Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τη μετάβαση στη βιολογική γεωργία, επιδιώκοντας έως το 2030 το 25% της συνολικής γεωργικής γης να καλλιεργείται με βιολογικές πρακτικές.
Σήμερα, η βιολογική γεωργία καλύπτει 17,7 εκατ. εκτάρια ή το 10,9% της αγροτικής γης, με τις Βρυξέλλες να επενδύουν μέσω του προγράμματος Horizon Europe OrganicTargets4EU και της νέας ΚΑΠ για την επιτάχυνση της «πράσινης» μετάβασης του ευρωπαϊκού πρωτογενούς τομέα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κύπρος φιλοδοξεί να αποτελέσει δυναμικό παράδειγμα ανάπτυξης της βιολογικής παραγωγής στη Μεσόγειο.
Η χώρα, που θα έχει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026, στοχεύει να φτάσει τα 11.000 εκτάρια βιολογικής γεωργίας έως το 2027, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 9% της καλλιεργήσιμης γης.
Το κυπριακό Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 (PEPAC) προβλέπει αύξηση κατά 250% στις υποστηριζόμενες βιολογικές εκτάσεις, επιβεβαιώνοντας τη σαφή πολιτική δέσμευση για ένα πιο βιώσιμο αγροτικό μοντέλο.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πριν από δύο δεκαετίες η βιολογική γεωργία στην Κύπρο κάλυπτε μόλις το 2% της γεωργικής γης. Σήμερα το ποσοστό ανέρχεται σε 8,3%, με τη χώρα να επενδύει σε προϊόντα ποιότητας, πράσινες πρακτικές και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Η ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας στην Κύπρο
Το ζήτημα της αύξησης της βιολογικής παραγωγής στην ΕΕ και την Κύπρο βρέθηκε στο επίκεντρο του DG AGRI Press Trip στην Κύπρο, δημοσιογραφικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως ανέφερε η προϊσταμένη του Κλάδου Ποιοτικών Προϊόντων του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Κρυσταλλία Κωνσταντίνου, η βιολογική γεωργία ξεκίνησε «δειλά» στις αρχές της δεκαετίας του 2000, παρουσιάζοντας σταθερή ανάπτυξη.
Ο κύριος όγκος της βιολογικής παραγωγής αφορά δημητριακά για ζωοτροφές, που καλύπτουν περίπου το 60% των βιολογικών εκτάσεων. Ακολουθούν οι ελαιώνες (17%-18%), οι αμπελώνες (περίπου 4%) και μικρότερες καλλιέργειες όπως χαρούπια και λαχανικά.
Ανοδική πορεία σημειώνει και η βιολογική κτηνοτροφία, με τέσσερις μονάδες βοοτροφίας και 27 μονάδες αιγοπροβατοτροφίας να υποστηρίζουν την παραγωγή βιολογικού χαλουμιού. Υπάρχουν επίσης μονάδες βιολογικών αυγών και περιορισμένη παραγωγή πουλερικών.
Το νέο σχέδιο δράσης και η «πράσινη» κουλτούρα
Η νέα στρατηγική της Κύπρου για τη βιολογική γεωργία έως το 2030 εστιάζει όχι μόνο στην αύξηση των εκτάσεων, αλλά και στη δημιουργία καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
Σύμφωνα με την κ. Κωνσταντίνου, το εθνικό σχέδιο δράσης σχεδιάστηκε με «απλό και εφαρμόσιμο τρόπο», καθώς η χώρα διαμορφώνει τώρα ένα ολοκληρωμένο μοντέλο πολιτικής για τον κλάδο.
Προβλέπονται εκστρατείες ενημέρωσης, συμμετοχές σε φεστιβάλ, δράσεις προβολής στα σούπερ μάρκετ και εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία για το ευρωπαϊκό σήμα βιολογικής παραγωγής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις «πράσινες προμήθειες» του δημόσιου τομέα για την περίοδο 2027-2030, με πρότυπο το δανέζικο μοντέλο.
Παράλληλα, δημιουργούνται ομάδες τεχνικής υποστήριξης για παραγωγούς σε όλες τις επαρχίες. «Θέλουμε οι αγρότες να επιλέγουν τη βιολογική γεωργία επειδή το πιστεύουν και όχι μόνο επειδή πληρώνονται γι’ αυτό», τόνισε η κ. Κωνσταντίνου.
Το χαλούμι και η εξαγωγική δυναμική
Το χαλούμι αποτελεί τον ισχυρότερο «πρεσβευτή» της κυπριακής αγροδιατροφής στις διεθνείς αγορές. Όπως εξήγησε ο σύμβουλος Αγροτικής Οικονομίας και υπεύθυνος του έργου εκ μέρους της IMH και της Φιλαγροτικής Συμβουλευτικής, Σάββας Μαλιώτης, η Κύπρος παράγει περίπου 45.000 τόνους χαλουμιού ετησίως, εκ των οποίων οι 42.000 εξάγονται.
Η αξία των εξαγωγών φτάνει τα 350 εκατ. ευρώ, με περίπου το 40% να κατευθύνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το προϊόν εξάγεται επίσης σε Γερμανία, Σουηδία, Φινλανδία, ΗΠΑ, Σαουδική Αραβία και Αυστραλία, ενώ ενισχύεται η παρουσία του και στην ινδική αγορά.
Η δυναμική του χαλουμιού αποδίδεται στη μακραίωνη ιστορία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του: ψήνεται χωρίς να λιώνει, αποκτά τραγανή εξωτερική υφή και παραμένει μαλακό στο εσωτερικό.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν τα 13 κατοχυρωμένα ποιοτικά προϊόντα της Κύπρου — δύο ΠΟΠ και έντεκα ΠΓΕ — που συνδέουν την παράδοση με την αγροδιατροφική ανάπτυξη, όπως το κολοκάσι Σωτήρας, τα αλλαντικά της Πιτσιλιάς και το γλυκό τριαντάφυλλο Άρσους.
Αυστηρότεροι έλεγχοι στα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα
Οι Βρυξέλλες εντείνουν τους ελέγχους στα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα, καθώς περισσότερα από 2,9 εκατ. τόνοι εισέρχονται ετησίως στην ευρωπαϊκή αγορά από 126 χώρες.
Η ΕΕ εφαρμόζει εκτεταμένο σύστημα επιθεωρήσεων που καλύπτει φάρμες, αποθήκες, μεταποιητικές επιχειρήσεις και οργανισμούς πιστοποίησης σε Λατινική Αμερική, Αφρική και Ασία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή Σαν Μαρτίν του Περού, που από παράνομη καλλιέργεια κόκας μετατράπηκε μέσω διεθνών προγραμμάτων σε κέντρο παραγωγής βιολογικού καφέ και κακάο. Από το 2022, με την εφαρμογή του κανονισμού 848/2018, η ΕΕ επιβάλλει κοινά πρότυπα για όλα τα βιολογικά προϊόντα, εντός και εκτός Ένωσης.
Περισσότεροι από 500.000 πιστοποιημένοι παραγωγοί δραστηριοποιούνται σήμερα στη βιολογική γεωργία στην Ευρώπη. Η Κύπρος, μέσω επενδύσεων 454,9 εκατ. ευρώ από τη νέα ΚΑΠ, επιδιώκει να καταστήσει τη βιολογική παραγωγή και τα προϊόντα ποιότητας βασικό μοχλό ανάπτυξης της υπαίθρου και των εξαγωγών της.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
