Σημαντικές διαφορές στις τιμές και τα χαρακτηριστικά των διαθέσιμων ακινήτων διαμορφώνουν τρεις διακριτές «αγορές» στην Αττική, δημιουργώντας αόρατα σύνορα ακόμα και εντός ίδιων δήμων, σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αγοράς Ακινήτων της newdeal academy του ομίλου newdeal real estate. Παράλληλα, και στη Θεσσαλονίκη καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ κέντρου και προαστίων, παρά τις χαμηλότερες ζητούμενες τιμές. Κοινό χαρακτηριστικό στα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα αποτελεί η κυριαρχία παλαιού κτιριακού αποθέματος και η περιορισμένη διαθεσιμότητα σύγχρονων κατοικιών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των νοικοκυριών.
Η ανάλυση της προσφοράς στην Αττική αποκαλύπτει πως μόλις 6 στα 100 σπίτια (124.133 ακίνητα) είναι σήμερα διαθέσιμα προς πώληση, χωρίς τα νησιά και τα υπό κατασκευή ακίνητα. Η προσφορά αυτή διασπάται σε τρεις κατηγορίες:
Η Premium αγορά (άνω των 5.000 ευρώ/τ.μ.) αφορά σχεδόν 1 στα 10 διαθέσιμα ακίνητα, κυρίως μεγάλες νεόδμητες κατοικίες σε περιοχές όπως η Αθηναϊκή Ριβιέρα, το Κολωνάκι, το Ψυχικό και η Φιλοθέη, με τιμές που απευθύνονται σε περιορισμένο κοινό.
Η Βασική αγορά (2.500 – 5.000 ευρώ/τ.μ.) συγκεντρώνει πάνω από το 54% των σπιτιών προς πώληση, με την πλειονότητα να είναι παλαιά διαμερίσματα της δεκαετίας του 1970, διάσπαρτα σε περιοχές του Κέντρου, των Νοτίων και Βορείων Προαστίων.
Η Προσιτή αγορά (κάτω από 2.500 ευρώ/τ.μ.) καλύπτει περίπου το ένα τρίτο της προσφοράς και αφορά κυρίως λαϊκότερες συνοικίες του Κέντρου, τα Δυτικά Προάστια και τον Πειραιά, με το απόθεμα να αποτελείται επίσης από παλαιά κτίρια.
Ένα εντυπωσιακό εύρημα της έρευνας είναι ότι, ακόμα και εντός ίδιου δήμου, υπάρχουν αγορές με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, η Κάτω Γλυφάδα εμφανίζει τιμές υπερπολυτελείας (7.667 ευρώ/τ.μ.), ενώ η Άνω Γλυφάδα κινείται στα επίπεδα της βασικής αγοράς. Αντίστοιχα, στο δήμο Κηφισιάς, το Κέντρο ανήκει στην Premium κατηγορία, ενώ η Νέα Κηφισιά έχει χαμηλότερες τιμές.
Σχολιάζοντας τις αντιθέσεις αυτές, η Πρόεδρος και Ιδρύτρια της newdeal real estate, Σταυρούλα Βαμβακά, σημειώνει: «Το ακίνητο ήταν πάντα ο καθρέφτης της κοινωνίας μας. Και σήμερα, αυτό που βλέπουμε σε αυτόν τον καθρέφτη είναι ότι οι αποστάσεις ανάμεσα στις γειτονιές —και τελικά ανάμεσα στους ίδιους τους ανθρώπους— έχουν μεγαλώσει πολύ. Γινόμαστε πια "δύο ξένοι μέσα στην ίδια πόλη". Για πολλούς, η επιλογή γειτονιάς δεν είναι πια θέμα προτίμησης, αλλά καθαρή ανάγκη προσαρμογής.»
Η γεωγραφική κατανομή της προσφοράς χωρίζει την Αττική σε επτά ζώνες ανισότητας. Πάνω από τα μισά διαθέσιμα ακίνητα συγκεντρώνονται στο Κέντρο της Αθήνας και στα Νότια Προάστια, με τη διάμεση τιμή στα Νότια να αγγίζει τα 4.571 ευρώ/τ.μ., χωρίς καμία προσφορά στην προσιτή κατηγορία. Στον αντίποδα, στα Δυτικά Προάστια, το 100% των διαθέσιμων σπιτιών ανήκει στην προσιτή αγορά, ενώ στη Δυτική Αττική οι τιμές υποχωρούν ακόμη περισσότερο. Το Κέντρο της Αθήνας παρουσιάζει μεγαλύτερη ποικιλία, με προσιτά, βασικά και πολυτελή ακίνητα να συνυπάρχουν.
Η αγορά της Θεσσαλονίκης και η σύγκριση με την Αττική
Στη Θεσσαλονίκη, η αγορά χαρακτηρίζεται από χαμηλότερες τιμές και διαφορετική δομή. Τα προάστια συγκεντρώνουν σχεδόν 6 στα 10 σπίτια προς πώληση, με χαμηλότερη τιμή ανά τετραγωνικό αλλά υψηλότερη διάμεση τελική αξία λόγω μεγαλύτερων επιφανειών. Στο Κέντρο, οι τιμές ανά τετραγωνικό είναι υψηλότερες, αλλά τα διαμερίσματα είναι μικρότερα σε μέγεθος, ενώ το υπόλοιπο του νομού έχει οριακή συμμετοχή στην προσφορά.
Η σύγκριση μεταξύ Αττικής και Θεσσαλονίκης αποκαλύπτει ότι στη Θεσσαλονίκη πάνω από τα μισά διαθέσιμα σπίτια κοστίζουν έως 200.000 ευρώ, ενώ στην Αττική το αντίστοιχο ποσοστό είναι λιγότερο από το ένα τρίτο. Επιπλέον, στην Αττική σχεδόν 3 στα 10 σπίτια ξεπερνούν το μισό εκατομμύριο ευρώ, έναντι μόλις 8,5% στη Θεσσαλονίκη.
Με προϋπολογισμό 200.000 ευρώ, οι αγοραστές στην Αττική βρίσκουν κυρίως διαμερίσματα στο Κέντρο της Αθήνας, συνήθως παλαιά, ενώ στη Θεσσαλονίκη έχουν περισσότερες πιθανότητες για σύγχρονη κατοικία στα προάστια. Παράλληλα, τα δημοφιλή δυάρια και τα σύγχρονα οικογενειακά σπίτια αποτελούν είδος προς εξαφάνιση και στα δύο αστικά κέντρα, γεγονός που επιβεβαιώνει τη στενότητα επιλογών στην αγορά κατοικίας για τη μέση ελληνική οικογένεια.