Το νέο κοινοβούλιο του Ισραήλ αναλαμβάνει σήμερα τα καθήκοντά του, με τους βουλευτές που αντιτίθενται στον Μπενιαμίν Νετανιάχου να προετοιμάζονται για κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες, ακόμη και πριν από τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης από τον κεντρώο αντίπαλό του, Γκάντι Άιζενκοτ. Σύμφωνα με ανάλυση του Ασάφ Σαπίρα, ερευνητή του ισραηλινού ινστιτούτου για τη δημοκρατία (IDI), η απουσία κυβέρνησης δεν περιορίζει τα προνόμια της Κνέσετ, εξαιτίας της «αρχής της διάκρισης των εξουσιών».
Μία από τις βασικές κινήσεις που εξετάζει η νέα πλειοψηφία είναι η σύσταση ανεξάρτητης επιτροπής έρευνας για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023, κατά την επίθεση της Χαμάς στη νότια Ισραηλινή επικράτεια, με στόχο να διερευνηθούν πιθανές ευθύνες του κ. Νετανιάχου. Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε παράλειψη, η προηγούμενη κυβέρνηση είχε απορρίψει τη δημιουργία τέτοιας κρατικής εξεταστικής επιτροπής, που σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο διαθέτει σημαντικές εξουσίες.
Η αντιπολίτευση έχει τη δυνατότητα να συγκροτήσει «ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή», η οποία θα παραδώσει τα πορίσματά της σε κρατική επιτροπή όταν αυτή συσταθεί, όπως σημειώνει ο κ. Σαπίρα. Ο Γκάντι Άιζενκοτ έχει δεσμευτεί να καταθέσει πρόταση νόμου για τη δημιουργία εξεταστικής επιτροπής σχετικά με τα τραγικά γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.
Σε νομοθετικό επίπεδο, η νέα πλειοψηφία σχεδιάζει να ακυρώσει βασικούς νόμους της προηγούμενης κυβερνητικής συμμαχίας, όπως εκείνους που περιόριζαν τις αρμοδιότητες του Ανωτάτου Δικαστηρίου και διευκόλυναν την καθαίρεση του γενικού εισαγγελέα. Με την παράταξη του κ. Νετανιάχου να διαθέτει πλέον 46 έδρες έναντι 67 της αντιπολίτευσης, η ανατροπή αυτών των νόμων θεωρείται εφικτή μέσω ανάκλησης, με ισχύ των προηγούμενων διατάξεων.
Η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει με τον σχηματισμό επιτροπής οργάνωσης του κοινοβουλευτικού έργου, ωστόσο απαιτείται συντονισμός μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης και ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες, όπως προειδοποιεί ο κ. Σαπίρα.
Ανάδειξη νέου προέδρου της Κνέσετ
Η πρώτη σημαντική πολιτική αναμέτρηση αφορά την εκλογή νέου προέδρου της Κνέσετ, αξίωμα που κατέχει σήμερα ο Αμίρ Οχάνα, στενός συνεργάτης του κ. Νετανιάχου και βουλευτής του Λικούντ. Η ψηφοφορία μπορεί να διεξαχθεί από την εναρκτήρια συνεδρίαση έως και την ημέρα ορκωμοσίας της νέας κυβέρνησης.
Ήδη, τρία κόμματα της αντιπολιτευόμενης συμμαχίας ζήτησαν να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία εκλογής νέου προέδρου, με τον κ. Οχάνα να επικαλείται παράδοση για εκλογή «την ημέρα της ενθρόνισης της νέας κυβέρνησης». Ωστόσο, ο κ. Σαπίρα επισημαίνει πως ο νόμος προβλέπει ως συνήθη ημερομηνία την έναρξη των εργασιών του νέου κοινοβουλίου.
«Δεν έχουμε χρόνο, πρέπει να ενεργήσουμε επειγόντως», δήλωσε πρόσφατα ο Ναφτάλι Μπένετ, μέλος της συμμαχίας του Γκάντι Άιζενκοτ, τονίζοντας την ανάγκη να περάσει ο έλεγχος της Κνέσετ στην αντιπολίτευση το συντομότερο δυνατό.