Η ρωσική κρατική τράπεζα ανάπτυξης VEB προχώρησε στην απομάκρυνση του επικεφαλής οικονομολόγου της, Αντρέι Κλεπάτς, έπειτα από δηλώσεις του στις οποίες επισήμανε ότι η Ρωσία υφίσταται αυξανόμενη οικονομική ζημιά εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία και μένει πίσω από τη Δύση και την Κίνα. Σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα, οι δηλώσεις του Κλεπάτς προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις εντός του οργανισμού.
Ο Κλεπάτς, ένας από τους πιο αναγνωρισμένους οικονομολόγους στον τομέα της μακροοικονομίας στη Ρωσία, διατύπωσε τις απόψεις του σε οικονομικό συνέδριο τον Μάιο. Οι τοποθετήσεις του μεταδόθηκαν από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης μόλις την προηγούμενη εβδομάδα.
Στην ομιλία του, ο Κλεπάτς ανέφερε: «Μένουμε πίσω. Χάνουμε τόσο στον τομέα του τεχνολογικού όσο και του οικονομικού ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο . Και δεν χάνουμε μόνο σε σχέση με την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά κατά κάποιο τρόπο και από την Ουκρανία», επισημαίνοντας τη σημασία της δυτικής οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο.
Υπογράμμισε επίσης: «Δεν θα κερδίσουμε τον ανταγωνισμό σε αυτόν τον πόλεμο φθοράς. Έχουμε την ψευδαίσθηση ότι όλα εκεί (στην Ουκρανία) θα καταρρεύσουν. Δεν έχουν καταρρεύσει και δεν θα καταρρεύσουν. Το κόστος μας αυξάνεται», εκφράζοντας ανησυχία για ενδεχόμενη κοινωνική κρίση.
Η ομιλία του, η οποία δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο του «Nikitsky Club», αποτέλεσε μια σπάνια δημόσια κριτική από υψηλόβαθμο στέλεχος κρατικού φορέα για το κόστος της συνέχισης του πολέμου που ξεκίνησε η Μόσχα το 2022. Ο Κλεπάτς έχει μακρά θητεία σε οικονομικούς φορείς και υπηρέτησε στο Υπουργείο Οικονομίας για δέκα χρόνια πριν ενταχθεί στη VEB.
Επιπτώσεις του πολέμου και οικονομικές πιέσεις
Η VEB, που χρηματοδοτεί κρατικά έργα, επιβεβαίωσε σε γραπτή της απάντηση ότι ο Κλεπάτς δεν είναι πλέον επικεφαλής οικονομολόγος, χωρίς να γνωστοποιήσει τους λόγους. Ο ίδιος επιβεβαίωσε την απομάκρυνσή του.
Στην ομιλία του, ο Κλεπάτς τόνισε την ανθεκτικότητα της Ρωσίας απέναντι στις δυτικές κυρώσεις, αλλά σημείωσε ότι οι πιέσεις εντείνονται λόγω των ουκρανικών επιθέσεων σε ενεργειακές και εφοδιαστικές υποδομές. Επισήμανε ακόμα τη διεύρυνση της εισοδηματικής ανισότητας και τον βραδύτερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Ουκρανία.
Η ρωσική κεντρική τράπεζα εκτίμησε τον Ιούλιο ότι η οικονομία ενδέχεται να μην παρουσιάσει ανάπτυξη φέτος. Οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια και εγκαταστάσεις εταιρειών, όπως η Wildberries, προκάλεσαν διαταραχές στην αγορά, ενισχύοντας τους κινδύνους πληθωρισμού.
Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε πως η οικονομία παραμένει σταθερή παρά τις εξωτερικές προσπάθειες υπονόμευσης.
Ο Κλεπάτς προειδοποίησε ότι «η υστέρησή μας θα συνεχίσει να αυξάνεται, με όλες τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται», προβλέποντας πιθανή κοινωνική κρίση όταν δεν θα το περιμένει κανείς.
Παρά την απουσία ενδείξεων σοβαρών κοινωνικών αναταραχών, το καθεστώς πολεμικής λογοκρισίας, η απαγόρευση διαδηλώσεων και οι αυστηρές ποινές για τους αντιφρονούντες έχουν περιορίσει τις δημόσιες αντιδράσεις, ενώ η επιρροή της FSB αυξάνεται.
Ο Κλεπάτς επέκρινε και την υπερβολική εξάρτηση της Ρωσίας από την Κίνα, καθώς και την έλλειψη συντονισμού στις νομισματικές, δημοσιονομικές και βιομηχανικές πολιτικές, που συνέβαλαν στην οικονομική επιβράδυνση.
Όπως ανέφερε: «Η ποιότητα της διακυβέρνησης επιδεινώνεται σχεδόν συνεχώς», τονίζοντας ότι λαμβάνονται αποφάσεις με χαμηλό επίπεδο αιτιολόγησης και μακροπρόθεσμες συνέπειες.