Σημαντικές μεταβολές στη γεννητικότητα καταγράφονται στην Ελλάδα μετά το 1950, με τις γεννήσεις να μειώνονται από 148 χιλιάδες κατά μέσο όρο το 1979-80 σε 67 χιλιάδες το 2024-2025. Παράλληλα, η μέση ηλικία απόκτησης παιδιών αυξήθηκε κατά σχεδόν έξι έτη, σύμφωνα με έρευνα του Βύρωνα Κοτζαμάνη, αφυπηρετήσαντα καθηγητή Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ).
Η πτώση των γεννήσεων, που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του '70 και συνεχίζεται – με εξαίρεση την περίοδο 2003-09 λόγω της εισόδου αλλοδαπών – συνδέεται, σύμφωνα με την έρευνα, με τη μείωση της διαγενεακής γονιμότητας των γυναικών. Ενδεικτικά, όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του '50 απέκτησαν κατά μέσο όρο 2 παιδιά, ενώ οι γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω στο 1985 λιγότερα από 1,5.
Αντίστοιχα, οι ετήσιοι δείκτες γονιμότητας περιορίστηκαν από 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 1979-80, στα 1.240 το 2024-2025. Ταυτόχρονα, η αύξηση των θανάτων οδήγησε τα φυσικά ισοζύγια σε συρρίκνωση, με αποτέλεσμα μετά το 2010 να γίνουν αρνητικά. Την περίοδο 1971-80 σημειώθηκαν 638 χιλιάδες περισσότερες γεννήσεις από θανάτους, ενώ την τελευταία πενταετία 2021-2025 καταγράφηκαν 290 χιλιάδες περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις.
Σε περιφερειακό επίπεδο, οι γεννήσεις από 117,7 χιλιάδες το 2008-2009 μειώθηκαν σε 66,7 χιλιάδες το 2024-25, με τη μείωση να αποδίδεται και στη μείωση του αριθμού των γυναικών 25-44 ετών κατά περίπου 480 χιλιάδες (-28%). Αυτό οφείλεται κυρίως στη χαμηλή γεννητικότητα μετά το 1980 και σε δευτερεύοντα βαθμό στο αρνητικό μεταναστευτικό ισοζύγιο μετά το 2010 στις ηλικίες αυτές.
Σε επίπεδο νομών, οι διαφοροποιήσεις είναι έντονες. Ενώ στο σύνολο της χώρας οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 42% μεταξύ 2009 και 2024, σε έξι νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας η μείωση ξεπέρασε το 50%, ενώ σε έξι νησιωτικούς νομούς ήταν μικρότερη του 30%. Αντίστοιχα, η αναλογία θάνατοι ανά 100 γεννήσεις από 92 το 2009 έφτασε τους 184 το 2024.
Οι αιτίες αυτών των διαφοροποιήσεων σχετίζονται με το πλήθος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και με τη δημογραφική γήρανση. Σε νομούς με μεγαλύτερη μείωση των γεννήσεων παρατηρείται χαμηλή γονιμότητα και ταχύτερη μείωση του πληθυσμού γυναικών 25-45 ετών. Αντίθετα, νομοί με λιγότερους θανάτους από γεννήσεις χαρακτηρίζονται από νεανικότερο πληθυσμό και ηπιότερους ρυθμούς μείωσης γεννήσεων και αύξησης ηλικιωμένων.
Συνολικά, την τελευταία δεκαπενταετία η Ελλάδα καταγράφει μια κατάρρευση των γεννήσεων κατά 42%, εντονότερη από εκείνη της δεκαετίας του '80. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για νέα μείωση γεννήσεων κατά 15% μεταξύ 2045 και 2060, καθώς θα φτάσουν σε αναπαραγωγική ηλικία γενιές με σημαντικά μικρότερο πληθυσμό.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
