Το Ιράν ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις σε περισσότερα από δέκα πλοία που επιχειρούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, γεγονός που προκάλεσε άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Παράλληλα, η Τεχεράνη γνωστοποίησε την πρόθεσή της να επεκτείνει την περιοχή όπου θα απαιτείται ειδική άδεια για τη διέλευση πλοίων, πέραν του συγκεκριμένου στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος.
Η ιρανική πλευρά αιτιολόγησε τις επιθέσεις ως αντίποινα στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς κατά πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών έκανε λόγο για «νόμιμη άμυνα» απέναντι σε «προφανή απειλή για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», όπως αναφέρθηκε σε σχετική ανακοίνωση.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ισχυρό στρατιωτικό σώμα του Ιράν, δήλωσαν πως στοχοποίησαν στην περιοχή του Κόλπου δύο αμερικανικά πολεμικά, οκτώ πετρελαιοφόρα και δέκα ακόμη εμπορικά πλοία που επιχείρησαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ. Το συγκεκριμένο πέρασμα είχε κλείσει de facto από την Τεχεράνη μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO αναφέρθηκε σε πλοία που τυλίχθηκαν στις φλόγες σε διάφορα σημεία, χωρίς να υπάρχουν πληροφορίες για θύματα ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Επιπλέον, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε πληροφορίες για έκρηξη στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στο στενό, χωρίς να αποσαφηνίζονται τα αίτια.
Για τους παράγοντες της αγοράς ενέργειας, τα γεγονότα αυτά συνιστούν «νέα κλιμάκωση», σύμφωνα με τον αναλυτή Άρνε Λόμαν Ράσμουσεν της Global Risk Management. Ενώ η κυκλοφορία στο στενό ήταν ελεύθερη πριν την έναρξη του πολέμου, το Ιράν απαιτεί πλέον ειδική άδεια για τη διέλευση των πλοίων, κάτι που απορρίπτουν οι ΗΠΑ και άλλες περιφερειακές κυβερνήσεις.
Επέκταση απαγορευμένης ζώνης και αντίποινα
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε τη δημιουργία νέας «απαγορευμένης ζώνης» κοντά στη θαλάσσια οδό, η οποία θα εκτείνεται σε τμήματα του Κόλπου του Ομάν και της Αραβικής θάλασσας. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι οποιοδήποτε πλοίο εισέρχεται στη ζώνη χωρίς άδεια θα αντιμετωπίζει κυρώσεις. Από την πλευρά του, ο αμερικανικός στρατός έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου ως αντίποινα για το κλείσιμο του Ορμούζ.
Η ναυσιπλοΐα στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό έχει σχεδόν παραλύσει από την έναρξη του πολέμου, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στις διεθνείς αγορές ενέργειας και συχνές αυξήσεις στις τιμές του αργού πετρελαίου.
Χθες, η τιμή του βαρελιού Brent Βόρειας Θάλασσας σημείωσε άνοδο 3,4% στα 101,21 δολάρια, ξεπερνώντας το όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Ιούλιο. Αντίστοιχη άνοδος καταγράφηκε και στην αμερικανική ποικιλία West Texas Intermediate, η οποία αυξήθηκε κατά 3,25% στα 96,05 δολάρια.
Διεθνείς αντιδράσεις και πολιτικές εξελίξεις
Έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εκτίμησε ότι η σύγκρουση θα λήξει «αμέσως μετά» τις βουλευτικές εκλογές στις ΗΠΑ, στις αρχές Νοεμβρίου. Υποστήριξε ότι οι Ιρανοί προσπαθούν «απεγνωσμένα» να επηρεάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν πως ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο αν η Ουάσιγκτον σταματήσει να απειλεί το Ιράν και αποδεχτεί συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Μεταξύ των απαιτήσεων που απαρίθμησαν οι Φρουροί περιλαμβάνονται: η αποφυγή νέων απειλών, η απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον Λίβανο, ο τερματισμός του αποκλεισμού της Υεμένης, η αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων σε παγωμένους ιρανικούς πόρους και η μη ανάμιξη στις πυρηνικές και βαλλιστικές δυνατότητες του Ιράν.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, του οποίου ο στρατός συμμετείχε στις πρώτες φάσεις του πολέμου, δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Υπογράμμισε ωστόσο ότι «μένει ακόμη δουλειά να γίνει» και πως ο κύριος στόχος είναι η ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν.
Το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος εξακολουθεί να προκαλεί εντάσεις μεταξύ Ιράν και Δύσης. Το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) αναφέρει ότι εντείνονται οι κατασκευαστικές εργασίες στο όρος Κολάνγκ, όπου εκτιμάται ότι θα φιλοξενηθεί υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει με βομβαρδισμό της περιοχής.
Το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) αποφάσισε χθες την παραπομπή του ιρανικού φακέλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ λόγω «αθέτησης» υποχρεώσεων από την Τεχεράνη. Η συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ των προέδρων ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο, η οποία θεωρητικά άνοιγε τον δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου, κατέρρευσε τον Ιούλιο και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε αδιέξοδο.