Απλά και καθημερινά αντικείμενα ενός αστικού σπιτιού της Αθήνας μεταμορφώνονται σε εικαστικούς φορείς μνήμης και συναισθήματος, μέσα από τη νέα έκθεση του ζωγράφου Βασίλη Καρακατσάνη με τίτλο «Αστικά Εργαλεία – Urban Tools», που παρουσιάζεται στη Θεσσαλονίκη. Τα έργα του αναδεικνύουν τις αθέατες διαδρομές της ζωής και τη σχέση του ανθρώπου με το παρελθόν του.
Όπως εξηγεί ο καλλιτέχνης, «τα αστικά εργαλεία κατά κάποιο τρόπο είναι ένας γρίφος». Η θεματική προέκυψε όταν χρειάστηκε να αδειάσει το πατρικό του σπίτι μετά τον θάνατο των γονιών του. Τότε, τα αντικείμενα «άρχισαν να του μιλούν», ξυπνώντας μνήμες που πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω. «Εκείνο το μάζεμα στις σακούλες, αντικειμένων, ρούχων, πραγμάτων που προϋπήρχαν, άρχισε να μου βγάζει μνήμες τις οποίες είχα προσπεράσει», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η διαδικασία αυτή οδήγησε σε μια βαθιά συναισθηματική αναδρομή. Μέσα από απλά αντικείμενα, ο Καρακατσάνης ανασύρει στιγμές από τα παιδικά του χρόνια, τις οικογενειακές μετακινήσεις και τις κοινωνικές συνθήκες προηγούμενων δεκαετιών. «Θυμήθηκα τα παιδικά μου χρόνια... μέχρι και στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου», σημειώνει, περιγράφοντας πώς η μνήμη εναλλάσσεται ανάμεσα στο χαμόγελο και τη συγκίνηση.
Τα αντικείμενα ως εργαλεία νοήματος
Στη νέα του δουλειά, τα αντικείμενα αποκτούν νέα υπόσταση. Δεν λειτουργούν ως χρηστικά μέσα, αλλά ως «εργαλεία» αναστοχασμού. «Κάτι χρήσιμο για να φτιάξεις κάτι, είναι πάντα ένα εργαλείο. Και το “αστικά” προέρχεται από το αστικό παρελθόν όλων αυτών των πραγμάτων που αφορούν ένα σπιτικό μιας μέσης αστικής οικογένειας των Αθηνών», εξηγεί ο ζωγράφος.
Μπουκαλάκια αρωμάτων, τσαγιέρες και φλιτζάνια αποκτούν εικαστική υπόσταση, λειτουργώντας ως πυροδότες μνήμης που συνδέουν το ατομικό με το συλλογικό βίωμα. Κρατώντας ένα τέτοιο αντικείμενο, ο θεατής μπορεί να ανατρέξει όχι μόνο στο προσωπικό του παρελθόν, αλλά και στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες μιας εποχής.
Η ζωγραφική ως γλώσσα μνήμης
Ο Καρακατσάνης υπογραμμίζει ότι δεν τον ενδιαφέρει η περιγραφή, αλλά η έκφραση. «Η ζωγραφική είναι μία γλώσσα και μάλιστα παράξενη. Εγώ ακόμα την ψάχνω, θεωρώ ότι βρίσκομαι στην αλφαβήτα», λέει, παρότι η καλλιτεχνική του πορεία μετρά σαράντα τέσσερα χρόνια. Στα έργα του, τα αντικείμενα παραμορφώνονται και μετασχηματίζονται, ενώ γύρω τους αναπτύσσονται μοτίβα και σημειώσεις που λειτουργούν ως προσωπικό ημερολόγιο.
Η σχέση του καλλιτέχνη με το κοινό του παραμένει ανοιχτή. «Ο κάθε θεατής ανακαλύπτει δικά του πράγματα. Άρα, καλό είναι οι ζωγράφοι να μιλάμε λιγότερο και να ζωγραφίζουμε περισσότερο», σημειώνει.
Η επιστροφή στη Θεσσαλονίκη
Η έκθεση στη Θεσσαλονίκη έχει ιδιαίτερη συναισθηματική αξία για τον Καρακατσάνη, καθώς η τελευταία ατομική του παρουσίαση στην πόλη είχε πραγματοποιηθεί το 2005. «Το είχα ανάγκη. Είναι μια πόλη που αγαπώ και ήθελα η δουλειά αυτή να παρουσιαστεί εκεί», αναφέρει. Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι καθ’ όλη τη διαδρομή του φρόντισε να μην είναι αθηνοκεντρικός, παρουσιάζοντας έργα και στην ελληνική περιφέρεια.
Η έκθεση «Αστικά Εργαλεία – Urban Tools» εγκαινιάζεται την Πέμπτη 5 Μαρτίου στις 7 μ.μ. στην Αίθουσα Τέχνης Metamorfosis στη Θεσσαλονίκη και θα διαρκέσει έως τις 18 Απριλίου. Περιλαμβάνει επτά έργα μεγάλης κλίμακας και πλήθος μικρότερων, φιλοτεχνημένων με ακρυλικό, λάδι και γκουάς σε καμβά. Την επιμέλεια υπογράφει ο αρχαιολόγος-αρχιτέκτονας και επιμελητής σύγχρονης τέχνης Δρ. Κώστας Πράπογλου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
