Η ιστορία του τουρισμού στην Ελλάδα συνδέεται άρρηκτα με την πορεία του ελληνικού κράτους και την εικόνα που αυτό επιδίωξε να προβάλει διεθνώς. Από το 1929 και για πολλές δεκαετίες, οι αφίσες του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ) αποτέλεσαν το πιο αναγνωρίσιμο μέσο αυτής της προβολής, παρουσιάζοντας τη χώρα ως τόπο μοναδικής φυσικής ομορφιάς και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι αφίσες αυτές δεν υπήρξαν απλώς διαφημιστικά εργαλεία, αλλά έργα τέχνης, φιλοτεχνημένα από κορυφαίους δημιουργούς που σημάδεψαν την ελληνική εικαστική παραγωγή του 20ού αιώνα. Καλλιτέχνες όπως ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Γιάννης Μόραλης, ο Παναγιώτης Τέτσης, ο Σπύρος Βασιλείου, ο Περικλής Βυζάντιος και η Λουίζα Μοντεσάντου συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση αυτής της οπτικής ταυτότητας. Η φωτογράφος Nelly’s, μέσα από τον φακό της, ανέδειξε την Ελλάδα ως τόπο μύθου και αισθητικής αρμονίας.
Η επιλογή του ΕΟΤ να εμπιστευθεί τη φιλοτέχνηση των αφισών του σε κορυφαίους καλλιτέχνες και φωτογράφους δεν ήταν απλώς στρατηγική επικοινωνίας. Ήταν μια δήλωση ταυτότητας. Μέσα από την τέχνη υψηλής ποιότητας, η Ελλάδα προβάλλεται όχι μόνο ως τουριστικός προορισμός, αλλά ως ζωντανός πολιτισμός, χώρος έμπνευσης και δημιουργικής ενέργειας.
Η έκθεση «Ελλάδα, χώρα αναφοράς» στο Μουσείο Χαρτονομισμάτων
Η έκθεση «Ελλάδα, χώρα αναφοράς. Η τέχνη στις αφίσες του ΕΟΤ (1929-1976)», που φιλοξενείται από 3 Απριλίου έως 27 Σεπτεμβρίου 2026 στο Μουσείο Χαρτονομισμάτων της Alpha Bank στην Κέρκυρα, αφηγείται πώς η Ελλάδα αναδείχθηκε σε κορυφαίο τουριστικό προορισμό μέσα από την τέχνη. Παρουσιάζονται 46 αφίσες του ΕΟΤ από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, τη Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank και την ιδιωτική συλλογή του Κερκυραίου Σπύρου Γαούτση, χρονολογημένες έως το 1976.
Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο συμμετέχει με 30 έργα από τη συλλογή του, η οποία καλύπτει τις δεκαετίες 1930-1990 και αποτυπώνει τις αισθητικές και καλλιτεχνικές τάσεις κάθε εποχής. Η έκθεση αποτελεί συνέχεια της παρουσίασης «Διαφημίζοντας την Ελλάδα. Οι απαρχές του ελληνικού τουρισμού» που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2024 στην Ύδρα.
Η Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank, μία από τις σημαντικότερες εταιρικές συλλογές στην Ελλάδα, διαθέτει έργα που καταγράφουν τη νεοελληνική τέχνη από το 1880 έως σήμερα. Από τις 54 αφίσες της συλλογής, 14 εκδόθηκαν από τον ΕΟΤ και παρουσιάζονται στην έκθεση.
Η Κέρκυρα ως σημείο συνάντησης πολιτισμού και τουρισμού
Η παρουσίαση της έκθεσης στην Κέρκυρα έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το νησί υπήρξε πρωτοπόρος τόπος πολιτισμικής συνάντησης και τουριστικής ανάπτυξης. Το Μουσείο Χαρτονομισμάτων, αφιερωμένο στη σχέση οικονομίας, ιστορίας και πολιτισμού, προσφέρει ιδανικό πλαίσιο για να αναδειχθεί ο ρόλος της τέχνης στην οικονομική και τουριστική εξωστρέφεια της Ελλάδας.
Δηλώσεις στα εγκαίνια της έκθεσης
«Οι αφίσες του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού δεν αποτέλεσαν απλώς μέσα προβολής, αλλά έργα τέχνης υψηλής αισθητικής και ισχυρά μέσα αφήγησης της ελληνικής ταυτότητας» ανέφερε ο Στέφανος Γκίκας, υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «μέσα από το έργο σπουδαίων καλλιτεχνών αποτυπώθηκε μια Ελλάδα φωτεινή, αυθεντική και διαχρονική».
Η πρόεδρος του ΕΟΤ, Αγγελική Βαρελά, τόνισε ότι από τις αρχές του 20ού αιώνα η Ελλάδα επεδίωκε να προσελκύσει τουρίστες μέσα από την τέχνη της αφίσας. Όπως ανέφερε, «κάθε αφίσα διαμεσολαβεί μια αυτοτελή ιστορία, φτιαγμένη με περίσκεψη, ενσυναίσθηση και στόχευση», ενώ πρόσθεσε ότι «τα έργα αυτά είναι διαχρονικά και ξεπερνούν τη διάσταση της ύλης και του χρόνου».
Ο Δημήτρης Τσιτσιράγκος, πρόεδρος ΔΣ της Alpha Bank, επισήμανε ότι «ο πολιτισμός, ο τουρισμός και η ανάπτυξη δεν είναι ξεχωριστές έννοιες, αλλά πυλώνες της ίδιας πραγματικότητας». Όπως είπε, «ο τουρισμός αποτελεί σχεδόν το 30% του ΑΕΠ της χώρας και η πολιτιστική του διάσταση είναι καθοριστική για τη βιώσιμη ανάπτυξη».
Αναφερόμενος στη σημασία της Κέρκυρας, σημείωσε ότι «η πολιτιστική ταυτότητα μετατρέπεται σε τουριστική εμπειρία και, τελικά, σε οικονομική αξία για την τοπική κοινωνία». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Alpha Bank αξιοποιεί το Μουσείο Χαρτονομισμάτων ως ζωντανό χώρο πολιτισμού, ανοιχτό στην κοινωνία και στους επισκέπτες.
Ο Βασίλειος Ράπανος, πρόεδρος του Πολιτιστικού Ιδρύματος Alpha Bank, σημείωσε ότι οι αφίσες του ΕΟΤ αποτελούν «μικρά έργα τέχνης που αποτυπώνουν όχι μόνο αισθητικές αναζητήσεις αλλά και στοιχεία της κοινωνίας και της οικονομίας της Ελλάδας». Όπως ανέφερε, «μέσα από αυτές μπορούμε να παρακολουθήσουμε την πορεία της τουριστικής προβολής και την εξέλιξη της χώρας».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η διαπίστωση των αλλαγών που επέφερε η ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη πρέπει να οδηγήσει όχι στη νοσταλγία, αλλά στον αναστοχασμό και στον σχεδιασμό μιας πιο ποιοτικής και βιώσιμης τουριστικής προοπτικής για την Ελλάδα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
