Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) σχεδιάζει να ζητήσει τη συνδρομή της Πολιτείας, με στόχο την επέκταση των προγραμμάτων πρόληψης για το κάπνισμα σε όλα τα σχολεία της χώρας. Τα προγράμματα αυτά υλοποιούνται ήδη σε ορισμένα σχολεία της Αττικής, όπως δήλωσε στο Πρακτορείο FM η καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΠΕ και υπεύθυνη του Ιατρείου Διακοπής Καπνίσματος του Ευαγγελισμού, Παρασκευή Κατσαούνου. Η συνέντευξη παραχωρήθηκε με αφορμή τις παρεμβάσεις για την πρόληψη χρήσης καπνικών προϊόντων που υλοποιεί η ΕΠΕ με τη συμπλήρωση 60 χρόνων λειτουργίας της.
Η κ. Κατσαούνου επισημαίνει ότι η πρόληψη στην Ελλάδα εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια και χρειάζεται οργανωμένη προσέγγιση από την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς. Όπως τονίζει, η διακοπή του καπνίσματος είναι ιδιαίτερα δύσκολη λόγω της εξάρτησης που προκαλούν οι ουσίες. Οι νέοι δεν ανταποκρίνονται εύκολα στις αναφορές για μελλοντικές επιπτώσεις στην υγεία τους, καθώς αισθάνονται «αθάνατοι».
Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία έχει εφαρμόσει προγράμματα βιωματικής μάθησης, τα οποία, σύμφωνα με δημοσιεύσεις σε έγκυρα περιοδικά, αποδεικνύονται αποτελεσματικά. Μέσω role-playing, αξιοποίησης κομματιών της ελληνικής λογοτεχνίας και επιχειρηματολογίας από ομάδες νέων, οι έφηβοι ενημερώνονται για τις επιδράσεις της νικοτίνης, χωρίς να αισθάνονται ότι απειλούνται, και κινητοποιούνται.
Τα προγράμματα αυτά, σύμφωνα με την κ. Κατσαούνου, χρειάζεται να εφαρμόζονται συστηματικά και να επαναλαμβάνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών. Ένας από τους πιο αποδοτικούς τρόπους για την παγίωση αντικαπνιστικών συμπεριφορών είναι ο αθλητισμός. Η σύνδεση της πρόληψης με την αθλητική δραστηριότητα αποτελεί βασικό στοιχείο των προγραμμάτων, με στόχο οι νέοι να ενθαρρύνονται να ασχολούνται ενεργά με τον αθλητισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΠΕ δημιούργησε, σε συνεργασία με την ομάδα Μπάσκετ του Άρη, ένα ενημερωτικό βίντεο που θα προβληθεί από την 1η Οκτωβρίου στους τηλεοπτικούς σταθμούς. Η κ. Κατσαούνου υπογραμμίζει ότι η νικοτίνη έχει υψηλό δείκτη εξάρτησης ακόμη και μετά από εφάπαξ χρήση, με ποσοστό που φτάνει το 34% σύμφωνα με μελέτες. Επιπλέον, η έκθεση στη νικοτίνη κατά την εφηβεία μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Ηλεκτρονικό τσιγάρο και νέοι: Ανησυχητικές διαστάσεις
Παρά τη μείωση του συμβατικού τσιγάρου, η νικοτίνη εξακολουθεί να εισέρχεται στη ζωή των εφήβων μέσω νέων οδών, με το ηλεκτρονικό τσιγάρο να κερδίζει έδαφος. Τα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν ένας στους δύο 16άχρονους έχει δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο, ενώ η έναρξη χρήσης παρατηρείται σε όλο και μικρότερες ηλικίες.
Σύμφωνα με την κ. Κατσαούνου, οι βασικοί λόγοι για αυτή την τάση είναι η αντίληψη ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι ακίνδυνο, τόσο από τους νέους όσο και από τους ενήλικες. Υπάρχουν γονείς που όχι μόνο δεν αποτρέπουν τα παιδιά τους, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις το συστήνουν ως εναλλακτική στο συμβατικό τσιγάρο. Επιπλέον, το ηλεκτρονικό τσιγάρο, αν και καπνικό προϊόν, δεν υπόκειται στους ίδιους περιορισμούς, θεωρείται «γκατζετάκι» και προβάλλεται από influencers που αποτελούν πρότυπα για τους νέους, ενισχύοντας έτσι τη διάδοσή του.