ΙΕΛΚΑ: Προτεραιότητα στη διαχείριση βασικών αναγκών από τα ελληνικά νοικοκυριά

Η νέα έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών), που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2026 σε δείγμα 800 καταναλωτών από όλη την Ελλάδα, αποτυπώνει τις αντιλήψεις, τα συναισθήματα και τις προσαρμοστικές συμπεριφορές των πολιτών απέναντι στις τρέχουσες γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, με έμφαση στον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα διεθνή γεγονότα, όπως οι πόλεμοι και η περιβαλλοντική κρίση, προκαλούν έντονη συναισθηματική επιβάρυνση στους καταναλωτές.

 Ο θυμός και ο φόβος κυριαρχούν, ιδιαίτερα σε σχέση με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, ενώ η ανησυχία και το άγχος παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε όλα τα ζητήματα.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η περιβαλλοντική κρίση προκαλεί πιο έντονη συναισθηματική αντίδραση σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, γεγονός που, όπως σημειώνει η έρευνα, αναδεικνύει τη συσσωρευμένη ψυχολογική πίεση των νοικοκυριών λόγω πολλαπλών κρίσεων.

Οικονομική πίεση και κόστη διαβίωσης

Τα τρόφιμα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή οικονομικής πίεσης, παρά τη σταθεροποίηση των τιμών σε σχέση με τα καύσιμα. Οι καταναλωτές εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση προέρχεται από τις τιμές καυσίμων και ενέργειας (αθροιστικά) και τις τιμές τροφίμων.

Συγκεκριμένα, το 40% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι τα τρόφιμα αποτελούν το κύριο βάρος, το 34% αναφέρει την ενέργεια και το 21% τα καύσιμα.

Για το επόμενο εξάμηνο, οι καταναλωτές προβλέπουν ότι η πίεση θα παραμείνει υψηλή στα τρόφιμα (39%) και θα αυξηθεί στα καύσιμα (35%), ενώ η ανησυχία για την ενέργεια φαίνεται να αποκλιμακώνεται (21%). 

Παρά τη σχετική σταθερότητα στις τιμές τροφίμων, η έρευνα αποδίδει τη συνεχιζόμενη αίσθηση επιβάρυνσης στη μεγάλη δαπάνη για βασικά αγαθά και στη συσσωρευμένη κόπωση της τελευταίας τετραετίας.

Καταναλωτικές προσαρμογές και ανάγκες στήριξης

Οι καταναλωτές προχωρούν σε προσαρμογές της καθημερινής τους συμπεριφοράς, κυρίως μέσω αναβολής ή μείωσης δαπανών. Το 60% δηλώνει ότι έχει αναβάλει αγορές ένδυσης και προσωπικών ειδών, ενώ το 54% περιορίζει τις δαπάνες διασκέδασης, όπως εστίαση και διακοπές.

Όσον αφορά τη μείωση δαπανών, το 42% αναζητά περισσότερες προσφορές και εκπτώσεις, το 40% στρέφεται σε φθηνότερα προϊόντα, το 36% περιορίζει αγορές βασικών αγαθών, το 30% μειώνει την κατανάλωση καυσίμων και το 29% περιορίζει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Τέλος, για το επόμενο εξάμηνο, το 81% των καταναλωτών θεωρεί ότι θα χρειαστεί σημαντική οικονομική ενίσχυση για το ηλεκτρικό ρεύμα, το 77% για καύσιμα, το 67% για τρόφιμα και βασικά είδη, το 51% για φορολογικές υποχρεώσεις και το 38% για ενοίκια και κατοικία.