις και την αστυνομία, ενώ φέτος έχουν ήδη αναφερθεί 23 φερόμενες ως εξωδικαστικές εκτελέσεις.
Σύμφωνα με τον φάκελο της εισαγγελίας, ο Μπράιαν Λεδέσμα συνελήφθη στις 16 Μαρτίου από περίπολο του στρατού, καθώς πήγαινε να παραλάβει τη μοτοσικλέτα του από μηχανικό. Κρατήθηκε για περίπου 40 λεπτά και ξυλοκοπήθηκε άγρια. Ο φίλος του, που συνελήφθη μαζί του, κατέθεσε ότι οι στρατιώτες του έκαναν ηλεκτροσόκ στη γλώσσα με ειδικό πιστόλι.
Το σώμα του νεαρού βρέθηκε σε νοσοκομείο, βρεγμένο και καλυμμένο με λάσπη. «Το τελευταίο πράγμα που είπε ο αδελφός μου ήταν “δεν αντέχω άλλο”», αφηγήθηκε η αδελφή του, η οποία είδε βίντεο του ξυλοδαρμού.
Ευθύνες και αντιδράσεις
Ο πατέρας του Μπράιαν, Πατρίσιο Λεδέσμα, θεωρεί την κυβέρνηση του προέδρου Ντανιέλ Νομπόα υπεύθυνη για το τραγικό συμβάν, υποστηρίζοντας ότι ανέθεσε ουσιαστικά στους στρατιωτικούς τον αγώνα κατά των συμμοριών. Ο θάνατος του νεαρού σημειώθηκε ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας διεξήγαγαν νέες επιχειρήσεις κατόπιν διαταγής του προέδρου της δεξιάς, συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Νομπόα έχει επιβάλει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε διάφορες περιοχές, επιτρέποντας απαγορεύσεις κυκλοφορίας και την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στους δρόμους. Ωστόσο, παρά την εμπλοκή του στρατού, ο δείκτης ανθρωποκτονιών εκτοξεύθηκε στις 51 ανά 100.000 κατοίκους το 2025, αριθμός χωρίς προηγούμενο για τη χώρα.
Ποινικές διώξεις και καταγγελίες ΜΚΟ
Στην υπόθεση του Μπράιαν Λεδέσμα, επτά στρατιωτικοί αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις για παραβίαση καθηκόντων, με δύο να τελούν υπό κράτηση και πέντε να έχουν αφεθεί ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Ο βασικός μάρτυρας, φίλος του θύματος, τέθηκε υπό προστασία, παρά τη δίωξη που του ασκήθηκε για κατοχή μικροποσοτήτων ναρκωτικών.
Ο στρατός δήλωσε ότι οι εμπλεκόμενοι στρατιωτικοί ενήργησαν χωρίς έγκρισή του και εκτός δικαιοδοσίας. «Είναι συνηθισμένη πρακτική: στρατιωτικοί αρπάζουν νεαρούς και τους ξυλοκοπούν για να αποσπάσουν πληροφορίες για μικροδιακινητές», επισημαίνει ο Μπίλι Ναβαρέτε, διευθυντής της ΜΚΟ Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (CDH) στη Γουαγιακίλ.
Ο Ναβαρέτε καταγγέλλει ότι οι επιχειρήσεις στοχοποιούν «τη μαρίδα», ενώ «τα αφεντικά» του εγκλήματος «μένουν αλώβητα». Οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επικρίνουν την πολιτική του προέδρου Νομπόα, κάνοντας λόγο για εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και θανάτους πολιτών στα χέρια στρατιωτικών.
Ενδεικτικά, το 2024 τέσσερα παιδιά που είχαν συλληφθεί από άνδρες της πολεμικής αεροπορίας βρέθηκαν κατόπιν απανθρακωμένα, ενώ τους τελευταίους έξι μήνες στρατιωτικοί φέρεται να εμπλέκονται στον θάνατο 19χρονου και 22χρονου σε ξεχωριστά περιστατικά.