Σήμερα Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, τιμάται η μνήμη των Αγίων Σαράντα Παρθένων και ασκητριών, Αγίου Ιησού του Ναυή, Οσίου Μελετίου του νέου, Οσίου Συμεών του Στυλίτου.
Ονόματα που γιορτάζουν
- Αδαμάντιος, Αδάμος, Αδάμας, Διαμαντής, Αδαμαντία, Αμάντα, Άντα, Διαμάντω, Ρουμπίνη
- Μαντώ
- Αθηνά
- Ακριβή
- Αντιγόνη, Γόνη
- Ασπασία
- Αφροδίτη, Φρέγια
- Διώνη, Διόνη
- Δωδώνη
- Ελπινίκη
- Ερασμία
- Ερατώ, Τέτη
- Ευτέρπη
- Θάλεια
- Θεανώ
- Θεονύμφη
- Καλλιρόη, Καλλιρρόη
- Καλλίστη
- Κλειώ
- Κλεονίκη
- Κλεοπάτρα, Κλειώ, Πάτρα, Πατρούλα, Πατρίτσα
- Κοραλία
- Ραλλία, Ραλία, Ραλλού, Ραλού, Ράλλης
- Μαργαρίτα, Μαργαριταρένια, Ρίτα, Μαργαρίτης Μαριάνθη
- Μελπομένη, Μέλπω
- Μόσχω, Μοσχούλα
- Ουρανία, Ράνια
- Πανδώρα
- Πηνελόπη, Μπηλιώ, Μπιλιώ, Πίτσα
- Πολύμνια
- Πολυνίκη, Πολύνα, Πόλυ
- Σαπφώ
- Τερψιχόρη
- Χάιδω, Χαϊδευτός
- Χαρίκλεια, Χαρά, Χαρούλα
- Ιησούς
- Μελέτιος, Μελέτης, Μελετία, Μελετούλα, Μελετίνα
- Συμεών, Συμεώνης, Σύμος, Συμεωνή, Συμεωνία, Συμεώνα, Σύμη
- Ισμήνη
- Πολυτίμη
Εκκλησιαστικό πλαίσιο
Οι Αγίες Τεσσαράκοντα Παρθένες και Ασκήτριες έζησαν την εποχή του βασιλέως Λικινίου στην Αδριανούπολη της Θράκης. Περί το 305 μ.Χ., ο ηγεμών της περιοχής Βάβδος τις συνέλαβε ως χριστιανές και τις προέτρεπε να προσκυνήσουν τα είδωλα. Η Κελσίνα τις εσύναξε όλες στην οικία της μαζί με τον διδάσκαλό τους, διάκονο Άγιο Αμμούν, ώστε να ενισχυθούν προς το μαρτύριο.
Όταν και πάλι τις ανέκρινε ο ηγεμών, ομολόγησαν όλες σταθερά την πίστη τους. Με την προσευχή τους συνέτριψαν τα είδωλα και ο ιερεύς των ειδώλων ανυψώθηκε στον αέρα, μέχρις ότου, βασανιζόμενος από πύρινους αγγέλους, έπεσε νεκρός στη γη. Τότε ο Βάβδος πρόσταξε να κρεμάσουν τον Άγιο Αμμούν, να του ξύσουν τις πλευρές, να κάψουν τις πληγές του με αναμμένες λαμπάδες και να του φορέσουν στο κεφάλι χάλκινη πυρακτωμένη περικεφαλαία.
Επειδή ο Άγιος διαφυλάχθηκε αβλαβής από τα μαρτύρια, οδηγήθηκε μαζί με τις μαθήτριές του από τη Βερόη (σημερινή Στάρα Ζαγορά της Βουλγαρίας) στην Ηράκλεια, στον βασιλέα Λικίνιο. Καθ’ οδόν εμφανίσθηκε ο Κύριος και τους ενεθάρρυνε. Όμως, στην Ηράκλεια τους έριξαν στα θηρία. Οι άγιες γυναίκες μαζί με τον διδάσκαλό τους προσευχήθηκαν όρθιες με υψωμένα τα χέρια, τα δε θηρία κατελήφθησαν από ύπνο και δεν τους άγγιξαν. Την ώρα που οι στρατιώτες άναβαν φωτιά για να τις ρίξουν μέσα, προφήτευσαν στον ασεβή Λικίνιο την επικράτηση του Μεγάλου Κωνσταντίνου, τη νίκη του χριστιανισμού και την κατάργηση της ειδωλολατρίας. Κατόπιν σφραγίσθηκαν με το σημείο του σταυρού και δέκα από αυτές πήδησαν αγαλλόμενες μέσα στις φλόγες υμνώντας τον Θεό, ο οποίος εδρόσισε το πυρ.
Τα ονόματά τους έχουν διασωθεί στο αρχαίο Μαρτύριόν τους (Bibliotheca Hagiographica Graeca 2280-2281) και είναι: Λαυρεντία η διάκονος, Κελσίνα, Θεοκτίστη (η Θεόκλεια), Δωροθέα, Ευτυχιανή, Θέκλα, Αρισταινέτη, Φιλαδέλφη, Μαρία, Βερονίκη, Ευλαλία (η Ευθυμία), Λαμπροτάτη, Ευφημία, Θεοδώρα, Θεοδότη, Τετεσία, Ακυλίνα, Θεοδούλη, Απλοδώρα, Λαμπαδία, Προκοπία, Παύλα, Ιουλιάνα, Αμπλιανή, Περσίς, Πολυνίκη, Μαύρα, Γρηγορία, Κυρία (η Κυριαίνη), Βάσσα, Καλλινίκη, Βαρβάρα, Κυριακή, Αγαθονίκη, Ιούστα, Ειρήνη, Ματρώνα (η Αγαθονίκη), Τιμοθέα, Τατιανή, Άννα (η Ανθούσα).
Ωστόσο, στην ασματική Ακολουθία και σε νεότερους Συναξαριστές απαντούν τα εξής ονόματα: Αδαμαντίνη, Αθηνά, Ακριβή, Αντιγόνη, Αριβοία, Ασπασία, Αφροδίτη, Διόνη, Δωδώνη, Ελπινίκη, Ερασμία, Ερατώ, Ερμηνεία, Ευτέρπη, Θάλεια, Θεανώ, Θεανόη, Θεόνυμφη, Θεοφάνη, Καλλιρρόη, Καλλίστη, Κλειώ, Κλεονίκη, Κλεοπάτρα, Κοραλλία, Λάμπρω, Μαργαρίτα, Μαριάνθη, Μελπομένη, Μόσχω, Ουρανία, Πανδώρα, Πηνελόπη, Πολύμνια, Πολυνίκη, Σαπφώ, Τερψιχόρη, Τρωάς, Χάϊδω και Χαρίκλεια