Θεσσαλονίκη: Πάνω από 12.000 επισκέψεις το 2025 στην Πνευμονολογική ΑΠΘ

Περισσότερες από 12.000 επισκέψεις στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία και 2.119 νοσηλείες καταγράφηκαν το 2025 στην Πνευμονολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία συμπληρώνει φέτος 60 χρόνια λειτουργίας. Η Κλινική έχει εξελιχθεί από μια δομή με αποκλειστικό αντικείμενο τη φυματίωση σε ένα σύγχρονο κέντρο αντιμετώπισης σχεδόν του συνόλου των παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος.

Σύμφωνα με τη διευθύντρια της Πνευμονολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, καθηγήτρια Πνευμονολογίας Κατερίνα Μανίκα, τα στοιχεία παρουσιάστηκαν ενόψει του συνεδρίου «Συναντήσεις Πνευμονολογίας: Καρκίνος του Πνεύμονα & Αναπνευστικές Λοιμώξεις», που ξεκινά στη Θεσσαλονίκη και ολοκληρώνεται στις 27 Σεπτεμβρίου. Το συνέδριο διοργανώνεται από την Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ και το Αριστοτέλειο Ινστιτούτο Πνευμονολογίας, εστιάζοντας στις σύγχρονες εξελίξεις στον καρκίνο του πνεύμονα και τις αναπνευστικές λοιμώξεις.

Η Πανεπιστημιακή Φυματιολογική Κλινική ιδρύθηκε το 1966 στο τότε Κέντρο Νοσημάτων Θώρακος Βορείου Ελλάδος, στο Ασβεστοχώρι, αρχικά με 100 κλίνες, οι οποίες αυξήθηκαν αργότερα σε 120. Είχε ως αποκλειστικό αντικείμενο τη νοσηλεία ασθενών με πνευμονική φυματίωση. Σταδιακά, όπως αναφέρει η κ. Μανίκα, το έργο της Κλινικής επεκτάθηκε με τη δημιουργία εξειδικευμένων τμημάτων για τον καρκίνο του πνεύμονα, το άσθμα, τη ΧΑΠ, τις διάμεσες πνευμονοπάθειες, τις αναπνευστικές λοιμώξεις, την κυστική ίνωση και την επεμβατική πνευμονολογία.

Η δραστηριότητα της Κλινικής το 2025 περιλαμβάνει 2.119 νοσηλείες και 12.215 επισκέψεις στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία, όπου λειτουργούν 29 εξειδικευμένα ιατρεία σε εβδομαδιαία βάση. Ενδεικτικά, στη Μονάδα Βρογχικού Άσθματος και ΧΑΠ πραγματοποιήθηκαν 2.253 επισκέψεις, στη Μονάδα Διαμέσων Πνευμονοπαθειών και Σαρκοείδωσης 1.567, ενώ στο Ιατρείο Φυματίωσης και Αναπνευστικών Λοιμώξεων 1.144. Το Ιατρείο Κυστικής Ίνωσης Ενηλίκων κατέγραψε 954 επισκέψεις, το Ιατρείο Καρκίνου του Πνεύμονα 1.117 και το ιατρείο προσυμπτωματικού ελέγχου για καρκίνο του πνεύμονα 402. Το Τμήμα Ογκολογίας Πνεύμονα πραγματοποίησε 3.255 χημειοθεραπείες, ενώ στη Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων και Επεμβατικής Πνευμονολογίας έγιναν 1.001 βρογχοσκοπήσεις (367 με EBUS) και 15 θωρακοσκοπήσεις.

Εκπαιδευτικό και ερευνητικό έργο

Παράλληλα με το κλινικό έργο, η Κλινική διατηρεί έντονη εκπαιδευτική και ερευνητική δραστηριότητα. Ετησίως εκπαιδεύονται 350 φοιτητές Ιατρικής, 60 φοιτητές του Αγγλόγλωσσου Τμήματος και 15 φοιτητές Erasmus, σε συνεργασία με την Κλινική Αναπνευστικής Ανεπάρκειας. Την τελευταία τριετία έχουν δημοσιευθεί 101 εργασίες στο PubMed.

Αυτή την περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη 37 κλινικές μελέτες με 421 ενεργούς συμμετέχοντες ασθενείς, που αφορούν τον καρκίνο του πνεύμονα, τη ΧΑΠ, το βρογχικό άσθμα, τις διάμεσες πνευμονοπάθειες, τις βρογχεκτασίες και την κυστική ίνωση.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον, η κ. Μανίκα θέτει ως προτεραιότητες την ανακαίνιση και αναδιαμόρφωση των χώρων, την ενίσχυση της στελέχωσης, την επέκταση του Ιατρείου Κυστικής Ίνωσης και τη μεταφορά της Μονάδας Βρογχοσκοπήσεων σε νέο χώρο. Επιπλέον, στους σχεδιασμούς περιλαμβάνεται η δημιουργία ειδικού Κέντρου Φυματίωσης και η περαιτέρω ενίσχυση του ερευνητικού και εκπαιδευτικού έργου.

Καρκίνος του πνεύμονα και νέες θεραπείες

Ο καρκίνος του πνεύμονα βρίσκεται στο επίκεντρο του συνεδρίου. Η κ. Μανίκα επισημαίνει ότι οι εξελίξεις στις θεραπείες, κυρίως με την εισαγωγή νέων στοχευμένων επιλογών, δημιουργούν μεγαλύτερη αισιοδοξία για την αντιμετώπιση της νόσου. Παρά ταύτα, ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει σοβαρή αιτία θανάτου και η έγκαιρη διάγνωση έχει καθοριστική σημασία. Οι σύγχρονες θεραπείες βελτιώνουν την επιβίωση των ασθενών, χωρίς να αναιρούν τη σοβαρότητα της νόσου.

Διαχρονική πρόκληση η φυματίωση

Η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πεδίο δράσης της Κλινικής, με περίπου 35 διαγνώσεις και νοσηλείες ετησίως. Η κ. Μανίκα τονίζει ότι «η φυματίωση είναι μια νόσος που υπάρχει και μας απασχολεί», αποδίδοντας την ευαλωτότητα του πληθυσμού στη γήρανση και στην παρουσία ανοσοκατεσταλμένων ασθενών.

Επιπλέον, αναφέρεται στις μεταναστευτικές ροές και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένοι ασθενείς για την ολοκλήρωση της θεραπείας, όταν δεν υπάρχει σταθερός τόπος διαμονής. Η καταγραφή των περιστατικών φυματίωσης στη χώρα παραμένει ελλιπής, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για δηλούμενο νόσημα.

Έμφαση στον εμβολιασμό για την πρόληψη

Στο συνέδριο αναδεικνύεται η σημασία του εμβολιασμού για την πρόληψη των αναπνευστικών λοιμώξεων. «Έχουμε εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο, για τον RSV, για τη γρίπη, για το COVID», τονίζει η κ. Μανίκα, επισημαίνοντας ότι οι συστάσεις διαφέρουν ανάλογα με το εμβόλιο και την ηλικία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο εμβολιασμός των ευάλωτων ομάδων, όπως ασθενών με βρογχικό άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και καρδιολογικά νοσήματα. Η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το στάδιο διάγνωσης της νόσου.