Ξεκίνησαν και στην Ελλάδα οι προετοιμασίες για την δομική αλλαγή στην αγορά των ναυτιλιακών καυσίμων, η οποία αναμένεται να συμβεί από την 1η Ιανουαρίου του 2020. Ήδη τα διυλιστήρια έχουν αρχίσει να προσαρμόζουν την παραγωγή τους ανάλογα, ενώ και οι προμηθευτές καυσίμων δρομολογούν τις πρώτες παραγγελίες.
Βάσει σχετικού κανονισμού που ψήφισε ο Παγκόσμιος Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ), από το νέο έτος θα επιβληθεί η υποχρεωτική χρήση (σε παγκόσμια βάση), καυσίμων με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε θείο (low-sulphur fuels). Συγκεκριμένα, η ανώτατη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα θα είναι πλέον μόλις 0,5%, από 3,5% που είναι σήμερα.
Το ζήτημα ασφαλώς που προκύπτει είναι πόσο πιο ακριβή θα γίνει η χρήση των νέων καυσίμων όχι μόνο για τις ναυτιλιακές εταιρείες της ποντοπόρου ναυτιλίας. Ακόμα πιο σοβαρά είναι τα ερωτήματα που εγείρονται και για το κόστος της αλλαγής αυτής για την εγχώρια ακτοπλοΐα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τιμές των εισιτηρίων κατά την επόμενη θερινή τουριστική περίοδο και γενικότερα για το κόστος της σύνδεσης της νησιωτικής Ελλάδας με την ηπειρωτική χώρα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών του κλάδου, είναι πιθανή μια αύξηση της τιμής κατά 200-250 ευρώ ανά μετρικό τόνο καυσίμου, ή περίπου 20-30% σε σχέση με το σημερινό κόστος.
Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, πρόκειται για ένα κόστος που δεν μπορεί να απορροφηθεί εύκολα από τις εταιρείες του κλάδου και θα πρέπει να περάσει – τουλάχιστον κατά ένα μέρος του – στο καταναλωτικό κοινό, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση του κόστους του μεταφορικού έργου, τόσο για τους επιβάτες, όσο και για τα διακινούμενα εμπορεύματα και οχήματα. Αυτός είναι και ο λόγος που εκπρόσωποι των ακτοπλοϊκών εταιρειών έχουν ζητήσει από την κυβέρνηση την μείωση των συντελεστών ΦΠΑ ακόμα και στο 6% προκειμένου να καλυφθεί το υψηλότερο λειτουργικό κόστος, χωρίς οι αυξήσεις να περάσουν στους καταναλωτές.
Εν τω μεταξύ, για ένα διάστημα, οι προμηθευτές ναυτιλιακών καυσίμων θα προσφέρουν και τους δύο τύπους καυσίμων, δηλαδή και τα οικολογικά καύσιμα και τα σημερινά μη οικολογικά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο κανονισμός του ΙΜΟ επιτρέπει μια εξαίρεση στην χρήση καυσίμων με υψηλή περιεκτικότητα θείου.
Ακριβή λύση
Προϋπόθεση για την χρήση τους και μετά το 2020 είναι το πλοίο να φέρει σύστημα πλυντηρίδων (scrubber), ένα είδος καταλύτη, που καθαρίζει τους εκπεμπόνους ρύπους, μέσω της συγκράτησης του θείου. Ωστόσο, η μοναδική εταιρεία του κλάδου που έχει επιλέξει την λύση αυτή είναι η Minoan Lines, η οποία έχει ήδη εγκαταστήσει τέτοια συστήματα στα πλοία της (Mykonos Palace, Festos Palace και Knossos Palace) κι έτσι θα μπορεί να συνεχίσει να προμηθεύεται τα πιο “βρώμικα” καύσιμα και μετά την έλευση του νέου έτους.
Για τις υπόλοιπες εταιρείες, το ζήτημα είναι περισσότερο σύνθετο. Ο λόγος είναι ότι το κόστος των συστημάτων αυτών είναι τέτοιο (αρκετά εκατ. δολάρια για κάθε εγκατάσταση), που να το καθιστά απαγορευτικό και μη βιώσιμο για τα περισσότερα εν λειτουργία πλοία της ελληνικής ακτοπλοΐας.
Συγκεκριμένα, με δεδομένο ότι 32 από τα 45 πλοίων των τριών μεγάλων εταιρειών μετρούν ήδη πάνω από 20 χρόνια λειτουργίας, η επένδυση δεν πρόκειται να αποσβεστεί στο υπόλοιπο της διάρκειας ζωής τους. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με ανάλυση της εξειδικευμένης εταιρείας συμβούλων XRTC, το πλοίο όπου θα εγκατασταθεί scrubber θα πρέπει να είναι ηλικίας μέχρι 10 ετών. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του υφιστάμενου στόλου θα κληθεί να χρησιμοποιήσει το νέο οικολογικότερο καύσιμο, τουλάχιστον μέχρι να αντικατασταθεί από πλοία νέας γενιάς.
Αυτός είναι και ο λόγος που πλέον έχει ξεκινήσει μια διαδικασία αντικατάστασης μέρους του υφιστάμενου στόλου. Για παράδειγμα η Attica Group δρομολογεί την ναυπήγηση μέχρι και πέντε νέων πλοίων, τόσο για τα δρομολόγια της Αδριατικής, όσο και για εκείνα της Κρήτης.
Τα νέα αυτά πλοία θα αξιοποιούν την τεχνολογία καύσης LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο), το οποίο καλύπτει τις απαιτήσεις του IMO, αναφορικά με τις χαμηλές εκπομπές ρύπων και είναι σαφώς πιο βιώσιμο ως επιλογή, τουλάχιστον για τις επόμενες δύο δεκαετίες. Στην περίπτωση της Attica, σχεδιάζεται και στρατηγική συνεργασία με την ΔΕΠΑ, η οποία ετοιμάζεται για να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην συγκεκριμένη αγορά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
