«Κόκκινη κάρτα» στην Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35

Στην Αμερικανική Αεροπορία περνούν οριστικά τα «αόρατα» μαχητικά αεροσκάφη F-35 που αρχικά προορίζονταν για την Τουρκία, γεγονός που σηματοδοτεί την αποβολή της γείτονος από το πρόγραμμα ανάπτυξης των αεροσκαφών, εξαιτίας της άρνησης της Άγκυρας να ακυρώσει τις παραγγελίες ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400.

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις επιβεβαίωσαν ότι θα αγοράσουν τα μαχητικά αεροσκάφη F-35 που προορίζονταν για την Τουρκία, τερματίζοντας τις εικασίες μετά την αποβολή της Τουρκίας από το κοινό πρόγραμμα κατασκευής του μαχητικού πέρυσι, ανέφερε το Defense News. Οι ΗΠΑ θα αγοράσουν οκτώ συμβατικά αεροσκάφη F-35A που κατασκευάστηκαν αρχικά από την Lockheed Martin για την Τουρκία στο πλαίσιο συμβολαίου 862 εκατ. δολαρίων.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης έξι επιπλέον F-35A που έχουν κατασκευαστεί με τις προδιαγραφές που έχουν θέσει οι ΗΠΑ. Η Τουρκία είχε προγραμματίσει να αγοράσει 100 αεροσκάφη τύπου F-35A, και πραγματοποίησε τελετουργική παράδοση των δύο πρώτων τον Ιούνιο του 2018. Τα αεροπλάνα παραδόθηκαν στη Βάση Πολεμικής Αεροπορίας Λιουκ στο Φοίνιξ της Αριζόνα. Ωστόσο, τα αεροσκάφη δεν παραδόθηκαν ποτέ επίσημα στην Τουρκία και από τότε υπήρξαν πολλές εικασίες για την τύχη των αεροσκαφών της Τουρκίας.

Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα τον περασμένο Ιούλιο, αφού αγόρασε τα S-400 από τη Ρωσία, κίνηση που δημιούργησε ανησυχίες σε ΗΠΑ και ΝΑΤΟ ότι το ρωσικό σύστημα δεν είναι συμβατό με τα συστήματα του ΝΑΤΟ και ότι θα μπορούσε να απειλεί τις μυστικές δυνατότητες των νέων μαχητικών αεροσκαφών.

Η Τουρκία το αμφισβήτησε και είπε ότι οι S-400 δεν θα ενσωματωθούν στο αμυντικό πρόγραμμα του ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα είχε πει προηγουμένως ότι θα θέσει σε λειτουργία τα ρωσικά πυραυλικά συστήματα άμυνας τον Απρίλιο, αλλά μια τέτοια κίνηση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.

Τον Ιανουάριο, 24 τουρκικά F-35 βρίσκονταν σε κάποιο στάδιο παραγωγής, αλλά η αρμόδια του Πενταγώνου για προμήθειες, Έλεν Λόρντ, είπε σε δημοσιογράφους τότε ότι η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα δεν είχαν καταλήξει σε συμφωνία. Το Κογκρέσο έδωσε στο Πεντάγωνο άδεια να μεταφέρει τα πρώτα έξι τουρκικά F-35 σε μια τοποθεσία όπου θα μπορούσαν να αποθηκευτούν μέχρι να καταλήξουν σε ένα σχέδιο για τη χρήση τους.

Το πρόγραμμα F-35 ανατρέχει στις προσπάθειες που ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1990 και σχεδιάστηκε για να παράγει αεροπλάνα όχι μόνο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για τους βασικούς συμμάχους, που θα βοηθούσαν στην ανάπτυξη των αεροσκαφών, με αντάλλαγμα την παραγωγή εξαρτημάτων.

Το πρόγραμμα προοριζόταν να έχει λειτουργικά οφέλη, καθώς θα ήταν ευκολότερο να ανταλλάσσονται πληροφορίες και να συντονίζονται στρατιωτικές δεσμεύσεις εάν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν το ίδιο τζετ. Τούρκοι αξιωματούχοι συνέχισαν να λένε ότι η συνεργασία της Τουρκίας στο πρόγραμμα δεν είχε τελειώσει.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε τον περασμένο Ιούλιο ότι η άρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να παραδώσουν τα μαχητικά αεροσκάφη F-35 που είχε αγοράσει η Τουρκία θα παραβίαζε τους όρους της σύμβασης και θα αποτελούσε κλοπή. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τουρκία είχε μέχρι τώρα πληρώσει 1,4 δισ. δολάρια για τα F-35. Οι τουρκικές εταιρείες θα συνεχίσουν να παράγουν ορισμένα ανταλλακτικά για τα αεροσκάφη καθ 'όλη τη διάρκεια του 2020, παρόλο που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προγραμματίσει να απομακρύνουν πλήρως την παραγωγή από την Τουρκία έως τον Μάρτιο.