Μετά τη σαρωτική εκλογική ήττα του ρεπουμπλικανικού κόμματος, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε την Τετάρτη διατηρώντας ψύχραιμη στάση, παρά τις συγκαλυμμένες επικρίσεις από τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς και άλλους, όπως ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις. Η στάση αυτή του προέδρου Τραμπ προκάλεσε εντύπωση, δεδομένου του γνωστού εκρηκτικού χαρακτήρα του, ειδικά μετά την ήττα της παράταξής του στις ενδιάμεσες εκλογές.
Σε σχετική ερώτηση για τις δηλώσεις του κ. Βανς, που απέδωσε τη νίκη των δημοκρατικών κυρίως στον πόλεμο κατά του Ιράν και τις συνέπειές του, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεν αμφισβήτησε αυτή την ερμηνεία. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «νομίζω πως αυτό είναι κατά μεγάλο μέρος αληθές, διότι (ο πόλεμος) ανέβασε τις τιμές των καυσίμων βραχυπρόθεσμα», μιλώντας από το εργοτάξιο της αίθουσας χορού του στον Λευκό Οίκο, στην πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά τις εκλογές.
Ο πρόεδρος Τραμπ απέφυγε να σχολιάσει τις εκλογές, παρά μόνο όταν δέχθηκε πίεση από δημοσιογράφους σχετικά με τις «midterms», προτιμώντας να εστιάσει στο έργο του. Αναφερόμενος στον πόλεμο κατά του Ιράν, τόνισε: «θα το ξανάκανα, διότι μακροπρόθεσμα είναι η μοναδική λύση».
Διαβεβαίωσε ότι δεν σκοπεύει να αποπέμψει τον Πιτ Χέγκσεθ από το υπουργείο Άμυνας, το οποίο μετονόμασε σε υπουργείο Πολέμου, επισημαίνοντας πως κάνει «πολύ καλή δουλειά». Επιπλέον, σχετικά με το ενδεχόμενο νέας διαδικασίας καθαίρεσής του, εκτίμησε ότι κάτι τέτοιο θα «κατέστρεφε» το δημοκρατικό κόμμα.
Το «μπλε κύμα» που σάρωσε ακόμα και παραδοσιακά προπύργια της αμερικανικής δεξιάς, όπως το Τέξας και το Κάνσας, αποδίδεται κυρίως στην αύξηση του κόστους ζωής. Το ρεπουμπλικανικό κόμμα έχασε τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα του προέδρου Τραμπ να προωθεί το πρόγραμμά του μέσω νομοθετικών πρωτοβουλιών για τα επόμενα δύο χρόνια.
Αλλαγή ισορροπιών στο Κογκρέσο
Ο αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα οφείλεται σε προσωπική του ευθύνη, παρότι πολλοί αναλυτές θεωρούν πως το εκλογικό σώμα θέλησε να τον τιμωρήσει. Με την ανάληψη των καθηκόντων από το νέο Κογκρέσο στις 3 Ιανουαρίου, οι δημοκρατικοί θα αποκτήσουν τον έλεγχο του προϋπολογισμού, της νομοθεσίας και τη δυνατότητα να εμποδίζουν προεδρικούς διορισμούς ή να ξεκινούν έρευνες κατά του προέδρου Τραμπ και της κυβέρνησής του.
Ο πρόεδρος έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα χρησιμοποιεί συχνά το βέτο σε νομοσχέδια που δεν εγκρίνει, ενώ διατηρεί σημαντικά περιθώρια ελιγμών μέσω προεδρικών διαταγμάτων και στη διπλωματία και την άμυνα.
Εκλογική ήττα και πολιτικές προοπτικές
Ο Χακίμ Τζέφρις, επικεφαλής των δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αναμένεται να γίνει ο πρώτος αφροαμερικανός πρόεδρος του σώματος τον Ιανουάριο, εκφράζοντας ικανοποίηση για το «εκπληκτικό» αποτέλεσμα. Στη Γερουσία, οι δημοκρατικοί απέσπασαν επτά επιπλέον έδρες και θα καταλάβουν τουλάχιστον 54 από τις 100 έδρες, ενώ στη Βουλή εξασφαλίζουν από 250 έως 255 έδρες, σύμφωνα με τον κ. Τζέφρις. Η καταμέτρηση σε Μισισιπή και Αλάσκα παρέμενε σε εξέλιξη.
Η εκλογική ήττα, σε συνδυασμό με την έναρξη της προεκλογικής περιόδου για τις προεδρικές εκλογές του 2028, σηματοδοτεί για πολλούς την αρχή του πολιτικού τέλους του Τραμπ, καθώς το Σύνταγμα των ΗΠΑ του απαγορεύει νέα υποψηφιότητα. Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν ο Τραμπ θα αποχωρήσει σταδιακά από το προσκήνιο ή αν η αμερικανική δεξιά θα προχωρήσει σε δημόσια αποστασιοποίηση από τον κυρίαρχο μέχρι σήμερα ηγέτη της.
Εσωκομματικές και διεθνείς αντιδράσεις
Η τοποθέτηση του αντιπροέδρου Βανς, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος των ρεπουμπλικάνων για την προεδρία το 2028, αποτέλεσε το πρώτο δείγμα αμφισβήτησης προς τον πρόεδρο Τραμπ. Ο κ. Βανς τόνισε: «Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι η απώλεια της Γερουσίας για τα επόμενα έξι χρόνια ήταν αποδεκτό τίμημα, τότε πείτε το», αποδίδοντας την ήττα στον πόλεμο κατά του Ιράν, προσθέτοντας: «Αλλά οι πάντες γνωρίζουν γιατί χάσαμε». Αντίστοιχη στάση φάνηκε να υιοθετεί και ο γιος του προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ ο νεότερος.
Στο διεθνές πεδίο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξέφρασαν ανακούφιση για το αποτέλεσμα. Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ σχολίασε ότι το «ακροδεξιό κύμα» υποχωρεί, ενώ ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό χαρακτήρισε την εξέλιξη «εξαίρετη είδηση για την αμερικανική δημοκρατία». Από την πλευρά του, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ προειδοποίησε πως όσοι περιμένουν αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ «πλανώνται».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
