Συμφωνία κυβέρνησης - Κομισιόν για σχέδιο 14 μεταρρυθμίσεων

Πέρασε τις «εξετάσεις» της Κομισιόν η ελληνική οικονομία και η Επιτροπή «ανάβει πράσινο» για την εκταμίευση 748 εκατ. ευρώ από τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών από ελληνικά ομόλογα, ενώ η κυβέρνηση ανέλαβε δεσμεύσεις για σειρά νέων μεταρρυθμίσεων διαρθρωτικού χαρακτήρα, μεταξύ άλλων και στο καθεστώς των εργασιακών σχέσεων, προκειμένου να ενισχυθεί η ανάκαμψη της οικονομίας μετά την κρίση.

Η πανδημία του κορονοϊού «πάγωσε» την ελληνική οικονομία, ενισχύοντας την αβεβαιότητα για το μέλλον και δημιουργώντας πρωτόγνωρες συνθήκες στην αγορά εργασίας, ενώ η κυβέρνηση έλαβε σειρά μέτρων για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας, όπως συμπεραίνει η Κομισιό, στην 6η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα. 

Η Επιτροπή παραδέχεται, πάντως, ότι η ελληνική πλευρά έχει καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των δεσμεύσεών της και ως εκ τούτου συστήνει στους υπ. Οικονομικών της Ευρωζώνης να επιτρέψουν την εκταμίευση προς τη χώρα μας των κερδών των κεντρικών τραπεζών, ύψους 748 εκατ. ευρώ, από τα ελληνικά ομόλογα (ANFAs και SMPs).

Αυτό που μοιάζει να ανησυχεί περισσότερο την Κομισιόν είναι η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει, από τα μέτρα περιορισμού λόγω κορονοϊού, η αγορά εργασίας:

• «Η ανεργία αναμένεται να αυξηθεί το 2020 και η οικονομική κρίση μπορεί επίσης να αντιστρέψει τις πρόσφατες βελτιώσεις στα ποσοστά φτώχειας. Ενώ τα μέτρα που υποστηρίζουν τη βραχυπρόθεσμη εργασία και την άδεια άνευ αποδοχών για όλη τη διάρκεια των μέτρων περιορισμού θα βοηθήσουν στη μείωση του σοκ, το ποσοστό ανεργίας σύμφωνα με την εαρινή πρόβλεψη της Επιτροπής  προβλέπεται περίπου στο 20%, από 17,3% το 2019, διαγράφοντας τα κέρδη από το προηγούμενα τρία χρόνια.
• Το ιδιαίτερα μεγάλο μερίδιο των αυτοαπασχολούμενων και των πολύ μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα και ο υψηλός αριθμός εποχικών εργαζομένων, αφήνουν τα νοικοκυριά εκτεθειμένα σε μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλού εισοδήματος, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του μεριδίου των ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό το 2020 και μετά. Στο 31% το 2019, αυτό το ποσοστό ήταν ήδη πολύ υψηλότερο από το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ του 21%, αλλά παρουσίασε πτωτική τάση», τονίζει χαρακτηριστικά στην έκθεση η Επιτροπή. 

Παράλληλα, όπως είναι άλλωστε γνωστό, το πλήγμα σε τουρισμό και ναυτιλία, λόγω της πανδημίας, αποτελεί τον βασικό παράγοντα που θα οδηγήσει σε ύφεση την ελληνική οικονομία το 2020. 

Πάντως η Επιτροπή τονίζει ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει τις απαραίτητες κινήσεις προκειμένου να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις τις, αν και υπάρχουν ορισμένες καθυστερήσεις κυρίως αναφορικά με το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων αλλά και τη μείωση των χρεών του Δημοσίου προς τους ιδιώτες. Προσθέτει ακόμη ότι υπάρχει σαφής καθυστέρηση των ιδιωτικοποιήσεων, κάτι, όμως, το οποίο αποδίδει και στο πάγωμα της δραστηριότητας.

Οι νέες δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις

Για την ενίσχυση της μεταρρυθμιστικής δυναμικής και την επανεκκίνηση μιας βιώσιμης οικονομικής ανάκαμψης μετά την επιδημία του κορονοϊού, οι ελληνικές αρχές έχουν αναλάβει σειρά συμπληρωματικών δεσμεύσεων σε διάφορους τομείς πολιτικής.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι πρωτοβουλίες αυτές ενισχύουν τις προσπάθειες των αρχών για την αντιμετώπιση των εναπομεινάντων διαρθρωτικών προβλημάτων και θα ευνοήσουν την καλύτερη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Οι συμπληρωματικές δεσμεύσεις περιλαμβάνουν δράσεις στους ακόλουθους τομείς:

1. Βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου για την επιχειρηματική δραστηριότητα.
2. Βελτίωση και εκσυγχρονισμός του πλαισίου της ατομικής εργατικής νομοθεσίας.
3. Βελτίωση της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος.
4. Ενίσχυση της ικανότητας του ΑΣΕΠ για την επιλογή του πολιτικού προσωπικού και την ενίσχυση του ελέγχου της πρόσληψης έκτακτου προσωπικού.
5. Έγκριση και εφαρμογή του εθνικού γενικού σχεδίου μεταφορών, καθώς και του θεσμικού πλαισίου για την έγκριση των σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας για τα κύρια αστικά κέντρα.
6. Προετοιμασία μιας ολιστικής στρατηγικής για την προστασία, τη διαχείριση και τις επενδύσεις εκμετάλλευσης ελληνικών δημόσιων ακινήτων.
7. Πλήρη ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου για τα μεγάλα έργα υποδομής.
8. Δημιουργία μηχανισμού προετοιμασίας μεγάλων δημοσίων έργων και ΣΔΙΤ.
9. Εισαγωγή και επέκταση του πεδίου εφαρμογής των σχεδίων ηλεκτρονικής υγείας.
10. Ανάπτυξη εθνικού στρατηγικού πλαισίου πολιτικής για την υγειονομική περίθαλψη.
11. Βελτίωση του σχεδιασμού της υγειονομικής περίθαλψης μέσω της χαρτογράφησης των αναγκών υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας.
12. Βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος μέσω μεταρρυθμίσεων στην τριτοβάθμια και επαγγελματική εκπαίδευση και της θέσπισης συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευτικών.
13. Εφαρμογή ψηφιακών έργων για την προώθηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
14. Υλοποίηση έργων για την ψηφιοποίηση γεωχωρικών δεδομένων.

Νέο σχέδιο για τα «κόκκινα» δάνεια

Στο ειδικό κεφάλαιο για τις τράπεζες, η Κομισιόν σημειώνει, μεταξύ άλλων, τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες λόγω της νέας κρίσης σε σχέση με την κερδοφορία τους και την καθυστέρηση των προσπαθειών για τη μείωση των «κόκκινων» δανείων.

Επιπλέον, η Επιτροπή τονίζει ότι το σχέδιο για γρήγορη μείωση των NPE's με τιτλοποιήσεις με κρατικές εγγυήσεις δεν μπορεί πλέον να εφαρμοσθεί όπως σχεδιαζόταν (μόνο η Eurobank προχωρά στις τιτλοποιήσεις της), καθώς η κρίση μειώνει την αξία των «κόκκινων» δανείων και δημιουργεί αβεβαιότητα για το ύψος των προμηθειών που θα πρέπει να πληρώνουν οι τράπεζες για τις κρατικές εγγυήσεις, επειδή έχει αυξηθεί το spread στα συμβόλαια ασφάλισης έναντι του κινδύνου αθέτησης.

Η Κομισιόν τονίζει ότι θα πρέπει να εφαρμοσθεί ένας νέος σχεδιασμός για τη μείωση των προβληματικών δανείων και οι τράπεζες να κάνουν μεγαλύτερη προσπάθεια για ρυθμίσεις δανείων, καθώς έως τώρα αυτές οι προσπάθειες δεν είχαν επιτυχία, με μεγάλο αριθμό ρυθμισμένων δανείων να γίνονται και πάλι μη εξυπηρετούμενα σε μικρό διάστημα.