Η τεχνολογική πρόοδος και η ψηφιακή μεταμόρφωση της κοινωνίας δημιουργούν νέες προκλήσεις για τη λειτουργία της αντιπροσωπευτικής και φιλελεύθερης δημοκρατίας, σύμφωνα με την ανάλυση του Ευάγγελου Βενιζέλου, ομότιμου καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου και πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης, κατά τη διάρκεια συνεδρίου του περιοδικού «Θεολογία», παρουσία του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου.
Ο κ. Βενιζέλος επισήμανε ότι η τεχνολογική εξέλιξη δεν περιορίζεται από γεωγραφικά σύνορα και δεν υπόκειται στον αποτελεσματικό έλεγχο κρατών ή διεθνών οργανισμών. Όπως ανέφερε, ακόμα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τον ρυθμιστικό της ρόλο, δεν διαθέτει την ισχύ να επιβάλει ουσιαστικά όρια στις τεχνολογικές εξελίξεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη και σήμερα απειλείται σε παγκόσμιο επίπεδο, με αυταρχικά καθεστώτα να ενισχύονται εις βάρος των δημοκρατικών θεσμών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόλις 900 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν υπό πραγματική δημοκρατία, ενώ ο αριθμός των αυταρχικών καθεστώτων υπερβαίνει τα δημοκρατικά συστήματα διακυβέρνησης.
Η επίδραση της τεχνολογίας στη δημόσια σφαίρα έχει οδηγήσει σε μείωση του ρόλου των πολιτικών κομμάτων και στην απλοποίηση της πληροφορίας, ενισχύοντας τον λαϊκισμό. Όπως σημείωσε ο κ. Βενιζέλος, τα mega data διακινούνται χωρίς έλεγχο και η πληθώρα πληροφοριών δεν οδηγεί απαραίτητα σε ουσιαστική γνώση.
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των υποστηρικτικών τεχνολογιών δημιουργεί νέες προκλήσεις, καθώς αναδεικνύει ζητήματα πολιτικής και ηθικής μέσα σε ένα αδιαφανές πλαίσιο. Η συλλογικότητα της δημοκρατίας τίθεται υπό αμφισβήτηση, καθώς οι νέες τεχνολογίες επηρεάζουν τη συμμετοχή των πολιτών και τη λειτουργία των θεσμών.
Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε ότι η τεχνολογία μετασχηματίζει τις συνθήκες της δημοκρατικής διακυβέρνησης, αμφισβητώντας την παραδοσιακή αντιπροσωπευτική διαδικασία μέσω ψηφιακών διαβουλεύσεων και διαδικτυακών δημοψηφισμάτων.
Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στη χρήση ρομπότ στη διαχείριση δημοσίων συμβάσεων στην Αλβανία ως παράδειγμα της αντικατάστασης του ανθρώπινου παράγοντα από την τεχνολογία.
Κλείνοντας, τόνισε την ανάγκη εξεύρεσης ισορροπίας μεταξύ της διαφύλαξης των αξιών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της αξιοποίησης των οφελών της τεχνολογίας. Όπως είπε, οι τεχνολογικές, πολιτικές και θεολογικές διαστάσεις του ζητήματος απαιτούν προσαρμογή των δημοκρατικών θεσμών στις νέες συνθήκες, ώστε να διατηρηθεί ο πυρήνας των εγγυήσεων της φιλελεύθερης δημοκρατίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
