Να υποβαθμίσει τον διπλωματικό αντίκτυπο της ρηματικής διακοίνωσης της γαλλικής Πρεσβείας στην Άγκυρα προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου επιχειρεί η Αθήνα.
Δεδομένου ότι μετά τον περασμένο Αύγουστο πλειοψηφικός μέτοχος στο καλώδιο (Great Sea Interconnector - GSI) έγινε η γαλλική εταιρεία Meridiam, ενώ ανάδοχος είναι η επίσης γαλλική Nexans, το Παρίσι ανέλαβε να ενημερώσει την Άγκυρα προκειμένου να αποφευχθεί επεισόδιο ανάλογο με την τουρκική παρέμβαση στην Κάσο, τον Ιούλιο του 2024.
Από το non-paper στη ρηματική διακοίνωση
Αθήνα και Παρίσι, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, φέρονται να είχαν καταλήξει στο είδος της ενημέρωσης, του λεγόμενου communiqué, που θα παρείχε η γαλλική πλευρά στην Τουρκία.
Αυτή, με βάση την ίδια γραμμή πληροφόρησης, θα ήταν άτυπη, με τη μορφή non-paper, κάτι που είχε υπογραμμίσει επανειλημμένα σε συνεντεύξεις του και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης.
Η φόρμουλα αυτή δεν θα περιελάμβανε συντεταγμένες ή οτιδήποτε άλλο θα έκανε την ενημέρωση να ομοιάζει, έστω και άτυπα, με αίτημα άδειας.
Ως εκ τούτου, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το BusinessDaily, όταν στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Μέγαρο Μαξίμου πληροφορήθηκαν ότι το Παρίσι κινήθηκε πέρα από τα συμφωνηθέντα και επέδωσε ρηματική διακοίνωση άγνωστου περιεχομένου, σήμανε συναγερμός.
Η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών φέρεται να έδωσε αμέσως εντολή στον πρέσβη της Ελλάδας στο Παρίσι και πρώην διπλωματικό σύμβουλο του Πρωθυπουργού, Μίλτωνα Νικολαΐδη, να μεταβεί στο γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών για να ενημερωθεί για το περιεχόμενο της διακοίνωσης.
Πυρ ομαδόν και κυβερνητική «πυροσβεστική»
Στο εσωτερικό, η είδηση για την επίδοση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης στην Άγκυρα προκάλεσε πυρ ομαδόν από ΠΑΣΟΚ, ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση επιχείρησε να ρίξει τους τόνους, δίνοντας τη δική της ερμηνεία σχετικά με τη γαλλική ενημέρωση.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου, υποστήριξε στον ΑΝΤ1 ότι η διακοίνωση ήταν «μία κίνηση ενημερωτικού χαρακτήρα». Ο δε κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επανέλαβε κατηγορηματικά ότι «άδεια για τις σχετικές εργασίες ζητήθηκε, αποκλειστικά, από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές, τελεία. Δεν έχει ζητηθεί, ούτε πρόκειται να ζητηθεί, άδεια από την Τουρκία».
Ερωτηθείς χθες από το BusinessDaily αν το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι η Γαλλία αναγνωρίζει τις αναθεωρητικές και επεκτατικές θέσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Μαρινάκης απάντησε «σε καμία περίπτωση».
Στο ερώτημα, ωστόσο, αν το περιεχόμενο της διακοίνωσης ήταν σε γνώση της Αθήνας, απάντησε ασαφώς ότι «κάθε ενέργεια τελεί υπό τον πλήρη προγραμματισμό όλων των εμπλεκόμενων μερών».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας ήταν ο ηπιότερος τρόπος μεταφοράς ενός μηνύματος από κράτος σε κράτος. «Δεν υπάρχει κάτι ηπιότερο από αυτό. Δεν συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας ή δικαιωμάτων τρίτων κρατών», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η γραπτή ενημέρωση προς την Άγκυρα είχε «αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και προκύπτει σαφώς, ότι δεν συνιστά κανένα τέτοιο αίτημα, ούτε άδειας ούτε συναίνεσης».
Επιπλέον, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς αφορούσε «χώρες της περιοχής». Σε αυτές, όπως έγινε γνωστό, περιλαμβανόταν και η Αίγυπτος, δεδομένου ότι το καλώδιο διέρχεται και από τμήματα της ελληνικής ΑΟΖ που έχει οριοθετηθεί με την Αίγυπτο.
Το αμερικανικό μήνυμα και το «τεστ» του Abeille Marengo
Για το ζήτημα του καλωδίου φέρεται να παρενέβη και η Ουάσιγκτον. Όπως ανέφερε το «Πρώτο Θέμα», οι ΗΠΑ, μέσω των πρεσβειών τους σε Αθήνα, Λευκωσία και Άγκυρα, έκαναν λόγο ότι σε έργα όπως το καλώδιο «δεν δικαιολογείται να προβληθεί ένσταση ή αντίρρηση (objection) από καμία πλευρά».
Το αμερικανικό μήνυμα προς την Άγκυρα, εφόσον υπήρξε, έχει λογική, δεδομένου ότι αυτή μπλόκαρε το έργο το 2024. Η αντίστοιχη παραίνεση προς Ελλάδα και Κύπρο, αντιθέτως, όχι. Ο κ. Μαρινάκης πάντως, ερωτηθείς χθες σχετικά, επισήμανε ότι «δεν έχει υπάρξει καμία όχληση από κάποιο άλλο τρίτο κράτος, ούτε από τις ΗΠΑ».
Σε κάθε περίπτωση, το αν η τουρκική πλευρά ικανοποιήθηκε από τη γαλλική ενημέρωση και είναι «όλα καλά» όπως είπε ο Χακάν Φιντάν θα φανεί όταν το ερευνητικό Abeille Marengo περάσει σε διεθνή ύδατα, σε περιοχές της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όπου η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι διαθέτει δική της, δήθεν, υφαλοκρηπίδα.
Το πλοίο αναμένεται να αποπλεύσει σύντομα από το λιμάνι του Ηρακλείου, όπου βρίσκεται, σηματοδοτώντας και επισήμως την επανέναρξη των εργασιών για το καλώδιο. Σε πρώτη φάση, θα κινηθεί εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.