Το τρίπτυχο «δομές, αποτροπή από το Λιμενικό και γρήγορες επιστροφές» αποτελεί τον βασικό άξονα της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, σύμφωνα με τον υπουργό Μετανάστευσης, Θανάση Πλεύρη, όπως παρουσιάστηκε στη Βουλή.
Κατά την απάντησή του σε επίκαιρη ερώτηση για την αύξηση των μεταναστευτικών αφίξεων στην Κρήτη, ο κ. Πλεύρης ανακοίνωσε την κατάθεση τροπολογίας στο νομοσχέδιο για το μεταναστευτικό. Η τροπολογία προβλέπει τη δημιουργία μόνιμης δομής στο νησί και δύο προσωρινών κέντρων κράτησης στα Χανιά και το Ηράκλειο.
Όπως διευκρίνισε, το υπουργείο Μετανάστευσης θα αναλάβει εξ ολοκλήρου τη διαμόρφωση των δύο προσωρινών χώρων, αξιοποιώντας τη χειμερινή περίοδο καθώς οι καιρικές συνθήκες περιορίζουν τις μετακινήσεις. Στόχος είναι η άμεση καταγραφή των αφίξεων και, εφόσον οι ροές παραμείνουν αυξημένες, η λειτουργία μόνιμης δομής.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η πολιτική δίνει έμφαση στον περιορισμό των αφίξεων από εθνικότητες που δεν δικαιολογούν άσυλο, όπως η Αίγυπτος, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν. Οι πολίτες αυτών των χωρών, μόλις φθάνουν, τίθενται σε καθεστώς κράτησης με στόχο την ταχεία εξέταση του αιτήματος ασύλου και, σε περίπτωση απόρριψης, την άμεση επιστροφή τους.
Επιπλέον, οι ελληνικές αρχές έχουν ενισχύσει τη συνεργασία με τις αντίστοιχες χώρες για την επιτάχυνση των επιστροφών, αν και η αναλογία παραμένει σε βάρος των επιστροφών σε σχέση με τις αφίξεις. Ο κ. Πλεύρης τόνισε τη σημασία της αποστολής ξεκάθαρου μηνύματος προς όσους δεν διαθέτουν προσφυγικό προφίλ, σχετικά με το καθεστώς κράτησης και την ταχεία διαδικασία επιστροφής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις μεταναστευτικές ροές από το Σουδάν, οι οποίες διέρχονται μέσω Λιβύης, με τη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης και την Ύπατη Αρμοστεία να είναι καθοριστική.
Αλλαγή δεδομένων στις μεταναστευτικές ροές
Ο υπουργός σημείωσε ότι το 2024 παρατηρείται σημαντική μεταβολή: το 44% των ροών προέρχεται πλέον από το Αιγαίο και το 40% από την Κρήτη, με το νησί να εξελίσσεται σε βασική πύλη εισόδου.
Η μείωση των ροών στο Αιγαίο αποδίδεται στη βελτιωμένη συνεργασία με την τουρκική ακτοφυλακή, ενώ το πρόβλημα με το Σουδάν και τη διέλευσή του μέσω Λιβύης παραμένει υπό διαχείριση.
Ο κ. Πλεύρης επεσήμανε τη σημασία της συνεργασίας με τις λιβυκές αρχές, καθώς όταν υπήρχε βούληση, επιτυγχανόταν συγκράτηση των ροών. Το τρίμηνο αναστολής ασύλου συνέβαλε στη μείωση των αφίξεων, κυρίως από την Αίγυπτο, καθώς οι υποψήφιοι μετανάστες γνώριζαν ότι θα τεθούν σε καθεστώς κράτησης.
Η συνεργασία συνεχίζεται σε διμερές επίπεδο, αν και, όπως σημειώθηκε, οι ελληνικές ροές προέρχονται κυρίως από την Ανατολική Λιβύη, όπου η συνεργασία είναι περιορισμένη σε αντίθεση με τη Δυτική Λιβύη. Γίνονται προσπάθειες για ενίσχυση της συνεργασίας και σε αυτό το μέτωπο.