Τεκμήριο για τον καταθέτη θα αποτελούν τα ποσά που θα κατατίθενται στον «παιδικό κουμπαρά», ενώ αντίθετα θα απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεάς, καθώς και από τη διαδικασία υποβολής δήλωσης.
Η αρχική διάταξη στο κείμενο του νομοσχεδίου του ΥΠΕΘΟΟ, που είχε δοθεί προς διαβούλευση, προέβλεπε πως οι εισφορές στον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, έως 10.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος, εξαιρούνταν από την εφαρμογή των άρθρων 31 και 32 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, που αφορούν τις αντικειμενικές δαπάνες και τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Όμως, στο κείμενο του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή, η σχετική διάταξη αφαιρέθηκε, που σημαίνει πως ισχύει το «πόθεν έσχες» και ο καταθέτης ενός ποσού στον «παιδικό κουμπαρά» θα πρέπει να δικαιολογεί από τα εισοδήματα που δηλώνει εάν καλύπτει το συγκεκριμένο ποσό, είτε υπερβαίνει το ποσό των 10.000 ευρώ είτε είναι χαμηλότερο.
Πάντως, τα ποσά εξαιρούνται από τον φόρο δωρεάς και την υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης στην ΑΑΔΕ, όπως ισχύει για τις χρηματικές δωρεές.
Το εισόδημα που θα αποκτήσει το παιδί στην ενηλικίωσή του θα απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος, είτε αφορά φόρο τόκων 15% είτε φόρο υπεραξίας μεταβίβασης κεφαλαίου είτε φόρο μερισμάτων.
Πώς θα λειτουργεί
Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων θα τεθεί σε εφαρμογή το 2027, χωρίς να προσδιορίζεται συγκεκριμένη ημερομηνία, και με το προβλεπόμενο πλαίσιο, οι γονείς ή άλλα συγγενικά πρόσωπα θα μπορούν να καταθέτουν στον εν λόγω λογαριασμό ένα ποσό κάθε μήνα και το Δημόσιο θα καταθέτει ένα ισόποσο ποσό, οπότε η κατάθεση θα διπλασιάζεται.
Το όριο που προβλέπεται για τη συνεισφορά του Δημοσίου είναι το ποσό των 1.200 ευρώ ετησίως, η οποία θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία και θα διαμορφωθεί σε 1.320 ευρώ το 2032, 1.452 ευρώ το 2037 κ.λπ.
Το όριο ισχύει μόνο για τη συνεισφορά του Δημοσίου, ενώ οι γονείς και οι συγγενείς του παιδιού θα μπορούν να καταθέτουν υψηλότερα ποσά, εφόσον έχουν τη δυνατότητα.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα
Τα ποσά του επενδυτικού λογαριασμού θα επενδύονται υποχρεωτικά σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται στην οργανωμένη αγορά ή κρατικά ομόλογα, με τον περιορισμό ότι οι επενδύσεις θα γίνονται μόνο σε οργανωμένες αγορές της Ελλάδας και της ΕΕ.
Ως προεπιλεγμένη επένδυση θεωρείται η αναπτυξιακή, με κατανομή 70% σε μετοχικές επενδύσεις και 30% σε σταθερό εισόδημα, για το επενδεδυμένο μέρος του χαρτοφυλακίου, ενώ στο αρχικό σχέδιο η προεπιλογή αφορούσε προϊόντα σταθερού εισοδήματος. Ωστόσο, παρότι το συντηρητικό προφίλ δεν είναι προεπιλεγμένο, ο γονέας θα μπορεί να το επιλέξει.
Παραμένουν επιλέξιμα τα αμοιβαία κεφάλαια και ETF τύπου ΟΣΕΚΑ, οι εισηγμένες μετοχές και τα διαπραγματεύσιμα ομόλογα σε ρυθμιζόμενες αγορές ΕΕ ή ΕΟΧ, ενώ επιτρέπονται καταθέσεις και αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, με συνολικό όριο μετρητών 5%, πλην προσωρινών εξαιρέσεων.
Σε κάθε περίπτωση, αποκλείονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία, μοχλευμένα και σύνθετα προϊόντα, ορισμένα παράγωγα και εναλλακτικές επενδύσεις υψηλού κινδύνου.
Οι επενδυτικές επιλογές
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι, τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση, θα γίνεται αυτόματη μετάβαση σε ισορροπημένο προφίλ, με 30% μετοχές και 70% σταθερό εισόδημα, εκτός διαφορετικής επιλογής του νόμιμου εκπροσώπου.
Ως προς τις επενδυτικές επιλογές του «παιδικού κουμπαρά», το νομοσχέδιο προβλέπει:
- Προστίθεται γεωγραφικό όριο 20% για τη συνολική έκθεση σε εκδότες του ίδιου κράτους. Εξαιρούνται οι ΗΠΑ και τα κράτη της ΕΕ, που λογίζονται από κοινού. Για τα αμοιβαία κεφάλαια εξετάζεται η πραγματική γεωγραφική σύνθεση των επενδύσεών τους.
- Παραμένουν τα όρια άμεσης κατοχής μετοχών και ομολόγων: 0% στο συντηρητικό, 15% στο ισορροπημένο και 30% στα αναπτυξιακά και δυναμικά χαρτοφυλάκια.
- Αμετάβλητα διατηρούνται και τα ανώτατα ποσοστά ανά αμοιβαίο κεφάλαιο: 50%, 33%, 25% και 20%, αντίστοιχα. Προστίθεται δυνατότητα εξαίρεσης, εφόσον αποδεικνύεται επαρκής διασπορά των υποκείμενων επενδύσεων.
- Οι πάροχοι θα ελέγχουν τα χαρτοφυλάκια τουλάχιστον ανά τρίμηνο, με περιθώριο ανοχής δέκα ποσοστιαίων μονάδων για αποκλίσεις λόγω μεταβολών στις αγορές.
- Η προεπιλεγμένη επένδυση συνοδεύεται από κεφαλαιακή προστασία των προβλεπόμενων εισφορών.
- Το βασικό ετήσιο κόστος διατηρείται έως 0,50%, αλλά η κεφαλαιακή προστασία χρεώνεται χωριστά, που σημαίνει ότι το συνολικό κόστος μπορεί να είναι υψηλότερο.
- Δεν επιτρέπεται πρόωρη ανάληψη από τον λογαριασμό, πλην ειδικών εξαιρέσεων.