Τρεις ακτιβιστές υπέρ της δημοκρατίας στο Χονγκ Κονγκ καταδικάστηκαν σε ποινές κάθειρξης από 5 έως 7 έτη, καθώς κρίθηκαν ένοχοι για «υποκίνηση ανατρεπτικών ενεργειών» σε δίκη που προκάλεσε αντιδράσεις από χώρες και οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι Λι Τσέουκ-γιαν, Τσόου Χανγκ-τουνγκ και Άλμπερτ Χο είχαν τεθεί υπό κράτηση από το 2021, όταν απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες εις βάρος τους. Οι τρεις ακτιβιστές διοργάνωναν ετήσιες αγρυπνίες στη μνήμη των θυμάτων της καταστολής στην πλατεία Τιενανμέν.
Το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο ήταν τα μοναδικά σημεία στην κινεζική επικράτεια όπου επιτρέπονταν δημόσιες εκδηλώσεις μνήμης για τα γεγονότα της 4ης Ιουνίου 1989, όταν ο κινεζικός στρατός κατέστειλε διαδηλώσεις στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου. Η καταστολή αυτή στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες, ίσως και σε πάνω από χίλιους ανθρώπους.
Μετά την επιβολή νόμου περί εθνικής ασφάλειας το 2020, οι σχετικές εκδηλώσεις απαγορεύτηκαν στο Χονγκ Κονγκ. Οι τρεις καταδικασθέντες ήταν ηγετικά στελέχη της Συμμαχίας του Χονγκ Κονγκ, η οποία έχει πλέον διαλυθεί και οργάνωνε τις αγρυπνίες σε πάρκο της πόλης.
Οι κατηγορίες αφορούσαν κυρίως αμφισβήτηση της πρωτοκαθεδρίας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ο Λι και η Τσόου δήλωσαν αθώοι και τους επιβλήθηκαν ποινές επτά ετών και επτά ετών και τριών μηνών αντίστοιχα, ενώ ο Άλμπερτ Χο, που δήλωσε ένοχος, καταδικάστηκε σε πέντε έτη και δύο μήνες.
Η ετυμηγορία σημειώνει πως, παρόλο που δεν υπήρξαν βιαιότητες ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το τέλος της «δικτατορίας του ενός κόμματος», οι πράξεις τους θεωρούνται «πολύ σοβαρές».
Κατά την ανακοίνωση των ποινών, ο Λι έκανε το σήμα του σταυρού και χαιρέτισε τη σύζυγό του, ενώ η Τσόου Χανγκ-τουνγκ σήκωσε τα χέρια της προς τους υποστηρικτές της. Πριν ανακοινωθούν οι ποινές, η Τσόου είχε δηλώσει πως οι διώξεις αποτελούν «μια απόπειρα να σβηστεί η μνήμη, ιδιαίτερα αυτή της 4ης Ιουνίου».
Ο επικεφαλής της αστυνομίας εθνικής ασφαλείας, Στιβ Λι, χαρακτήρισε τις ποινές «αυστηρή προειδοποίηση» για όσους σκέφτονται να προχωρήσουν σε παρόμοιες ενέργειες, τονίζοντας πως δεν πρέπει να υποτιμάται η αποφασιστικότητα για την προστασία της εθνικής ασφάλειας.
Αντιδράσεις υπήρξαν από τις αρχές της Ταϊβάν, που κατήγγειλαν τις ποινές ως «πολιτικές δίκες» για τη διατήρηση ενός αυταρχικού καθεστώτος, αλλά και από τη Διεθνή Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, που μίλησαν για περιορισμό της ελευθερίας και της συλλογικής μνήμης στο Χονγκ Κονγκ.
Σύμφωνα με στοιχεία των αρχών, μέχρι τις αρχές Αυγούστου έχουν συλληφθεί 415 άτομα για υποθέσεις που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια στο Χονγκ Κονγκ, εκ των οποίων 185 έχουν καταδικαστεί.