Θεσσαλονίκη: Ακίνδυνα τα ευρήματα στο λιμάνι, δηλώνει ο υπεύθυνος έργου

Ασφαλής παραμένει η κατάσταση στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης παρά τα ευρήματα που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών επέκτασης της Προβλήτας 6, σύμφωνα με τον διευθυντή του Έργου Επέκτασης της Προβλήτας 6 του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ ΑΕ), Δημήτρη Μουτσάκη. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μεγάλο αριθμό δυνητικών ευρημάτων μη εκραγέντων πυρομαχικών στο σημείο όπου εξελίσσονται οι εργασίες, γεγονός που αλλάζει ουσιωδώς τις συνθήκες εκτέλεσης των έργων.

Ο κ. Μουτσάκης επεσήμανε πως το έργο είναι σχεδιασμένο ώστε διαφορετικές κατασκευαστικές δραστηριότητες να εξελίσσονται παράλληλα, με κρίσιμο μέρος αυτής της διαδικασίας τις υποθαλάσσιες εκσκαφές. Τα ευρήματα βρίσκονται θαμμένα στον πυθμένα και αποκαλύπτονται μόνο με εκσκαφή. Τόνισε ότι αντιμετωπίζουν το ζήτημα με ψυχραιμία και πως «δεν υπάρχει κίνδυνος, όπως δεν υπήρχε και τα προηγούμενα χρόνια», υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια των εργαζομένων είναι αδιαπραγμάτευτη.

Παράλληλα, αναμένεται η τεχνική πρόταση του αναδόχου για την ασφαλή διαχείριση των νέων δεδομένων και η αποτίμηση των χρονικών και οικονομικών επιπτώσεων. Ο κ. Μουτσάκης υπογράμμισε τη σημασία της άμεσης και αποφασιστικής συνδρομής της Πολιτείας, καθώς το ζήτημα υπερβαίνει την αρμοδιότητα του ΟΛΘ.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση του ζητήματος είναι κρίσιμη για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος ενός έργου στρατηγικής σημασίας, το οποίο αλλάζει τις λειτουργικές δυνατότητες του λιμένα Θεσσαλονίκης και την οικονομική φυσιογνωμία της Βόρειας Ελλάδας. Η επέκταση του Προβλήτα 6 αποτελεί το μεγαλύτερο λιμενικό έργο που πραγματοποιείται στη χώρα, με το εργοτάξιο να λειτουργεί σε 24ωρη βάση. Η κατασκευή και τοποθέτηση των caissons συνεχίζεται αδιάλειπτα, με ρυθμό ολοκλήρωσης τριών ανά μήνα.

Η συμβολή της μαγνητικής έρευνας

Σύμφωνα με τον καθηγητή του Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Παναγιώτη Τσούρλο, η μαγνητική αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη μέθοδο για τον εντοπισμό θαμμένων μεταλλικών αντικειμένων. Όπως εξηγεί, το σήμα μπορεί να είναι ισχυρό λόγω μεγάλης ποσότητας υλικών, ωστόσο μόνο η εκσκαφή και ο εντοπισμός από ειδικούς πυροτεχνουργούς μπορεί να επιβεβαιώσει αν πρόκειται για βόμβες ή άλλα αντικείμενα.

Ο ομότιμος καθηγητής Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ, Γρηγόρης Τσόκας, σημειώνει ότι η μαγνητική έρευνα μπορεί να εντοπίσει τη θέση μεταλλικών αντικειμένων στον βυθό, ενώ υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να υπολογιστεί το μέγεθος και το βάθος ταφής τους. Ωστόσο, για πλήρη απεικόνιση απαιτείται συνδυασμός με άλλες μεθόδους, όπως ο ηχοβολισμός, χωρίς να υπάρχουν πάντως απόλυτες βεβαιότητες.

Ιστορικό πλαίσιο των ευρημάτων

Ιστορικοί επισημαίνουν ότι πιθανότατα πρόκειται για βόμβες που απορρίφθηκαν στην περιοχή από τους Γερμανούς κατά την αποχώρησή τους από τη Θεσσαλονίκη στα τέλη Οκτωβρίου του 1944. Ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Στράτος Δορδανάς, αναφέρει ότι επέλεξαν να καταστρέψουν το πολεμικό υλικό ρίχνοντάς το στη θάλασσα, ώστε να μην πέσει στα χέρια των Ελλήνων και των συμμάχων.

Ο ιστορικός Ευάγγελος Χεκίμογλου προσθέτει ότι το λιμάνι είχε βομβαρδιστεί νωρίτερα τον Οκτώβριο του 1944 από Αμερικανούς και Άγγλους, με αποτέλεσμα να καταστραφεί κατά 80%. Υπογραμμίζει ότι για να προκληθεί τέτοια καταστροφή θα πρέπει να έπεσαν χιλιάδες βόμβες στη θάλασσα. Εκτιμά επίσης ότι τα μεταλλικά αντικείμενα που εντοπίστηκαν σήμερα δύσκολα θα μπορούσαν να είναι νάρκες, καθώς μετά την απελευθέρωση πραγματοποιήθηκε αποναρκοθέτηση και δεν έχει καταγραφεί περιστατικό ανατίναξης επί δεκαετίες. Βομβαρδισμοί είχαν σημειωθεί και από τους Ιταλούς το 1941 και 1942.

Υπενθυμίζεται ότι τον Φεβρουάριο του 2017 είχε εντοπιστεί βόμβα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο Κορδελιό, σε εργασίες εκσκαφής για επέκταση υπόγειων δεξαμενών, η οποία απομακρύνθηκε και απενεργοποιήθηκε από τον στρατό, μετά την απομάκρυνση 72.000 κατοίκων από τη ζώνη εκκένωσης.

*Caissons: Μεγάλες κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα που, στα λιμενικά έργα, ποντίζονται στη θάλασσα και χρησιμοποιούνται ως βασικό δομικό στοιχείο κρηπιδώματος ή άλλης λιμενικής κατασκευής.