Σε εξωδικαστική συμφωνία κατέληξαν η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η ρωσική Gazprom, δίνοντας τέλος σε μια μακρά και κρίσιμη διένεξη για την τιμολόγηση του φυσικού αερίου. Η συμφωνία υπογράφηκε λίγες μόλις ημέρες πριν την αναμενόμενη απόφαση του διεθνούς διαιτητικού δικαστηρίου, στο οποίο είχε προσφύγει η ελληνική εταιρεία.
Η διευθέτηση αυτή επετεύχθη έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις που εξελίσσονταν παράλληλα με τη διαιτητική διαδικασία και διασφαλίζει την ομαλή συνέχιση της προμήθειας ρωσικού αερίου στην ελληνική αγορά.
Η συμφωνία προβλέπει αναδρομική μείωση της τιμής προμήθειας από τις αρχές του 2025 έως τη λήξη της σύμβασης στα τέλη του 2026. Παράλληλα, επιλύθηκαν με θετικό πρόσημο για τη ΔΕΠΑ οι εκκρεμότητες που σχετίζονταν με τις ρήτρες "take or pay" για την περίοδο 2021-2022.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν προβλέπεται παράταση της σύμβασης πέραν του 2026, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διακόψει πλήρως τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία από το 2027.
Η ΔΕΠΑ εισάγει ετησίως περίπου 2 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου, ποσότητα που καλύπτει κρίσιμο μέρος του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας. Αντίστοιχο όγκο διαχειρίζεται και η Metlen, δεύτερος μεγαλύτερος πελάτης της Gazprom στην Ελλάδα, ενώ και η ΔΕΗ προμηθεύεται 0,5 δισ. κ.μ. μέσω σύμβασης με τον Όμιλο Κοπελούζου.
Η διαμάχη ξεκίνησε όταν η Gazprom διεκδίκησε ρήτρες «take or pay» ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ για το διάστημα 2021-2022, ζητώντας από τη ΔΕΠΑ να πληρώσει για ποσότητες που δεν είχε παραλάβει.
Η ΔΕΠΑ απάντησε με προσφυγή στη διεθνή διαιτησία, ζητώντας αναδρομική αναπροσαρμογή της τιμής από το 2022, επικαλούμενη όρο της σύμβασης που προέβλεπε πως η τιμή προμήθειας θα έπρεπε να είναι χαμηλότερη από οποιαδήποτε άλλη διαθέσιμη μορφή ενέργειας στην εγχώρια αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΕΠΑ, ο όρος αυτός παραβιάστηκε, καθώς τουλάχιστον ένας άλλος πελάτης της Gazprom φέρεται να έλαβε αέριο με ευνοϊκότερους όρους.
Η πιθανότητα ρήξης με τη ρωσική πλευρά, όπως και η εμπειρία άλλων χωρών - χαρακτηριστική η περίπτωση της Αυστρίας, όπου η Gazprom διέκοψε τις ροές προς την OMV μετά από διεκδίκηση αποζημίωσης 230 εκατ. ευρώ - συνέβαλαν καθοριστικά στην επιλογή συμβιβαστικής λύσης.
Η συμφωνία εξασφαλίζει τη σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και τιμολογιακής αστάθειας. Παράλληλα, περιορίζει το κόστος προμήθειας για τη χώρα και προστατεύει ενεργοβόρες βιομηχανίες και ηλεκτροπαραγωγούς από ενδεχόμενο ενεργειακό σοκ - τουλάχιστον έως το τέλος του 2026. Το τι θα συμβεί από εκεί και έπειτα παραμένει ανοιχτό, με την ευρωπαϊκή πολιτική απεξάρτησης να καθορίζει τις εξελίξεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
