Από την Ήπειρο έως τη Θράκη, κοινότητες, πολιτιστικοί σύλλογοι, επιστήμονες και φορείς που υπηρετούν τη ζώσα πολιτιστική κληρονομιά συναντώνται στη Δράμα, στο πλαίσιο της πρώτης περιφερειακής συνάντησης του Δικτύου Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Με τίτλο «Η Εγνατία του Λαϊκού Πολιτισμού», η τριήμερη διοργάνωση που ξεκινά σήμερα στον Δήμο Δοξάτου και ολοκληρώνεται την Κυριακή 31 Μαΐου, φιλοδοξεί να αναδείξει τον λαϊκό πολιτισμό ως ζωντανό κομμάτι της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας και όχι ως μουσειακό αποτύπωμα του παρελθόντος.
Η πρωτοβουλία είναι αφιερωμένη στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά, δηλαδή στις παραδόσεις, τα έθιμα, τις γνώσεις και τις μορφές λαϊκής έκφρασης που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, αποτελώντας αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνικής ζωής.
Το Δίκτυο Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΔΙΝΕΠΟΚ) του υπουργείου Πολιτισμού, ως αυτοδιαχειριζόμενο δίκτυο συνεργασίας φορέων που δραστηριοποιούνται στη διαχείριση και προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η ανάγκη για τη δημιουργία του προέκυψε μέσα από τη μακρόχρονη συνεργασία της ΔΙΝΕΠΟΚ με πολιτιστικούς φορείς από όλη τη χώρα, οι οποίοι είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον για εγγραφή στοιχείων στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ή στο Ευρετήριο Καλών Πρακτικών Διαφύλαξης.
Η διοργάνωση πραγματοποιείται στο Συνεδριακό Κέντρο Πηγών του Δήμου Δοξάτου, με τη στήριξη του δήμου και της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, υπό την αιγίδα και με την υποστήριξη της ΔΙΝΕΠΟΚ.
Η σημασία για τη Βόρεια Ελλάδα
Η πρόεδρος του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Καλαμπακίου Δράμας και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου, Αθανασία Θεοδωρίδου, υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τη σημασία της επιλογής του Δήμου Δοξάτου για τη φιλοξενία της διοργάνωσης.
Όπως αναφέρει, «η πρώτη περιφερειακή συνάντηση του Δικτύου φιλοξενείται σ’ έναν μικρό δήμο της ακριτικής Δράμας, που έχει όμως να παρουσιάσει πολλά εγγεγραμμένα στοιχεία στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς». Η ίδια επισημαίνει ότι το νέο συνεδριακό κέντρο στους Ποταμούς βρίσκεται «σε μια περιοχή απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς», συνδέοντας ιδανικά το φυσικό τοπίο με τη βιωματική διάσταση της παράδοσης.
Η κ. Θεοδωρίδου χαρακτηρίζει τη διοργάνωση «μια ξεχωριστή συνάντηση αφιερωμένη στους ανθρώπους, τις κοινότητες και τους φορείς που διαφυλάσσουν, μεταδίδουν και εξελίσσουν τη ζώσα πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας». Παράλληλα, τονίζει ότι «η βόρεια Ελλάδα έχει μεγάλο πολιτιστικό απόθεμα, αλλά δεν προβάλλεται επαρκώς και σε αυτό έχουμε όλοι ευθύνη».
Περισσότεροι από σαράντα εισηγητές συμμετέχουν στις εργασίες της συνάντησης, ενώ θα πραγματοποιηθούν πέντε θεματικά στρογγυλά τραπέζια και δεκαοκτώ βιωματικά εργαστήρια στον περιβάλλοντα χώρο του συνεδριακού κέντρου.
Ο τίτλος της διοργάνωσης φέρει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς, όπως σημειώνει η κ. Θεοδωρίδου, «η Εγνατία δεν αποτελεί μια τυχαία επιλογή, καθώς ο ιστορικός αυτός δρόμος συνδέει διαχρονικά τόπους, ανθρώπους και πολιτισμούς». Μέσα από τη δράση αυτή επιχειρείται να αναδειχθεί το πολιτισμικό συνεχές της βόρειας Ελλάδας και να δημιουργηθούν νέες γέφυρες συνεργασίας ανάμεσα σε συλλόγους και κοινότητες.
Ο Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπακίου έχει πέντε στοιχεία εγγεγραμμένα στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: το Κουρμπάνι (2023), την Καλογεροδευτέρα (2023), τα Θρακιώτικα κάλαντα, το Πολίτικο Χασάπικο και την παραγωγή του παραδοσιακού Κους Κους.
Ο ρόλος του Δικτύου Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Η συγκρότηση του Δικτύου ανακοινώθηκε επίσημα τον Νοέμβριο του 2023, κατά την πρώτη δια ζώσης συνάντηση των φορέων, με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων από την υιοθέτηση της Σύμβασης της UNESCO του 2003 για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Στόχος του Δικτύου είναι η δημιουργία ενός δυναμικού πλαισίου επικοινωνίας, ανταλλαγής εμπειριών και ανάπτυξης συνεργασιών μεταξύ κοινοτήτων, επιστημόνων, συλλόγων και θεσμικών φορέων.
Έμφαση δίνεται στην ενδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών, στην ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας και στη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού με σύγχρονα επιστημονικά εργαλεία. Παράλληλα, προωθούνται πολιτικές «από τα κάτω», μέσα από συνεργασίες που ξεκινούν από τις ίδιες τις κοινότητες.
Κεντρικό εργαλείο του Δικτύου αποτελεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα livingheritage.net.gr, η οποία λειτουργεί ως χώρος δικτύωσης, τεκμηρίωσης και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των μελών. Στόχος είναι να αποτελέσει πεδίο ανάπτυξης συνεργειών και κοινών πολιτιστικών πρωτοβουλιών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σε μια περίοδο όπου οι τοπικές κοινωνίες αναζητούν νέους τρόπους συλλογικής έκφρασης, η πρώτη περιφερειακή συνάντηση του Δικτύου Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς αναδεικνύει ότι η παράδοση δεν είναι στατικό κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά μια ζωντανή διαδικασία που εξελίσσεται και συνεχίζει να παράγει πολιτισμό, μνήμη και κοινωνική συνοχή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news