Σε μια συγκινητική τελετή μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας, εκπρόσωποι της Πολιτείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και πολίτες της Θεσσαλονίκης τίμησαν τα θύματα του ναζισμού. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με πορεία έως τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, απ’ όπου αναχώρησαν οι συρμοί για τα ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου, στον χώρο όπου θα ανεγερθεί το Μουσείο του Ολοκαυτώματος.
Η φετινή συγκέντρωση συνέπεσε με την έναρξη των εργασιών για τη μετατροπή της πλατείας Ελευθερίας σε Πάρκο Μνήμης, έργο που αναμένεται να ολοκληρωθεί σε δεκατέσσερις μήνες. Η «Βιοκλιματική Ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας», προϋπολογισμού 6,33 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από το Πράσινο Ταμείο, με δικαιούχο τον Δήμο Θεσσαλονίκης.
Τα αποκαλυπτήρια της αφιερωματικής πλάκας πραγματοποίησαν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Δαβίδ Σαλτιέλ και η επιζήσασα του Ολοκαυτώματος Λόλα Άντζελ. Η πλάκα υπενθυμίζει ότι το έργο ξεκίνησε στις 15 Μαρτίου 2026, «83 χρόνια μετά την αναχώρηση του πρώτου συρμού» για το Άουσβιτς-Μπίρκεναου.
Η ιστορική σημασία της πλατείας Ελευθερίας
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, στον τόπο όπου, στις 11 Ιουλίου 1942, περίπου 9.000 Εβραίοι άνδρες συγκεντρώθηκαν από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής, υπέστησαν εξευτελισμούς και καταγράφηκαν για καταναγκαστική εργασία. Το γεγονός έμεινε γνωστό ως «Μαύρο Σάββατο», σηματοδοτώντας την απαρχή της εξόντωσης περίπου 50.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης.
Δηλώσεις και συμβολισμοί
Ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης τόνισε ότι η μετατροπή της πλατείας σε Πάρκο Μνήμης αποτελεί πράξη ιστορικής δικαιοσύνης. Όπως ανέφερε, «είναι μια μέρα δικαίωσης και νίκης για τη Θεσσαλονίκη, καθώς αποδίδεται στους πολίτες ένας δημόσιος χώρος που θα είναι ταυτόχρονα χώρος πρασίνου και μνήμης».
Αναφερόμενος στον πρώην δήμαρχο Γιάννη Μπουτάρη, ο κ. Αγγελούδης υπογράμμισε τη συμβολή του στην ανάπλαση της πλατείας, λέγοντας: «Υλοποιούμε σήμερα τη δική του ιδέα, τη δική του αρχή, για να είμαστε σήμερα εδώ». Παράλληλα, σημείωσε ότι το Πάρκο Μνήμης θα λειτουργεί ως ζωντανή υπενθύμιση της ιστορικής αλήθειας και ως ανάχωμα απέναντι στη ρητορική του μίσους.
Ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης και του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος, Δαβίδ Σαλτιέλ, επισήμανε τη σημασία της πλατείας ως τόπου συμβολισμού και μνήμης. «Η Θεσσαλονίκη αποφασίζει όχι να ξανανοίξει πληγές, αλλά να δώσει μορφή στη μνήμη, μετατρέποντας το τραύμα σε δύναμη και τη θλίψη σε προοπτική», ανέφερε.
Ο ίδιος εξήρε τη συμβολή του δημάρχου στην υλοποίηση του έργου, ενώ χαρακτήρισε την πρωτοβουλία και ως δικαίωση για τον αείμνηστο Γιάννη Μπουτάρη, που είχε πρωτοστατήσει στην ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της πόλης.
Μαρτυρίες και μηνύματα
Η Λόλα Άντζελ, επιζήσασα του Ολοκαυτώματος, μίλησε συγκινημένη για την προσωπική της ιστορία στο στρατόπεδο Μπέργκεν-Μπέλζεν, τονίζοντας ότι «νίκησε τον Χίτλερ» με την επιβίωσή της. Το μήνυμά της ήταν σαφές: «ποτέ ξανά» και «ποτέ πια πόλεμος».
Παρουσίες στην εκδήλωση
Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, ενώ παρευρέθηκαν μεταξύ άλλων οι υφυπουργοί Σταύρος Καλαφάτης και Άννα Ευθυμίου, ο Στράτος Σιμόπουλος ως εκπρόσωπος του προέδρου της Βουλής, καθώς και βουλευτές και εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης.
Ο Κώστας Γκιουλέκας υπογράμμισε ότι «στην πλατεία αυτή κάποτε γονάτισε η ανθρώπινη αξιοπρέπεια», προσθέτοντας πως το «ποτέ ξανά» είναι στάση ζωής και χρέος όλων. Ο Σταύρος Καλαφάτης έκανε λόγο για «μια ιστορική μέρα» και για ένα Πάρκο Μνήμης που θα αποτελέσει «φωνή κατά της μισαλλοδοξίας».
Η Άννα Ευθυμίου σημείωσε ότι η εβραϊκή κοινότητα υπήρξε αναπόσπαστο κομμάτι της Θεσσαλονίκης και ότι το νέο έργο θα θυμίζει για πάντα την ιστορία της πόλης. Ο Στράτος Σιμόπουλος πρόσθεσε ότι το «ποτέ ξανά» αφορά όχι μόνο το παρελθόν, αλλά και το παρόν και το μέλλον της Θεσσαλονίκης.
Η δημιουργία του Πάρκου Μνήμης, σε συνδυασμό με το υπό ανέγερση Μουσείο Ολοκαυτώματος, φιλοδοξεί να αποτελέσει νέο άξονα ιστορικής και πολιτιστικής αναφοράς για τη Θεσσαλονίκη, αναδεικνύοντας τη βαθιά σχέση της πόλης με την εβραϊκή της κληρονομιά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
