Με τα 110 δολάρια φλερτάρει πλέον το πετρέλαιο με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή να εξελίσσεται χειρότερα και από το πλέον δυσοίωνο σενάριο.
Οι νέες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, που είχαν ως αποτέλεσμα τη διακοπή λειτουργίας του κρίσιμου πετρελαιαγωγού Ανατολής-Δύσης (East-West), σε συνδυασμό με τα νέα μέτωπα σε Στενά του Ορμούζ και Ερυθρά Θάλασσα, εντείνουν τους φόβους για περαιτέρω διαταραχές στην παγκόσμια αγορά.
Στα ύψη η τιμή του πετρελαίου
Η τιμή του πετρελαίου σήμερα είναι περίπου 3% πάνω σε σχέση με χθες μετά τις νέες επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και τις ιρανικές επιθέσεις σε πλοία στον Κόλπο, οι οποίες ενέτειναν τις ανησυχίες για την προσφορά πετρελαίου, ειδικά μετά το κλείσιμο του κρίσιμου πετρελαιαγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας.
Ειδικότερα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το αργό πετρέλαιο Brent αυξήθηκαν κατά 2,93 δολάρια, ή 2,8%, στα 107,54 δολάρια ανά βαρέλι σήμερα νωρίς το πρωί, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του WTI ενισχύθηκαν κατά 2,88 δολάρια, ή 2,9%, στα 102,93 δολάρια ανά βαρέλι.
Εκτός λειτουργίας ο κρίσιμος αγωγός Ανατολής-Δύσης
Βασικός παράγοντας πίσω από τη νέα άνοδο των τιμών είναι η διακοπή λειτουργίας του μεγάλου αγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος υπέστη επίθεση με drone.
Ο αγωγός αποτελεί κρίσιμη υποδομή για τις σαουδαραβικές εξαγωγές, καθώς επιτρέπει στη χώρα να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ και να μεταφέρει πετρέλαιο προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η διακοπή της λειτουργίας του δημιουργεί τον κίνδυνο να τεθούν εκτός αγοράς έως και 4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς.
Κρίσιμες οι επόμενες ημέρες
Η διάρκεια της διακοπής λειτουργίας του αγωγού θεωρείται πλέον καθοριστικής σημασίας για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Σύμφωνα με το Reuters, με τον αγωγό εκτός λειτουργίας, το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα διαθέτει αποθέματα που επαρκούν μόλις για πέντε έως επτά ημέρες εξαγωγών.
Οι εκτιμήσεις για τον χρόνο αποκατάστασης παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις. Ορισμένοι εκτιμούν ότι οι εργασίες ενδέχεται να διαρκέσουν πέντε έως έξι εβδομάδες, ενώ άλλοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ο αγωγός να επιστρέψει νωρίτερα σε μερική λειτουργία, ακόμη και ενώ θα συνεχίζονται οι επισκευές.
Αξίζει να σημειώσουμε πως η Σαουδική Αραβία διαθέτει αποθέματα σε λιμάνια της Αιγύπτου, όπως το Ain Sukhna στην Ερυθρά Θάλασσα και το Sidi Kerir στη Μεσόγειο.
Ωστόσο, και αυτά τα αποθέματα είναι περιορισμένα και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα τη λειτουργία του αγωγού.
Νέα μέτωπα σε Ορμούζ και Ερυθρά Θάλασσα
Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου. Στα Στενά του Ορμούζ, πλοίο δέχθηκε επίθεση με βλήμα, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά και το πλήρωμα να αναγκαστεί να εγκαταλείψει το σκάφος, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO.
Παράλληλα, οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, φέρεται να έφτασαν την Παρασκευή στο στρατηγικής σημασίας νησί Περίμ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.
Από τη στιγμή που οι Χούθι εξασφάλισαν τις θέσεις τους σε καίρια σημεία ελέγχου για το στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μιας εκ των σημαντικότερων αρτηριών για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα, άνοιξαν ένα δεύτερο μέτωπο πίεσης, μετά το Στενό του Ορμούζ, απειλώντας μόνιμα από εδώ και πέρα τις εξαγωγές των 7 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου που διοχέτευε η Σαουδική Αραβία στις αγορές.
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αντιπροσώπευε τους τελευταίους μήνες περίπου 4% έως 5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Ο έλεγχος τόσο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ όσο και των Στενών του Ορμούζ, θεωρείται από την Τεχεράνη ως ένα ισχυρό μέσο πίεσης προς τον Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, στις 3 Νοεμβρίου.
Η παγκόσμια προσφορά υπό πίεση
Οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει ήδη σοβαρούς περιορισμούς στην προσφορά.
Την προηγούμενη εβδομάδα οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν περίπου 8%, ξεπερνώντας για πρώτη φορά από τον Ιούλιο το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.
Η παραγωγή πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας είχε ήδη υποχωρήσει τον Αύγουστο στα 6,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 10,9 εκατ. βαρέλια τον Φεβρουάριο, πριν από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία του OPEC.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί φέτος κατά 5,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ή περίπου 6%.
Πριν από τον πόλεμο, η Μέση Ανατολή παρείχε περίπου 22 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Ωστόσο, οι ροές μέσω των στενών του Ορμούζ έχουν περιοριστεί στα 6 έως 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Αυξάνονται οι φόβοι για τις τιμές και τον πληθωρισμό
Μια παρατεταμένη διακοπή του σαουδαραβικού αγωγού θα μπορούσε να επιδεινώσει σημαντικά την παγκόσμια έλλειψη προσφοράς, με άμεσες συνέπειες στις τιμές των καυσίμων και ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Όπως αναφέρει το Reuters, οι ήδη οι υψηλότερες τιμές ενέργειας έχουν εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές προσπάθειες για την αποκλιμάκωση της έντασης δεν φαίνεται να αποδίδουν άμεσα. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλ Μπουσαΐντι, ανακοίνωσε χθες ότι η προγραμματισμένη για σήμερα συνάντηση στο Ομάν μεταξύ χωρών του Κόλπου και του Ιράν, με αντικείμενο την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, αναβλήθηκε.
Με την ασφάλεια των βασικών ενεργειακών διαδρόμων να παραμένει αβέβαιη και τα αποθέματα της Σαουδικής Αραβίας να αντιμετωπίζουν πιέσεις, οι επόμενες ημέρες αναμένεται να είναι κρίσιμες για την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Στα ύψη φυσικό αέριο και ρεύμα
Το ράλι που καταγράφει το πετρέλαιο όπως είναι λογικό έχει συμπαρασύρει την τιμή του φυσικού αερίου, με τον δείκτη TTF να κινείται σήμερα πολύ κοντά στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σχεδόν 8% πάνω σε σχέση με μία εβδομάδα πριν.
Έντονη είναι η πίεση που δέχεται και η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος, με την τιμή σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες να έχει ξεφύγει αρκετά πάνω από τα 200 ευρώ/MWh. Ενδεικτικό των πιέσεων που δέχεται σε πανευρωπαϊκό σχεδόν επίπεδο είναι πως σε Σλοβενία, Κροατία και Αυστρία η τιμή κινείται άνω των 245 ευρώ/MWh, ενώ σε Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία και Γερμανία άνω των 250 ευρώ/MWh.
Στη χώρα μας η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος διαμορφώνεται για σήμερα στα 186,76 ευρώ/MWh, σημειώνοντας «άλμα» κατά 42,72% σε σχέση με χθες, Κυριακή.
Έτσι, η μέση τιμή της χονδρεμπορικής ρεύματος για τις δύο πρώτες εβδομάδες του Σεπτέμβρη διαμορφώνεται στα 158,97 ευρώ/ MWh, δηλαδή σχεδόν 20% πάνω από την τιμή που έκλεισε ο Αύγουστος.
Aν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα νέες αυξήσεις στα «πράσινα» τιμολόγια του Οκτώβρη θα πρέπει να θεωρούνται σχεδόν δεδομένες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
