Μενδώνη: Νέο πλαίσιο λειτουργίας για το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Κληρονομιάς

Με νέα απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, καθορίζεται για πρώτη φορά ο τρόπος λειτουργίας και ενημέρωσης του Εθνικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. 

Η αρμοδιότητα για την τήρησή του, τόσο σε έντυπη όσο και σε ψηφιακή μορφή, ανήκει στη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού.

Το Εθνικό Ευρετήριο αποτελεί συστηματική καταγραφή πρακτικών, αναπαραστάσεων, εκφράσεων, γνώσεων και τεχνικών που εντάσσονται στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά, όπως αυτές διατηρούνται σήμερα. 

Παράλληλα, λειτουργεί ως μέσο ανάδειξης καλών πρακτικών διαφύλαξης άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, το Εθνικό Ευρετήριο αριθμεί μέχρι σήμερα 164 στοιχεία και μία Καλή Πρακτική Διαφύλαξης. Η διαδικασία τήρησής του περιλαμβάνει την εγγραφή νέων στοιχείων, καθώς και την ανάδειξη καλών πρακτικών διαφύλαξης, βάσει των αρχών της Σύμβασης της UNESCO του 2003.

 Προβλέπεται επίσης επικαιροποίηση των ήδη εγγεγραμμένων στοιχείων ανά 15 έτη ή όποτε κρίνεται απαραίτητο από την αρμόδια υπηρεσία, με ενεργό συμμετοχή κοινοτήτων, ομάδων ή ατόμων που διατηρούν την άυλη πολιτιστική κληρονομιά.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε ότι «Το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς αποτελεί το αποτύπωμα της χαρτογράφησης του μοναδικού και εξαιρετικά πλούσιου αποθέματος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της πατρίδας μας».

 Υπογράμμισε τη σημασία της νέας ρύθμισης, ειδικά στη σύγχρονη εποχή όπου οι προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης απαιτούν νέες προσεγγίσεις στην καταγραφή και τεκμηρίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο τη βιώσιμη διαχείρισή της.

Η διαδικασία εμπλουτισμού και ανάδειξης καλών πρακτικών εκκινεί με δημόσια πρόσκληση της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η οποία δημοσιεύεται στον ιστότοπο https://ayla.culture.gr/ και κοινοποιείται με κάθε πρόσφορο τρόπο. 

Το Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς γνωμοδοτεί για τον εμπλουτισμό ή την επικαιροποίηση των στοιχείων, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα διαγραφής στοιχείων που δεν ασκούνται πλέον ή δεν πληρούν τις αρχές της Σύμβασης της UNESCO.

Οι κοινότητες που διατηρούν εγγεγραμμένα στοιχεία μπορούν να διευρύνουν ή να συνενώσουν εγγραφές με κοινό αίτημα, ώστε να αναδεικνύεται πληρέστερα η κοινή πολιτισμική εμπειρία. 

Επιπλέον, το Εθνικό Ευρετήριο διαλειτουργεί με άλλες βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Πολιτισμού, όπως το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο μέσω της ιστοσελίδας https://www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr, αλλά και με φορείς του δημόσιου τομέα, ενισχύοντας τη διασύνδεση και τη διαχείριση της πολιτιστικής πληροφορίας.