ΓΔ: 2601.91 -1.36% Τζίρος: 172.97 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 15:11:38
Διάδρομος σούπερ μάρκετ
Φωτο: Σούπερ Μαρκετ. Credit: Shutterstock

Οι 12 προκλήσεις που αλλάζουν την αγορά σούπερ μάρκετ και τα νέα στοιχήματα

Τεχνητη Νοημοσύνη, νέες πηγές εσόδων, έλλειψη προσωπικού και κρίση εμπιστοσύνης αλλάζουν την αγορά των σούπερ μάρκετ που έχουν να αντιμετωπίσουν 12 σοβαρές προκλήσεις.

Από την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις νέες πηγές εσόδων μέχρι την έλλειψη προσωπικού, την πίεση στην κερδοφορία και την απώλεια της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα νέο περιβάλλον που αλλάζει τους κανόνες του ανταγωνισμού και τις αναγκάζει να επαναπροσδιορίσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο.

Η ανάπτυξη των πωλήσεων δεν αποτελεί πλέον από μόνη της εγγύηση για την κερδοφορία, καθώς οι επιχειρήσεις καλούνται να περιορίσουν τα λειτουργικά τους έξοδα, να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και να αναζητήσουν νέες δραστηριότητες, την ώρα που οι καταναλωτές δίνουν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στις τιμές.

Ο πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ Γεώργιος Ι. Δουκίδης, παρουσίασε  κατά τη διάρκεια εκδήλωσης της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (ΕΣΕ), τις 12 βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά των σούπερ μάρκετ, υπγοραμμίζοντας ότι οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά επηρεάζουν συνολικά την ευρωπαϊκή αγορά. 

Ωστόσο, στην Ελλάδα οι πιέσεις είναι εντονότερες εξαιτίας της περιορισμένης αγοραστικής δύναμης και της ιδιαίτερα ανταγωνιστικής δομής του κλάδου.

«Δεν είμαστε ένα γαλατικό χωριό», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι ελληνικές αλυσίδες αντιμετωπίζουν τις ίδιες προκλήσεις με τους μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το στοίχημα της παραγωγικότητας

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανάλυση δεδομένων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στη λειτουργία των αλυσίδων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Δουκίδης, ένας στους δύο διευθύνοντες συμβούλους στην Ευρώπη κατατάσσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την Τεχνητή Νοημοσύνη μεταξύ των τριών κορυφαίων προτεραιοτήτων του.

Στην Ελλάδα, περίπου το 30% των ανώτατων στελεχών του κλάδου αναγνωρίζει τη σημασία των data analytics, με τον πρόεδρο του ΙΕΛΚΑ να επισημαίνει ότι η ελληνική αγορά ενδεχομένως βρίσκεται ακόμη πίσω στην υιοθέτηση εφαρμογών AI.

Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι απλώς η εγκατάσταση νέων τεχνολογικών συστημάτων.

«Η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένα μέσο για παραγωγικότητα και κερδοφορία», τόνισε, θέτοντας ως βασική πρόκληση τη μετατροπή των ψηφιακών εργαλείων σε πραγματικό μηχανισμό βελτίωσης των οικονομικών αποτελεσμάτων.

Από τα ράφια στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναζήτηση νέων πηγών εσόδων, καθώς οι αλυσίδες επιχειρούν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την παραδοσιακή πώληση προϊόντων.

Retail media, έτοιμα γεύματα, υπηρεσίες προς επιχειρήσεις, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, αξιοποίηση δεδομένων πελατών και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, περιλαμβάνονται στις δραστηριότητες που αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα διεθνώς.

Η αξιοποίηση των δεδομένων αγορών και των διαφημιστικών δυνατοτήτων που προσφέρουν τα φυσικά και ψηφιακά καταστήματα δημιουργεί πρόσθετες ευκαιρίες εσόδων, ενώ οι νέες υπηρεσίες επιτρέπουν στις αλυσίδες να διευρύνουν τη σχέση τους με τους καταναλωτές.

Όπως εξήγησε ο κ. Δουκίδης, το στρατηγικό ερώτημα είναι πώς «το σούπερ μάρκετ μπορεί να εξελιχθεί από ένα σημείο πώλησης τροφίμων σε μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα προϊόντων, υπηρεσιών, δεδομένων και εμπειριών».

Παράλληλα, οι αλυσίδες επεκτείνουν τις προϊοντικές τους κατηγορίες, με περισσότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τοπικά και εξειδικευμένα προϊόντα, καθώς και επιλογές που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες διατροφικές ανάγκες.

Η πρόκληση είναι οι νέες κατηγορίες να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καταναλωτών, διατηρώντας παράλληλα ικανοποιητικά περιθώρια κερδοφορίας.

Αναπτύσσεται το ηλεκτρονικό εμπόριο αλλά με κόστος

Σημαντική πρόκληση αποτελεί και το ηλεκτρονικό εμπόριο, το οποίο συνεχίζει να διεκδικεί μεγαλύτερο μερίδιο από τις παραδοσιακές πωλήσεις.

Σύμφωνα με τις έρευνες του ΙΕΛΚΑ, ένας στους δύο Έλληνες καταναλωτές δηλώνει ότι τον τελευταίο μήνα αγόρασε μέσω διαδικτύου κάποιο προϊόν που συνήθως προμηθευόταν από σούπερ μάρκετ.

Ωστόσο, παρά τη δυναμική του συγκεκριμένου καναλιού, η κερδοφορία παραμένει ζητούμενο, καθώς οι ηλεκτρονικές παραγγελίες συνοδεύονται από υψηλό κόστος συλλογής προϊόντων, διαχείρισης και παράδοσης.

«Το ζητούμενο είναι πώς θα δημιουργήσουμε ένα πραγματικά κερδοφόρο μοντέλο», επισήμανε ο πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ, σημειώνοντας ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο χαρακτηρίζεται από υψηλές λειτουργικές δαπάνες.

Παραμένει άθλος η εύρεση προσωπικού

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αλυσίδες είναι πλέον η έλλειψη εργαζομένων, η οποία συνδυάζεται με την αύξηση του μισθολογικού κόστους και την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 93% των στελεχών του κλάδου στην Ελλάδα αναφέρει ως πρόβλημα την εξεύρεση προσωπικού.

Πρόκειται για μια πρόκληση που, όπως υπογράμμισε ο κ. Δουκίδης, δεν βρισκόταν στις πρώτες θέσεις της επιχειρηματικής ατζέντας πριν από πέντε χρόνια, αλλά πλέον αποτελεί μία από τις σημαντικότερες. Οι δυσκολίες γίνονται εντονότερες κατά τη θερινή περίοδο, όταν αυξάνονται οι ανάγκες στελέχωσης σε τουριστικές περιοχές.

Εφοδιαστική αλυσίδα, ανταγωνισμός και κανονιστικό κόστος

Στο μέτωπο της εφοδιαστικής αλυσίδας, οι γεωπολιτικές κρίσεις, οι διαταραχές στις μεταφορές και η κλιματική αλλαγή δημιουργούν νέους κινδύνους.

Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ, δύο στους τρεις λιανεμπόρους αναφέρουν αρνητικές επιπτώσεις από προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα το 2025.

Οι επιχειρήσεις καλούνται να εξασφαλίζουν υψηλή διαθεσιμότητα προϊόντων, περιορίζοντας ταυτόχρονα τα αποθέματα και τις απώλειες, μια εξίσωση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια χώρα με εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων και σημαντικές γεωγραφικές ιδιαιτερότητες.

Παράλληλα, ο έντονος ανταγωνισμός αναγκάζει τις αλυσίδες να επανεξετάζουν διαρκώς το κατάλληλο μέγεθος και το επιχειρηματικό τους μοντέλο.

Σημαντικό βάρος δημιουργεί και η κανονιστική συμμόρφωση. Ο κ. Δουκίδης ανέφερε ότι το 2025 καταγράφηκαν περίπου 70 νομοθετικές και κανονιστικές πράξεις που επηρέασαν τον κλάδο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να μετρηθεί το πραγματικό κόστος προσαρμογής των επιχειρήσεων.

Στις προκλήσεις περιλαμβάνεται και η βιωσιμότητα, με έμφαση στη μείωση της σπατάλης τροφίμων και της ενεργειακής κατανάλωσης, ώστε οι περιβαλλοντικές υποχρεώσεις να μετατραπούν σε πηγή εξοικονόμησης και ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.

Η μεγάλη πρόκληση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών

Πέρα από τις επιχειρηματικές και τεχνολογικές αλλαγές, ο κλάδος αντιμετωπίζει και μια διαφορετική πρόκληση: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, ενώ στο παρελθόν επτά στους δέκα καταναλωτές αναγνώριζαν τον σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό ρόλο των σούπερ μάρκετ, σήμερα το αντίστοιχο ποσοστό έχει υποχωρήσει περίπου στο 30%.

Τα πρώτα ευρήματα νέας πανελλαδικής έρευνας του ΙΕΛΚΑ σε 1.500 καταναλωτές αναδεικνύουν το χάσμα ανάμεσα στην πραγματική οικονομική εικόνα του κλάδου και στην αντίληψη της κοινωνίας.

Οι καταναλωτές εκτιμούν ότι το περιθώριο κέρδους των σούπερ μάρκετ βρίσκεται κοντά στο **9%**, ενώ θεωρούν ότι θα έπρεπε να διαμορφώνεται περίπου στο 5%. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που παρουσίασε η ΕΣΕ, το περιθώριο κερδοφορίας προ φόρων περιορίζεται στο 1,39%.

«Οι καταναλωτές υπερεκτιμούν δραματικά την κερδοφορία», σημείωσε ο πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ.

Την ίδια στιγμή, το 93% των ερωτηθέντων αναγνωρίζει ότι τα σούπερ μάρκετ προσφέρουν αξία, κυρίως μέσα από την ποικιλία προϊόντων, τις χαμηλότερες τιμές σε σύγκριση με άλλα κανάλια και την ευκολία αγορών.

Ωστόσο, η εικόνα είναι λιγότερο θετική σε ζητήματα διαφάνειας, δικαιοσύνης και αναγνώρισης της κοινωνικής συνεισφοράς.

Επτά στους δέκα καταναλωτές θέτουν ως βασική προτεραιότητα τις χαμηλότερες καθημερινές τιμές, χωρίς όμως να περιορίζουν εκεί τις απαιτήσεις τους, καθώς ζητούν επίσης προσφορές, ποιότητα, εξυπηρέτηση και μεγαλύτερη διαφάνεια.

Όπως κατέληξε ο κ. Δουκίδης, το στοίχημα για τις αλυσίδες είναι τριπλό: να συγκρατήσουν τις τιμές, να συνεχίσουν να προσφέρουν αξία μέσα από την ποικιλία και την ευκολία αγορών και να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

Σε μια αγορά όπου οι τεχνολογικές αλλαγές επιταχύνονται και τα περιθώρια κερδοφορίας παραμένουν περιορισμένα, η επιτυχία των αλυσίδων θα εξαρτηθεί όχι μόνο από το μέγεθος των πωλήσεών τους, αλλά και από την ικανότητά τους να προσαρμόσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο στις νέες απαιτήσεις.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ