ΓΔ: 2552.7 -1.87% Τζίρος: 392.13 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:27:05
Κλιματική αλλαγή σύγκριση

Η κλιματική αλλαγή βάζει σε κίνδυνο την άγρια ζωή σε όλο τον κόσμο

Η Παγκόσμια Ημέρα Ζώων, στις 4 Οκτωβρίου, τονίζει το μήνυμα «Δείτε τον κόσμο μέσα από τα μάτια τους», εστιάζοντας στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη ζωή και την επιβίωση των ζώων λόγω ανθρώπινης δραστηριότητας.

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων, που τιμάται στις 4 Οκτωβρίου, φέρνει στο προσκήνιο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της ανθρώπινης δραστηριότητας στα ζώα, με κεντρικό μήνυμα «Δείτε τον κόσμο μέσα από τα μάτια τους». Οι μεταβολές αυτές επηρεάζουν βασικές λειτουργίες της ζωής τους, όπως η αναζήτηση τροφής, οι μετακινήσεις, η αναπαραγωγή και η επιβίωση ειδών σε περιοχές όπου ζούσαν επί χιλιάδες χρόνια.

Σύμφωνα με τον Τριαντάφυλλο Ακριώτη, καθηγητή στο Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, η τρέχουσα κλιματική αλλαγή εξελίσσεται με τέτοια ταχύτητα, ώστε πολλά είδη αδυνατούν να προσαρμοστούν. Η θερμοκρασία και η βροχόπτωση διαμορφώνουν τα οικοσυστήματα και τη βλάστηση, επηρεάζοντας άμεσα ή έμμεσα τη ζωή των ζώων. Η αλλαγή του κλίματος μπορεί να μεταβάλει ολόκληρο το περιβάλλον από το οποίο εξαρτάται η επιβίωση ενός είδους.

Στην Αρκτική, η υποχώρηση του θαλάσσιου πάγου περιορίζει τις πολικές αρκούδες στην αναζήτηση τροφής, ενώ οι αρκτικές αλεπούδες αντιμετωπίζουν πλέον ανταγωνισμό από την κοινή αλεπού που επεκτείνεται σε νέες περιοχές. Αυτά τα παραδείγματα, όπως σημειώνει ο κ. Ακριώτης, καταδεικνύουν ότι οι επιπτώσεις μπορεί να είναι τόσο άμεσες όσο και έμμεσες, όπως ο ανταγωνισμός με νέα είδη.

Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούνται στις ελληνικές θάλασσες, όπου ψάρια από τα θερμά νερά της Ερυθράς Θάλασσας εξαπλώνονται προς βορειότερες περιοχές της Μεσογείου. Η δυνατότητα μετακίνησης ή προσαρμογής δεν είναι ίδια για όλα τα ζώα. Είδη που ζουν σε ψυχρές περιοχές ή σε μεγάλα υψόμετρα αντιμετωπίζουν προκλήσεις λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας.

Τα ευάλωτα οικοσυστήματα της βόρειας Ελλάδας

Είδη που εξαπλώνονται κυρίως στη βόρεια Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία, σύμφωνα με τον κ. Ακριώτη. Πολλά φυτά και ζώα που απαντώνται μόνο σε μεγάλα υψόμετρα δυσκολεύονται να επιβιώσουν σε θερμότερες περιοχές.

Οι περιορισμένες εκτάσεις στις βουνοκορφές και οι μικροί, απομονωμένοι πληθυσμοί αυξάνουν τον κίνδυνο εξαφάνισης. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Ροδόπης, όπου είδη όπως η ερυθρελάτη, ο αγριόκουρκος και η σπουργιτόγλαυκα σχηματίζουν οικοσυστήματα που θυμίζουν βόρεια Ευρώπη. Αυτά τα οικοσυστήματα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο όσο η κλιματική αλλαγή εντείνεται.

Η γενική τάση στην Ελλάδα είναι η σταδιακή απώλεια ειδών βόρειας κατανομής και η επικράτηση ειδών προσαρμοσμένων σε θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες. Ωστόσο, η εξάπλωση χερσαίων ειδών από τη Βόρεια Αφρική περιορίζεται από τη Μεσόγειο. Ο κ. Ακριώτης προειδοποιεί ότι «μπορεί να χάσουμε περισσότερα είδη απ' αυτά που θα κερδίσουμε».

Αποσυντονισμός του κύκλου ζωής

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει και τον χρονισμό βασικών λειτουργιών των ζώων, όπως η αναπαραγωγή, η μετανάστευση και η χειμέρια νάρκη. Οι μηχανισμοί αυτοί έχουν διαμορφωθεί εξελικτικά, όμως η ταχύτητα των σημερινών αλλαγών δυσκολεύει την προσαρμογή, ειδικά για τα μεγαλύτερα ζώα.

Ασυνήθιστες καιρικές συνθήκες, όπως παρατεταμένο κρύο ή βροχή, μπορούν να αποσυντονίσουν τη μετανάστευση και να προκαλέσουν προβλήματα επιβίωσης, όπως συνέβη με τα χελιδόνια στην Πελοπόννησο. Η προσαρμογή σε έναν κίνδυνο δεν διασφαλίζει προστασία από τον επόμενο, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής προστίθενται σε άλλες απειλές.

Η ανθρώπινη ευθύνη και ηθική υποχρέωση

Οι αλληλεξαρτήσεις στα οικοσυστήματα συνδέουν τις συνέπειες για τα ζώα με εκείνες για τον άνθρωπο, όπως επισημαίνει ο Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης, καθηγητής Εφαρμοσμένης Ηθικής και Βιοηθικής του ΕΚΠΑ. Η διατάραξη της διαδοχής των εποχών επηρεάζει την ανθοφορία, τις μέλισσες, την επικονίαση και κατά συνέπεια τη διαθεσιμότητα φυτών για τα ζώα.

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συνιστά ηθική υποχρέωση, αν και η αλλαγή συνηθειών παραμένει δύσκολη. Ο κ. Πρωτοπαπαδάκης τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης τρόπων παραγωγής ενέργειας που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον. Η υποχρέωση αυτή αφορά τόσο τις παρούσες όσο και τις μελλοντικές γενιές, καθώς η διαγενεακή δικαιοσύνη επιβάλλει να παραδώσουμε ένα βιώσιμο περιβάλλον στους απογόνους μας.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Εργοστάσιο άνθρακα καπνός
ΔΙΕΘΝΗ

COP31: Πιέσεις για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα

Ομάδα ευρωπαϊκών και αναπτυσσόμενων χωρών ζητά να αναφέρεται «σαφής μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα» στην απόφαση της COP31, τονίζοντας την ανάγκη για καθαρό εξηλεκτρισμό και ζητούν να ληφθούν πλήρως υπόψη τα αιτήματά τους.
Κτίριο Ευρωπαϊκής Επιτροπής
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΕ: Επιστολή στην Ελλάδα για μη συμμόρφωση με κανονισμό αποψίλωσης

Η Κομισιόν ξεκίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας για μη ορθή εφαρμογή του κανονισμού για την αποψίλωση δασών, λόγω μη ορισμού και κοινοποίησης αρμόδιων αρχών, παρά τη λήξη της προθεσμίας το 2023.
Σημαίες Ρωσίας και ΕΕ
ΔΙΕΘΝΗ

Συμβιβασμός ΕΕ για διετή αναβολή του νόμου κατά του μεθανίου

Συμβιβασμός επετεύχθη στην ΕΕ για την αναβολή εφαρμογής του νόμου κατά του μεθανίου έως το 2029, δίνοντας στις βιομηχανίες δύο επιπλέον χρόνια προετοιμασίας, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις μεταξύ Κοινοβουλίου, Επιτροπής και κρατών-μελών.
Ερυθρά παλίρροια, Θεσσαλονίκη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διαγωνισμός για καθαρισμό και αντιμετώπιση ρύπανσης στον Θερμαϊκό

Ο ΟΦΥΠΕΚΑ προκηρύσσει διαγωνισμό για ανάδοχο καθαρισμού και αντιμετώπισης ρύπανσης στον Θερμαϊκό, με 18μηνη σύμβαση, καλύπτοντας από το λιμάνι Θεσσαλονίκης ως τον Μεγάλο Έμβολο και τις εκβολές Αξιού-Αλιάκμονα.
Κλιματική αλλαγή σύγκριση
ΔΙΕΘΝΗ

COP31: Η Αυστραλία παρουσίασε τις προτεραιότητες των χωρών για το Κλίμα

Καθοριστικές διαφορές στις προτεραιότητες χωρών για έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα, ενέργεια και κλιματική χρηματοδότηση ανέδειξε η σημερινή σύνοψη της COP31, ενόψει υιοθέτησης τελικής ανακοίνωσης, με πρωτοβουλία της Αυστραλίας.
Κώστας Μπακογιάννης ομιλία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μπακογιάννης: Ρόλος της αυτοδιοίκησης στη COP31

Ο Κώστας Μπακογιάννης, ως πρόεδρος της ENVE, συμμετείχε στη Διάσκεψη COP31 στην Αττάλεια, εγκαινίασε το περίπτερο LGMA, μίλησε σε πάνελ και είχε συναντήσεις με ηγέτες, δίνοντας έμφαση σε βασικές περιβαλλοντικές προτεραιότητες.