Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου αποτελεί αφορμή για δράσεις και εκδηλώσεις από φεμινιστικά κινήματα σε όλο τον κόσμο. Η ημέρα αυτή, αφιερωμένη στις γυναίκες, φέρει ιστορικό και πολιτικό βάρος, αναδεικνύοντας τη συνεχή μάχη για ισότητα και δικαιώματα.
Η ιστορία της 8ης Μαρτίου ξεκινά πριν από έναν αιώνα. Όπως εξηγεί η Γαλλίδα ιστορικός Φρανσουάζ Τεμπό στο AFP, η ημέρα είναι «πολύ περίπλοκη» και «δείχνει ότι μια τέτοια ημέρα μπορεί να έχει διαφορετικές σημασίες όταν χρησιμοποιείται πολιτικά από διάφορες ομάδες».
Το 1910, η Διεθνής Σοσιαλιστική Γυναικών πρότεινε την καθιέρωση μιας ετήσιας ημέρας αφιερωμένης στα δικαιώματα των γυναικών.
Η επιλογή της 8ης Μαρτίου συνδέεται με τη Ρωσική Επανάσταση. Στις 23 Φεβρουαρίου 1917 (8 Μαρτίου σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο), γυναίκες διαδήλωσαν για «δικαίωμα ψήφου, ψωμί και ειρήνη».
Η ημέρα αυτή γιορτάστηκε αρχικά στην ΕΣΣΔ και αργότερα υιοθετήθηκε από φεμινιστικά κινήματα τη δεκαετία του 1970, αποκτώντας πιο ακτιβιστικό χαρακτήρα.
Η 8η Μαρτίου στους θεσμούς και στους δρόμους
Από την επίσημη αναγνώρισή της από τον ΟΗΕ το 1977, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας έχει καθιερωθεί διεθνώς.
Όπως δήλωσε η Πολίν Ντελάζ, ερευνήτρια του CNRS, «συχνά υποστηρίζεται από θεσμούς που διοργανώνουν εκδηλώσεις γύρω από αυτή την ημερομηνία με επίκεντρο τα δικαιώματα των γυναικών». Παράλληλα, ενώσεις, συνδικάτα και πολιτικά κόμματα οργανώνουν διαδηλώσεις στους δρόμους.
Οι πορείες συγκεντρώνουν δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές, ενώ τα φεμινιστικά κινήματα καλούν σε απεργίες τις εργαζόμενες γυναίκες, όπως στην Αργεντινή και την Ισπανία. Οι δράσεις αυτές ενισχύουν τη δημόσια συζήτηση για την ισότητα των φύλων.
Συνθήματα και διεκδικήσεις
Φέτος, ο ΟΗΕ καλεί για «ίσα δικαιώματα και δικαιοσύνη». Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Ντελάζ, τα ζητήματα της μισθολογικής ανισότητας και της έμφυλης βίας βρίσκονται στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων, ενώ τα συνθήματα προσαρμόζονται στις τοπικές συνθήκες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η «Πορεία των Γυναικών» ζητεί την κατάργηση της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE). Στην Αργεντινή, το «Ni una menos» καταγγέλλει τις πολιτικές του προέδρου Χαβιέρ Μιλέι, ενώ στη Γαλλία η συλλογικότητα «Grève féministe» καλεί σε δράση κατά της ακροδεξιάς.
Αντίδραση και προκλήσεις
Η φετινή 8η Μαρτίου πραγματοποιείται σε ένα πλαίσιο «σφοδρής αντίδρασης» απέναντι στον φεμινισμό.
Όπως σημειώνει η Λουσί Ντανιέλ της ένωσης Equipop, «τα συντηρητικά, μερικές φορές κινήματα αρρενωπότητας, αντιδρούν έντονα μόλις τα δικαιώματα των γυναικών σημειώνουν πρόοδο». Τα κινήματα αυτά περιλαμβάνουν συντηρητικά κράτη, ακροδεξιές οργανώσεις και φονταμενταλιστικά θρησκευτικά δίκτυα που επιδιώκουν να ανατρέψουν την πρόοδο.
Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο στις αρχές του 2025, «η βιαιότητα, η ταχύτητα και το εύρος της αρνητικής αντίδρασης είναι πρωτοφανή», αναφέρει η Ντανιέλ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διέλυσε την USAID, περιορίζοντας προγράμματα ΜΚΟ για οικογενειακό προγραμματισμό και σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Η αντίδραση αυτή περιλαμβάνει και προκλήσεις ως προς το δικαίωμα στην άμβλωση και την έννοια του φύλου.
Ημέρα δράσης και ευαισθητοποίησης
Η 8η Μαρτίου λειτουργεί ως εργαλείο ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης. «Η πρόθεσή μας είναι να δείξουμε ότι δεν παραιτούμαστε», δήλωσε η Αν-Σεσίλ Μελφέρ, πρόεδρος του Ιδρύματος των Γυναικών, ενόψει της διαδήλωσης στο Παρίσι.
Οι μεγάλες πορείες ενισχύουν τη δημόσια πίεση για προώθηση της ισότητας των φύλων, ενώ πολλές κυβερνήσεις επιλέγουν να ανακοινώσουν σχετικά μέτρα γύρω από αυτή τη συμβολική ημερομηνία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news